Chiếc đàn ghi ta của nội

Có những kỷ vật trong đời không chỉ đơn thuần là một món đồ, mà là nơi lưu giữ ký ức, là sợi dây nối giữa quá khứ và hiện tại. Có những âm thanh, khi cất lên, không chỉ là giai điệu mà là cả một đời người. Với ai đó, chiếc đàn ghi ta của nội chính là một điều như thế.

Chiếc đàn ghi ta của nội

Trên vách gỗ đã bạc màu vì sương gió, chiếc đàn ghi ta của nội vẫn lặng lẽ nằm đó, như một chứng nhân bền bỉ của thời gian. Nó không phải món đồ quý giá, cũng chưa từng được nâng niu trong tủ kính, nhưng lại chứa đựng cả một miền ký ức - nơi tuổi thơ tôi đã từng neo đậu và cũng là nơi bắt đầu những câu chuyện mà nội mang theo suốt một đời.

Thuở nhỏ, tôi chỉ nhớ nội với dáng hình khắc khổ, mái tóc bạc như sương và giọng nói trầm ấm, chậm rãi. Nội ít kể chuyện, càng không bao giờ nói nhiều về những năm tháng đã qua. Chỉ đến khi lớn lên, tôi mới dần hiểu: phía sau sự bình lặng ấy là cả một quãng đời từng đi qua bom đạn, mất mát và những ký ức không dễ gọi thành lời. Chiếc đàn ghi ta - hóa ra - chính là cánh cửa hiếm hoi mở vào thế giới ấy.

Năm xưa, nội là một chàng lính thông tin tuổi đôi mươi trên đại ngàn Trường Sơn. Chiếc đàn ấy không phải của nội, mà là di vật của một người đồng đội - anh Hải “gió”, người con xứ Nghệ với nụ cười rạng rỡ và đôi bàn tay tài hoa trên từng phím đàn. Năm 1971, trong một trận oanh tạc dữ dội, anh đã mãi mãi nằm lại. Trước giờ ra trận, anh trao cây đàn cho nội, chỉ nói một câu giản dị: “Giữ lấy mà chơi! Còn đàn là còn người…”. Một lời dặn ngắn ngủi, nhưng nội đã giữ suốt hơn nửa thế kỷ - như giữ lại một phần linh hồn của người bạn đã khuất, như giữ lại cả một thời tuổi trẻ rực cháy.

Giữa rừng già Trường Sơn, chiếc đàn ấy không chỉ là nhạc cụ, nó là người bạn đường, là nơi để những người lính gửi gắm nỗi nhớ nhà, là lời tiễn biệt cho những đồng đội vừa ngã xuống, là ánh sáng le lói trong những buổi chiều mưa, khi tiếng hát cất lên để xua đi nỗi cô đơn giữa đại ngàn. Nội từng nói với tôi một câu mà đến giờ vẫn còn ám ảnh: “Âm nhạc thời chiến không phải để trốn tránh thực tại… mà để nhắc mình vẫn còn là con người”.

Có lẽ chính vì thế, giữa khốc liệt của chiến tranh, tâm hồn người lính vẫn không bị chai sạn, họ vẫn biết yêu, biết nhớ, biết đau… và biết nâng niu sự sống.

Ngày hòa bình, nội trở về, mang theo chiếc đàn cũ và một trái tim đã đi qua quá nhiều vết xước. Nội không còn chơi đàn thường xuyên nữa. Ông treo nó lên vách, như treo lại một phần đời đã khép.

Chiếc đàn lại trở về với im lặng. Cho đến một buổi chiều mưa năm tôi mười bốn tuổi, sau bao lần nài nỉ, nội mới đồng ý dạy tôi chơi đàn. Trong ánh đèn dầu leo lét, nội đặt cây đàn lên tay tôi, kiên nhẫn chỉ từng ngón bấm, từng hợp âm. Bàn tay nội gầy, run run theo năm tháng, nhưng ấm áp lạ thường.

