Các làng nghề vào vụ Tết

Nhịp sống làng nghề những ngày giáp Tết

Hơn 20 năm theo nghề gốm, dù vẫn biết những ngày cuối năm thường bận rộn hơn bởi đơn hàng tăng so với ngày thường, nhưng với chị Đặng Nhật Hồng (làng nghề gốm sứ Giang Cao, xã Bát Tràng), bên cạnh sự bận rộn còn là những cảm xúc rất khác mà Tết mang đến.

Chị Hồng chia sẻ: “Trong dịp Tết này, chúng tôi thật sự cũng quá tải nhưng các chị em lúc nào cũng đồng lòng, cố gắng hết sức để đáp ứng được với khách hàng trong và ngoài nước."

Mỗi người một khâu, một nhịp lao động. Tất cả đang chạy đua với thời gian để mang hồn của đất đến với mọi nhà khi Tết Nguyên đán cận kề. Dưới bàn tay tài hoa của các nghệ nhân, những khối đất vô tri dần hình thành những tác phẩm tinh xảo. Điểm nhấn của mùa Tết năm nay chính là những bộ sưu tập linh vật đặc biệt. Những chú ngựa được tạo hình sống động, phủ lên mình lớp men huyền ảo không chỉ là món đồ trang trí, mà còn là biểu tượng cho ước vọng về một năm mới an khang, thịnh vượng của người dân Việt.

Nghệ nhân Hà Nội Nguyễn Quang Lâm - Phó Chủ nhiệm CLB làng nghề gốm sứ Giang Cao, xã Bát Tràng bày tỏ: “Các làng nghề nói chung và các nghệ nhân nói riêng chúng tôi vẫn luôn phải hướng tới, cố gắng tạo nên những hình hài, màu sắc, dáng dấp, có những con ngựa cách điệu để đưa ra thị trường, đáp ứng được cho người tiêu dùng. Vậy nên, thị trường của cuối năm nay cũng tương đối ổn định."

Tại làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu, nhìn từ trên cao xuống, làng nghề những ngày cuối năm tựa như một bức tranh sơn dầu khổng lồ với những gam màu nóng rực rỡ rất Tết. Không phải sắc thắm của hoa đào mà là sắc đỏ rực của hàng triệu nén hương đang xòe nở dưới nắng xuân. Đây là thời điểm làng nghề bước vào mùa bận rộn nhất trong năm, tất cả các công đoạn, từ chẻ tre, nhuộm chân hương, đến se bột và phơi hương đều hoạt động hết công suất.

Một ngày làm việc ở các làng nghề thời điểm này thường kết thúc muộn hơn bình thường. Không khí sản xuất khẩn trương không chỉ phản ánh sự khởi sắc của các làng nghề truyền thống sau một năm lao động miệt mài, mà còn cho thấy sức sống bền bỉ của những giá trị văn hóa truyền thống khi Tết đến, Xuân về.

Giữ vị Tết từ những làng nghề

Một ngày ở thôn Tranh Khúc, xã Nam Phù, nhịp sống như tất bật hơn, bởi bây giờ là tháng Chạp. Bánh chưng là phong vị không thể thiếu trong mỗi gia đình. Cơ sở sản xuất của bà Đặng Thị Thảo là một trong số khoảng 50 hộ khác còn làm nghề gói bánh chưng ở thôn này. Điều đó cũng đủ để mang không khí Tết lan tỏa khắp các con ngõ nơi đây.

Bà Thảo cho cho biết: “Ở đây rất là vui vì có anh em xung quanh cộng lực lại. Người thì làm gạo, người thì làm thịt, người thì làm đậu, người gói, người buộc. Người thì cho bánh vào nồi. Mỗi người có một công đoạn, cười vui suốt ngày.”

Bánh chưng Tranh Khúc từ hàng chục năm nay đã nổi tiếng bởi hương vị đỗ bùi, nếp dẻo hòa quyện vị béo ngậy của thịt ướp hạt tiêu. Rồi phải kể đến sự cẩn thận, kỹ lưỡng trong từng khâu, từng công đoạn. Chưa kể thời gian nấu bánh phải bảo đảm từ 10 - 12 tiếng.

Ông Nguyễn Văn Thanh - thôn Tranh Khúc chia sẻ: "Ở đây chúng tôi gói bằng tay thôi, gói khuôn cũng chưa chắc đã đẹp bằng. Gói bằng tay là người ta bó được cái bánh vào, gạo chặt, luộc lên bánh rất ngon. Vớt ra khỏi nồi, bóc bánh ăn là ngon ngay. Để nguội, ăn vừa dền, vừa dẻo, vừa nhừ, chắc, ngon. Nghề của chúng tôi là nghề cổ truyền của cha ông để lại. Dù là nghề nào cũng phải có kinh nghiệm."

Cao điểm của vụ bánh Tết khoảng từ trước rằm tháng Chạp đến hết tháng Giêng. Nhiều hộ phải làm xuyên đêm để kịp giao bánh cho khách. Dù vất vả nhưng người dân trong thôn đều phấn khởi bởi nghề truyền thống được gìn giữ, sản phẩm được nhiều người biết tới, tin dùng, từ đó, mang lại thu nhập ổn định cho làng nghề.

Những ngày cận Tết cũng là thời điểm sôi động nhất trong năm của các cơ sở sản xuất giò chả Ước Lễ. Do nhu cầu tiêu thụ thường tăng gấp 10 lần ngày thường, đặc biệt là các dòng sản phẩm truyền thống không thể thiếu trên mâm cỗ Tết của nhiều gia đình miền Bắc như giò lụa, chả quế, chả cốm.

Sản lượng tăng cao đồng nghĩa với áp lực về nguyên liệu, nhân công và an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, với các hộ làm nghề lâu năm, việc giữ chất lượng được coi là “nguyên tắc bất di bất dịch”. Thịt phải tươi trong ngày, khâu xay giò, pha trộn, gói và hấp đều tuân thủ nghiêm ngặt quy trình truyền thống.

Nghệ nhân Đặng Hồng Sơn - Chủ tịch Hội Làng nghề truyền thống giò chả Ước Lễ bày tỏ: "Chúng tôi làm đúng quy trình sản xuất, đảm bảo an toàn đầu vào, đầu ra để chứng minh và được khách hàng tin tưởng."

Mặc dù công việc sản xuất đã có thêm máy móc hỗ trợ nhưng người dân làng nghề vẫn cẩn thận trong từng công đoạn, gói ghém cả cái tâm của nghề trong từng sản phẩm. Từ những làng nghề truyền thống, bánh chưng, giò chả - hương vị Tết thân quen từ đó lan tỏa và hiện diện trên mâm cỗ sum vầy của hàng triệu gia đình.