Đồng hành cùng người trầm cảm
Sức khỏe"Hãy nói rằng con cần mẹ" - cẩm nang đồng hành với người thân bị trầm cảm của tác giả - PGS.TS, chuyên gia tâm lý học Nguyễn Phương Hoa vừa được ra mắt.
Trầm cảm không dễ chiến thắng nhưng không phải là không thể vượt qua, chỉ cần bạn không buông tay chính mình.
Bạn đã bao giờ nghẹn cổ tưởng như không thở nổi? Đã bao giờ tim đập nhanh đến mức như muốn nhảy ra khỏi lồng ngực? Đã bao giờ bạn cảm thấy mình kiệt sức hoàn toàn, dù không làm gì cả? Khi đó, bạn sẽ hiểu rằng, hạnh phúc thật ra không phải là tiền bạc hay danh vọng mà đơn giản chỉ là được sống một cuộc đời bình thường, có sức khỏe như bao người. Có người đã từng viết những dòng ấy vào cuốn nhật ký của mình khi đang ở giữa những ngày trầm cảm nặng nề nhất.
Tôi vốn là người năng động, vui vẻ, có công việc tốt, thu nhập ổn định, một gia đình êm ấm. Trên mạng xã hội, tôi luôn xuất hiện với nụ cười rạng rỡ, những bức ảnh đẹp, những chuyến đi xa. Không ai, kể cả chính tôi, nghĩ rằng trầm cảm có thể xảy đến với mình.
Vậy mà vào đợt dịch Covid-19 không thể quên ấy, sau những ngày làm việc triền miên trên máy tính, những buổi online tới khuya, ban ngày chỉ quanh quẩn trong bốn bức tường và những thông tin chết chóc, tôi bỗng rơi vào một trạng thái hoàn toàn khác. Tôi không còn muốn nói chuyện với ai. Tôi sợ tiếng ồn, sợ cả ánh sáng. Chỉ một tiếng động nhỏ cũng khiến tôi khó chịu và bất an. Tôi nằm lì trong phòng, không xem tivi, không dùng điện thoại, không muốn ăn, không muốn nói chuyện, không muốn rửa mặt. Thở thôi mà tôi cũng thấy mệt. Trong đầu tôi lúc nào cũng căng như có ai đó gõ liên tục, còn ngực thì nóng rát. Có lúc tôi hoảng hốt khi nhìn thấy dao kéo, dù không dám nghĩ gì dại dột nhưng tôi vẫn sợ chính bản thân mình.
Tôi đã ở trong tình trạng đó khoảng mười ngày. Mười ngày sống mà như không sống. Rồi một buổi sáng, bằng chút ý chí cuối cùng, tôi tự nhủ: mình không thể để mình như thế nữa. Tôi đến gặp bác sĩ. May mắn là tôi gặp được một người thầy thuốc hiểu tâm lý. Bác sĩ không nói tôi bị trầm cảm mà chỉ nhẹ nhàng bảo: “Em bị mệt, nhưng sẽ ổn thôi. Nhiều người từng như em và họ đã vượt qua”.
Tôi nghe theo lời bác sĩ, uống thuốc đúng giờ, theo dõi tình trạng mỗi ngày, liên lạc với bác sĩ khi thấy có gì bất thường. Sau một tuần, tôi thấy nhẹ nhàng hơn, dễ thở hơn, bớt căng thẳng đầu óc và ít hoảng sợ hơn.
Điều quan trọng nhất giúp tôi hồi phục, không phải chỉ thuốc mà là mẹ.
Mẹ tôi ở bên tôi mỗi ngày. Mẹ không hỏi nhiều, không ép tôi làm gì, chỉ nhẹ nhàng massage, nấu ăn và “lôi” tôi ra ngoài đi dạo. Mẹ bảo: “Con phải sưởi nắng để có vitamin D và tinh thần thoải mái hơn” .
Ban đầu, tôi chỉ đi được vài chục bước rồi lại thấy mệt. Nhưng mẹ không bỏ cuộc. Ngày nào cũng vậy, mẹ rủ tôi ra công viên, ra ban công, cùng ngắm cây cỏ, cùng nhìn trời mây. Rồi tôi bắt đầu tập thể dục nhẹ và đi được xa hơn. Tôi nhận ra mình đã chú ý đến những điều đẹp đẽ: bông hoa mới nở, chú chim bay ngang qua…
Một ngày, mẹ rủ tôi cải tạo ban công tầng ba. Hai mẹ con đào đất, thay chậu, nhặt lá, lau bụi… Những việc nhỏ ấy giúp tôi cảm thấy mình đang làm được gì đó, giúp tôi tạm quên những suy nghĩ nặng nề. Tôi cũng tập nấu ăn, lau nhà, dọn dẹp, trang trí từng góc nhỏ. Mỗi việc làm chân tay là một bước tôi dần trở lại với cuộc sống.
Chồng tôi, cha của các con tôi, là người luôn âm thầm bên cạnh. Anh không trách móc, không phàn nàn. Chỉ cần tôi muốn ra ngoài, anh sẽ chở tôi đi dạo quanh phố. Tôi muốn ăn gì, anh đưa tôi đến nơi. Tôi muốn ngồi yên ở hồ Tây, anh cũng ngồi cùng, không nói gì. Có lần anh nói: “Chỉ cần em mạnh khỏe như trước, em muốn làm gì cũng được”.
Con tôi - những đứa trẻ ngây thơ với ánh mắt trong veo - là động lực lớn nhất. Tôi ôm các con vào lòng mỗi khi cảm thấy kiệt sức. Tôi nấu món con thích, đọc bài con viết, cùng con ngắm hoa. Các con chính là lý do để tôi không buông bỏ.
