Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh, trường đại học đang được xác lập như một thiết chế trung tâm, nơi hội tụ tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Từ giảng đường đến phòng thí nghiệm, từ nghiên cứu cơ bản đến chuyển giao ứng dụng, trường đại học đang giữ vai trò then chốt trong việc hình thành đội ngũ nhân lực chất lượng cao , là “bệ đỡ trí tuệ” cho tiến trình phát triển nhanh và bền vững của đất nước, hiện thực hóa tầm nhìn mà Nghị quyết Đại hội XIV đã đặt ra: lấy con người làm trung tâm, lấy trí tuệ làm động lực và lấy đổi mới sáng tạo làm con đường đi lên
Trong dòng chảy phát triển của giáo dục đại học hiện nay, không ít giảng viên trẻ đã lựa chọn quay trở về Việt Nam sau thời gian học tập và nghiên cứu ở nước ngoài, mang theo tri thức và kinh nghiệm quốc tế để đóng góp cho sự nghiệp đào tạo nhân lực chất lượng cao trong nước.
TS Phạm Đức Thọ (Khoa Công nghệ và Kỹ thuật tiên tiến, Trường Đại học Việt Nhật, Đại học Quốc gia Hà Nội) từng học tập tại Đài Loan về ngành khoa học máy tính cho hay, cơ hội nghề nghiệp ở nước ngoài rộng mở nhưng anh trở về nước và chọn giảng đường để nghiên cứu, giảng dạy.
Giáo dục đại học được xác định là lực lượng nòng cốt trong tiến trình phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo của đất nước. Vai trò này đòi hỏi chương trình đào tạo đại học không thể dừng ở những cải tiến nhỏ lẻ mà cần một cuộc cách mạng toàn diện về nội dung, phương thức và công nghệ dạy học. Đồng thời, đa dạng hóa phương thức tổ chức đào tạo, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số toàn diện; phát triển các mô hình giáo dục đại học số, nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo, mở rộng tiếp cận giáo dục đại học, thúc đẩy học tập suốt đời.
PGS.TS Phạm Bảo Sơn - Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết: "Tại Đại học Quốc gia Hà Nội, chúng tôi đang triển khai đổi mới rất mạnh mẽ. Về đào tạo, thay vì phương thức truyền thống là đào tạo những gì mình có, chúng tôi đã chuyển sang mô hình đào tạo theo nhu cầu của doanh nghiệp và xã hội. Trong bối cảnh đẩy mạnh làm chủ các công nghệ chiến lược, Đại học Quốc gia Hà Nội cũng dịch chuyển cơ cấu bằng cách tăng tỷ trọng các ngành kỹ thuật công nghệ. Đối với khối doanh nghiệp, chúng tôi tăng cường đào tạo theo đơn đặt hàng, đặc biệt là các khóa ngắn hạn nâng cao năng lực. Đồng thời, nhà trường đẩy mạnh việc mời các doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng chương trình cũng như tham gia đào tạo thực tiễn."
Nhiều trường đại học đã chủ động xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo và đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng. Tại Trường Đại học Giao thông vận tải, Trung tâm Khoa học Công nghệ Giao thông vận tải đã được thành lập từ sớm, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nghiên cứu và chuyển giao công nghệ. Nhà trường đồng thời ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm tăng số lượng và chất lượng các đề tài khoa học, hướng tới khả năng ứng dụng thực tiễn cao. Nhờ đó, đơn vị này đang từng bước khẳng định vị thế trong đào tạo và nghiên cứu các lĩnh vực công nghệ 4.0 liên quan đến giao thông và hạ tầng thông minh.
PGS TS Ngô Văn Minh, Trưởng phòng đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ, Trường Đại học giao thông vận tải chia sẻ: "Giải pháp của nhà trường là bám sát cơ chế hợp tác 'ba nhà' gồm: Nhà nước - Nhà doanh nghiệp - Nhà trường (các nhà khoa học). Tuy nhiên, tại Trường Đại học Giao thông vận tải, chúng tôi đã cải tiến mô hình này bằng việc bổ sung thêm hai thành tố quan trọng để trở thành mô hình 'năm nhà'. Thứ nhất là nhà tư vấn chuyển giao công nghệ. Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh việc giải mã và làm chủ các công nghệ chiến lược – những công nghệ mà Việt Nam chưa tiếp cận được – thì cần một đơn vị sẵn sàng tư vấn và thực hiện chuyển giao bài bản. Thứ hai là đơn vị chịu trách nhiệm ứng dụng sản phẩm. Bởi lẽ, các sản phẩm khoa học công nghệ ở bước khởi đầu khi đưa ra thị trường rất cần một đơn vị, một nhóm doanh nghiệp hoặc một địa phương đứng ra tiếp nhận và triển khai ứng dụng vào thực tế."
Không chỉ đơn thuần tạo ra nguồn nhân lực cho một ngành nghề hay một lĩnh vực cụ thể như từ trước đến nay các trường đại học vẫn làm. GS TS Lê Anh Tuấn, Đại học bách khoa Hà Nội cho rằng: Trong bối cảnh mới, các trường đại học cần chuyển đổi theo mô hình đại học khởi nghiệp, nơi tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho việc phát triển kinh tế xã hội theo xu thế cách mạng công nghệ 4.0, kinh tế số, phù hợp với tăng trưởng xanh, chuyển đổi xanh, phát triển bền vững.
Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, Ủy viên Ủy ban Tài chính - Ngân sách Quốc hội khóa XV - Phó Chủ tịch Hội đồng giáo sư Nhà nước: Việc đào tạo nguồn nhân lực trong giai đoạn hiện nay phải gắn chặt với yêu cầu của thị trường lao động và xu thế phát triển của nền kinh tế. Giáo dục đại học không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức, mà phải chuyển mạnh sang đào tạo năng lực, kỹ năng và khả năng thích ứng của người học trong môi trường biến động nhanh.
Trong cấu trúc phát triển của đất nước giai đoạn mới, trường đại học không chỉ là thiết chế giáo dục, mà đang trở thành thiết chế chiến lược của nền kinh tế tri thức và xã hội sáng tạo. Việc xây dựng các trường đại học trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo không đơn thuần là cải cách trong lĩnh vực giáo dục, mà là bước đi căn bản để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, gia tăng năng lực cạnh tranh quốc gia và tạo nền tảng cho phát triển bền vững. Khi đại học thực sự gắn đào tạo với nghiên cứu, gắn tri thức với thực tiễn và gắn con người với khát vọng cống hiến, thì mỗi giảng đường không chỉ đào tạo một thế hệ lao động mới, mà còn hình thành một thế hệ kiến tạo, những con người đủ năng lực, đủ bản lĩnh và đủ trí tuệ để hiện thực hóa tầm nhìn phát triển mà Nghị quyết Đại hội XIV đã đặt ra cho tương lai đất nước.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, cùng với sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, nhu cầu về nguồn nhân lực công nghệ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Đặc biệt, lực lượng trẻ được kỳ vọng sẽ là những người tiên phong nắm bắt và làm chủ các công nghệ mới, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số của đất nước.
Trong bối cảnh ngành công nghiệp bán dẫn đang ngày một phát triển, nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực này cũng gia tăng mạnh mẽ. Tại Việt Nam, việc chuẩn bị nguồn lực không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là chiến lược lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc của các cơ sở đào tạo và hợp tác quốc tế.
UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Công văn số 1515 về việc đôn đốc triển khai các nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, nhằm thúc đẩy các đột phá trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn.
Từ đổi mới đào tạo của nhà trường đến sự đồng hành của doanh nghiệp, việc chuẩn bị nguồn nhân lực thương mại Việt Nam đang được đẩy mạnh theo hướng gắn thực tiễn, làm chủ công nghệ và thích ứng với biến động toàn cầu.
Sáng 22/4, tại trụ sở Viện Hàn lâm Khoa học và Xã hội Việt Nam, Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và châu Phi đã phối hợp với Trường Đại học Thương mại và Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế đổi mới sáng tạo, hội nhập và phát triển bền vững lần thứ hai với chủ đề “Kinh tế Halal: Động lực phát triển bền vững”.
Từ khoá
Trong nền kinh tế dựa trên tri thức và công nghệ, vai trò của trường đại học không còn giới hạn ở đào tạo nguồn nhân lực, mà ngày càng mở rộng sang nghiên cứu, phát triển công nghệ, chuyển giao tri thức và thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Tinh thần này được đặt ra rõ nét trong các chủ trương lớn về phát triển khoa học, công nghệ và đột phá giáo dục, đào tạo.
AI đang làm thay đổi nhiều vị trí việc làm, trong khi chuyển đổi số và những biến động của chuỗi cung ứng tiếp tục tạo ra những yêu cầu mới về nhân lực. Với giáo dục đại học, thách thức không chỉ là đào tạo những ngành thị trường đang cần, mà còn phải dự báo những năng lực người học sẽ cần trong vài năm tới - khi họ thực sự bước vào thị trường lao động.
Đằng sau mỗi suất ăn bán trú của học sinh là một quy trình với nhiều khâu, từ lựa chọn và tiếp nhận thực phẩm, chế biến, chia suất đến kiểm soát dinh dưỡng và an toàn thực phẩm. Vì vậy, để bảo đảm chất lượng bữa ăn, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng cường kiểm tra, mà quan trọng hơn là đổi mới phương thức quản lý, giám sát theo hướng thường xuyên, thực chất và rõ trách nhiệm.
Bộ GD-ĐT đang xây dựng quy định về tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú trong cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông. Đồng thời yêu cầu chuyển từ “tổ chức được bữa ăn” sang quản trị an toàn và chất lượng toàn bộ chuỗi bữa ăn.
Bữa ăn bán trú không chỉ là câu chuyện đủ suất, đủ định lượng, mà còn liên quan trực tiếp đến sức khỏe, thể trạng và sự phát triển của học sinh. Vì vậy, cùng với việc tổ chức bữa ăn, yêu cầu đặt ra với các nhà trường và chính quyền địa phương là phải đổi mới cách quản lý, giám sát để mỗi khâu từ lựa chọn thực phẩm, giao nhận, chế biến đến chia suất ăn đều được kiểm soát chặt chẽ.
Sáng 8/10, xã Sóc Sơn đã khởi công dự án xây dựng trường phổ thông nhiều cấp học chất lượng cao với diện tích hơn 6,3 ha, tổng mức đầu tư trên 677 tỷ đồng từ ngân sách thành phố. Công trình dự kiến hoàn thành vào năm 2028 với quy mô hơn 2.100 học sinh, nhằm đáp ứng nhu cầu học tập liên cấp và giảm áp lực trường lớp tại địa phương.
