Cần lộ trình cho kiểm định khí thải xe máy

Xe máy là phương tiện chính của hàng chục triệu người trên cả nước, đồng thời cũng là một trong những nguồn phát thải gây ô nhiễm không khí lớn nhất tại các đô thị lớn trên cả nước. Tại Hà Nội, với hơn 7 triệu xe máy, một nguồn phát thải khổng lồ được thải ra môi trường mỗi ngày … từ những ống xả như thế này. Không khí luôn ngột ngạt và ô nhiễm, đặc biệt là vào mỗi khung giờ cao điểm. Đây là cảm nhận chung của nhiều người khi thường xuyên lưu thông trên đường.

Trước thực trạng này, mới đây, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành, quy chuẩn khí thải xe mô tô, xe gắn máy có hiệu lực từ ngày 30/6/2026. Điều này có nghĩa là tất cả xe máy lưu hành sẽ phải kiểm định khí thải theo 4 mức tương ứng với năm sản xuất. Việc kiểm định phải được thực hiện tại các cơ sở kiểm định được cấp phép với thiết bị đo đạt chuẩn theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, hiện vẫn còn không ít ý kiến lo ngại cho rằng, với một con số khổng lồ là hơn 70 triệu phương tiện trên cả nước, cùng với mạng lưới cơ sở kiểm soát khí thải xe máy thưa thớt như hiện nay, thì liệu khi triển khai mọi thứ có đúng theo lộ trình.

Thạc sĩ Đỗ Khắc Sơn, Chuyên gia giao thông chia sẻ: "Thời gian kiểm định chỉ từ 10-12 phút, tuy nhiên, chúng ta sẽ có một lượng lớn các đại lý xe chính hãng nên khi chúng ta kiểm tra xe trước khi đi kiểm định sẽ biết được xe có cần bảo dưỡng nhiều hay không, từ đó, quá trình kiểm định khí thải sẽ nhanh chóng hơn".

Một trong những băn khoăn lớn nhất hiện nay đó là vẫn còn một số lượng rất lớn xe máy cũ nát hiện vẫn đang lưu hành và phần lớn lại thuộc sở hữu của nhóm đối tượng người thu nhập thấp trong xã hội. Vậy phương án xử lý ra sao nếu kiểm định không đạt 1/4 mức theo quy định.

Tiến sĩ Khương Kim Tạo, Chuyên gia giao thông cho biết: "Việc kiểm định xe máy tác động trực tiếp đến đời sống của nhân dân. Do đó, chúng ta phải thực hiện tốt công tác tuyên truyền và công tác chuẩn bị các điều kiện về kỹ thuật khi thực hiện thành công chương trình này. Chúng ta muốn có một môi trường và cuộc sống tốt hơn thì việc thì kiểm soát khí thải xe máy là bắt buộc".

Việc bắt buộc kiểm định khí thải xe máy từ ngày 30/6/2026 là một bước tiến quan trọng nhằm giảm ô nhiễm không khí và hướng tới một môi trường sống lành mạnh hơn. Tuy nhiên, để quy định thực sự đi vào cuộc sống, ngoài chính sách pháp lý còn cần một hệ thống kiểm định đủ mạnh, lộ trình rõ ràng và sự hỗ trợ phù hợp cho người dân. Đây là những yếu tố sẽ quyết định để mục tiêu bảo vệ môi trường thực sự đi vào cuộc sống chứ không chỉ dừng lại ở văn bản, giấy tờ.