Công việc của tôi lúc ấy được cơ quan tạo điều kiện. Các sếp và đồng nghiệp hỏi thăm, sắp xếp để tôi có thời gian nghỉ ngơi, hồi phục. Bạn bè thân cũng không hỏi han dồn dập, chỉ cần tôi nhắn là họ sẽ có mặt. Chính sự tinh tế đó đã giúp tôi không cảm thấy bị áp lực hay gánh nặng thêm.
Từng ngày, tôi tập làm quen lại với tiếng nói, tiếng động, nhịp sống. Tôi cố gắng lắng nghe âm thanh của đời sống: tiếng bếp lách cách, tiếng con ríu rít, tiếng gió ngoài cửa sổ. Tôi tập sống chậm, sống thật, sống từng chút một, không ép mình phải vui, chỉ cần mình còn muốn sống là đủ.
Sau hai tháng có mọi người đồng hành, tích cực vận động, uống thuốc tôi đã vượt qua tâm bệnh. Không phải là không còn những ngày mệt mỏi nhưng tôi biết cách nhận ra và điều chỉnh. Tôi biết chăm sóc bản thân hơn, biết nghỉ ngơi khi mệt, biết tìm đến người thân để chia sẻ khi yếu lòng.
Tôi học được cách yêu mình, không phải là nuông chiều mà là thấu hiểu. Tôi yêu công việc, yêu gia đình và yêu cả những tiếng ồn mà trước kia tôi từng sợ.
Tôi biết ơn vì mình còn ở lại, vì mình đã không bỏ cuộc.
Tôi biết ơn mẹ, chồng, con, bác sĩ, bạn bè và cả chính tôi của những ngày yếu đuối mà vẫn cố gắng đứng lên.
Trầm cảm không dễ chiến thắng nhưng không phải là không thể vượt qua. Chỉ cần bạn không buông tay chính mình.
Nhật Hạ
"Hãy nói rằng con cần mẹ" - cẩm nang đồng hành với người thân bị trầm cảm của tác giả - PGS.TS, chuyên gia tâm lý học Nguyễn Phương Hoa vừa được ra mắt.
Mỗi ngày trước khi bước ra khỏi nhà đến nơi làm việc, có người đều nhìn mình trước gương, sau khi xong xuôi làm những bước cần thiết thì cô sẽ rời đi.
Mất ngủ sẽ không còn là nỗi ám ảnh của mỗi người bệnh nếu được phát hiện và điều trị sớm.
Một ngày bận rộn xoay vòng với công việc, có người rời khỏi cơ quan với cơ thể mệt rũ rượi. Ý nghĩ duy nhất thường trực trong cô vào thời điểm ấy là làm thế nào để bước ra khỏi “vùng an toàn” của bản thân?
Trong cuộc sống, có không ít người đã từng bị trầm cảm: không thể kết nối được với bất kỳ ai, không tìm thấy sự an ủi ở bất cứ điều gì, cách ly mình với cuộc đời và hoàn toàn thất bại trong việc chia sẻ cảm giác của mình với người khác.
Rối loạn sinh lý ở nam giới có thể ảnh hưởng đến nhiều vấn đề trong cuộc sống gia đình, khiến không ít người phải nhập viện điều trị vì trầm cảm nặng.
Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.
Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.
Có những cuộc hẹn chẳng cần một lý do đặc biệt, cũng không cần phải chuẩn bị điều gì cầu kỳ. Đôi khi, chỉ là một buổi chiều chợt muốn gặp nhau, cùng đi qua vài con phố quen, ngồi bên tách trà nóng và kể những câu chuyện thường ngày. Hà Nội vẫn luôn có những góc phố dịu dàng như thế, nơi người ta có thể tạm gác lại những lo toan để sống chậm hơn một chút, lắng nghe nhau nhiều hơn một chút.
Có những thành phố ta yêu không chỉ bởi những con đường đang hiện hữu, mà còn bởi những gì đã lắng sâu trong ký ức. Một tiếng rao quen, mùi hương của một mùa hoa cũ, hay câu chuyện được người thân kể đi kể lại qua năm tháng. Tất cả có thể trở thành những dấu mốc riêng, để mỗi khi nhớ về, ta lại thấy cả một miền thời gian hiện lên. Với Hà Nội, những ký ức ấy còn là sự giao thoa giữa làng và phố, giữa nét xưa cũ và nhịp sống hiện đại.
Có những thành phố, dù không phải nơi ta sinh ra, vẫn có thể trở thành một phần ký ức không thể tách rời. Bởi ở đó, ta đã sống những năm tháng tuổi trẻ, đã đi qua những con đường quen, gặp gỡ những con người thân thương và lưu giữ biết bao câu chuyện của riêng mình. Với Hà Nội, có lẽ tình cảm ấy còn được bồi đắp qua từng lần trở lại, khi thành phố đã đổi thay nhiều, nhưng những ký ức xưa vẫn còn nguyên vẹn trong lòng người.
Có những mùa thu đi qua đã lâu, nhưng mỗi khi trở lại vẫn khiến lòng người xao động. Bởi trong ký ức của mỗi chúng ta, có thể có một mùa thu gắn với cuộc gặp gỡ đầu tiên, một mối tình từng rất đẹp, hoặc một cuộc chia xa mà phải mất rất nhiều năm tháng mới có thể học cách chấp nhận. Đôi khi, chỉ một giai điệu cũ vang lên giữa một buổi sáng bình thường cũng đủ đánh thức cả một miền thương nhớ.