Trải nghiệm di tích, thấu hiểu giá trị lịch sử

Những không gian lưu dấu quá khứ hào hùng đã tái hiện sinh động các chặng đường đấu tranh, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Thông qua trải nghiệm thực tế, lịch sử không còn là kiến thức khô khan mà trở nên gần gũi, dễ cảm nhận.

Điển hình là tại Ngôi nhà số 48 Hàng Ngang là địa chỉ lịch sử đặc biệt của Cách mạng tháng Tám, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thường vụ Trung ương Đảng làm việc, đưa ra những quyết sách trọng đại và viết Bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tại đây trưng bày khoa học kết hợp công nghệ mapping, thực tế ảo (VR) và hologram, vừa giàu chiều sâu tư liệu, vừa có giá trị giáo dục cao đã khiến không gian này trở nên sống động hơn. Đây không chỉ là kết quả của quá trình bảo tồn và nghiên cứu nghiêm túc, mà còn thể hiện nỗ lực của Hà Nội trong việc đổi mới cách tiếp cận, đưa di sản văn hóa gần hơn với công chúng trong thời đại chuyển đổi số.

Ông Trịnh Kiến Quốc – con trai doanh nhân Trịnh Văn Bô và bà Hoàng Thị Minh Hồ, chia sẻ: "Chúng tôi rất mong muốn có cơ hội được hợp tác chặt chẽ với Ban quản lý di tích để phục dựng và trả lại diện mạo nguyên bản cho công trình, đưa không gian trở về đúng với bối cảnh lịch sử hào hùng của năm 1945."

Ẩn mình dưới lòng đất Hoàng thành Thăng Long, Hầm Cơ yếu được khởi công năm 1966 và trở thành “mạch ngầm” bảo đảm thông tin chỉ huy của Tổng hành dinh Quân đội nhân dân Việt Nam trong những ngày Hà Nội hứng chịu bom đạn ác liệt, đặc biệt vào tháng 12/1972. Ngày nay, ký ức hào hùng ấy được đánh thức qua trưng bày diễn giải “Nhà và Hầm D67 – Hành trình đến ngày toàn thắng”. Hơn 300 tư liệu, hình ảnh được sắp xếp theo dòng chảy lịch sử, tái hiện hành trình từ những năm tháng chiến tranh ác liệt đến Đại thắng mùa Xuân 1975. Cùng với Nhà và Hầm D67, Hầm Cơ yếu – Bộ Tổng Tham mưu là những “chứng nhân thầm lặng” của Hoàng thành Thăng Long thời đại Hồ Chí Minh, góp phần làm nên giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản văn hóa thế giới.

Tiến sĩ Lê Thị Minh Lý - Phó Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam cho hay: "Điểm cốt lõi trong phương pháp tiếp cận lần này, cũng là điều chúng tôi coi là thành công nhất, chính là việc thổi bùng sức sống cho di tích. Thay vì chỉ trưng bày tĩnh, chúng tôi đã làm sáng tỏ các giá trị lịch sử thông qua hệ thống pano diễn giải và những câu chuyện được xây dựng một cách chính xác, khoa học nhưng vẫn đảm bảo sự đơn giản, dễ hiểu để mọi đối tượng công chúng đều có thể tiếp nhận.

Đây có thể coi là một đóng góp quan trọng của Hoàng thành Thăng Long cho ngành di sản văn hóa và bảo tàng học. Chúng tôi đã chuyển dịch từ tư duy 'trưng bày di sản' sang 'diễn giải di sản' – dùng thông tin và công nghệ để dẫn dắt nội dung lịch sử, giúp di tích thực sự chạm đến cảm xúc của người xem."

Những không gian từng khép kín trong chiến tranh nay rộng mở, kể lại câu chuyện dân tộc bằng sự trầm mặc và thiêng liêng. Chuỗi hoạt động còn lan tỏa tới Kỳ đài – Cột cờ Hà Nội. Trong nhịp phát triển của du lịch văn hóa Thủ đô, các di tích cách mạng đang trở thành nơi để quá khứ gặp gỡ hiện tại, để lịch sử không chỉ được nhớ, mà còn được cảm nhận và suy ngẫm.