Tôi bấm sai, âm thanh chênh chao, nội không trách, chỉ nhẹ nhàng nói: “Không sao… rồi cháu sẽ quen thôi.” Cũng từ buổi chiều ấy, chiếc đàn như được hồi sinh, nó không còn là vật treo trên vách, mà trở thành một phần của ngôi nhà. Tiếng đàn vang lên trong những buổi chiều lặng gió, trong những ngày mưa rơi ngoài hiên. Tôi chơi đàn cho nội nghe, còn nội, thường ngồi im, nhắm mắt, mỉm cười - một nụ cười rất khẽ… nhưng đủ để tôi hiểu rằng, trong những thanh âm ấy, nội đang tìm lại chính mình của năm xưa.

Rồi tôi lớn lên và rời nhà đi học. Cuộc sống cuốn tôi đi với những ồn ào phố thị, những cuộc gọi về nhà thưa dần, khoảng cách giữa tôi và nội cũng vì thế mà xa hơn - không chỉ là địa lý. Lần cuối cùng tôi nghe nội chơi đàn là vào một buổi sáng mùa đông lạnh buốt. Tiếng đàn bài "Quê hương" vang lên, chậm và mỏng như hơi thở. Khi nốt nhạc cuối cùng tan đi, nội chỉ nói nhẹ: “Sau này nội đi rồi… con giữ lấy nó nhé”. Tôi gật đầu… như một phản xạ và không nghĩ đó lại là lời dặn cuối.

Ngày nội mất, căn nhà trở nên trống trải vô cùng. Chiếc đàn vẫn ở đó, lặng im. Tôi mang nó xuống, lau đi lớp bụi thời gian, thay dây mới. Khi chạm tay vào những vết xước trên thân đàn, tôi chợt hiểu: mỗi vết xước ấy không phải là dấu hao mòn… mà là dấu tích của một đời người. Khi tiếng đàn cất lên, tôi nhận ra… chiếc đàn không chỉ là kỷ vật - nó là ký ức, là chiến tranh và hòa bình, là mất mát và hồi sinh, là minh chứng cho một thế hệ đã dùng âm nhạc để giữ lại phần người giữa những tháng năm khốc liệt nhất.

Có những điều không thể giữ lại bằng thời gian… nhưng có thể ở lại bằng ký ức. Có những con người đã đi xa… nhưng vẫn hiện diện trong từng thanh âm, từng khoảng lặng của cuộc đời. Và đôi khi, chỉ cần một giai điệu vang lên… ta biết rằng họ chưa từng rời xa.

Linh Châu

Tin liên quan

Phút tĩnh lặng

Phút tĩnh lặng

Podcast

Giữa nhịp sống ngày càng vội vã, có lẽ điều chúng ta thiếu không phải là thông tin, mà là những khoảng lặng - những khoảng lặng đủ sâu để mỗi người kịp nhìn lại mình, trước khi lại bị cuốn đi trong guồng quay quen thuộc của một ngày mới.

Nhớ về ngày Giỗ Tổ

Nhớ về ngày Giỗ Tổ

Podcast

Có những ngày trong năm không chỉ được đánh dấu bằng thời gian, mà còn được ghi nhớ bằng cảm xúc. Với người Việt, mùng 10 tháng Ba âm lịch - ngày Giỗ Tổ Hùng Vương - là một ngày như thế. Dù ở bất cứ đâu, trong lòng mỗi người dường như đều có một lời nhắc rất khẽ: hãy nhớ về cội nguồn.

Lời vọng từ đất Tổ

Lời vọng từ đất Tổ

Podcast

Có những hành trình không chỉ là đi qua một vùng đất, mà là đi sâu vào chính tâm hồn mình. Và với ai đó, một ngày trở về đất Tổ Phú Thọ vào độ tháng Ba âm lịch… là một hành trình như thế.

Sử quân tử bên nhà

Sử quân tử bên nhà

Podcast

Giàn sử quân tử bên một mái hiên quê có thể chỉ là một hình ảnh nhỏ bé trong rất nhiều ký ức đời người. Nhưng đôi khi, chính những điều nhỏ bé ấy lại là nơi thời gian chọn để ở lại.

Lỡ cả đời không rực rỡ thì sao?

Lỡ cả đời không rực rỡ thì sao?

Podcast

Có những lúc trong cuộc đời, ta chợt dừng lại và tự hỏi: Liệu mình đã từng có một khoảnh khắc thật sự rực rỡ hay chưa? Hay mọi thứ cứ lặng lẽ trôi qua, bình thường đến mức không để lại dấu ấn gì? Tôi nghĩ rằng, trong đời sống riêng của mỗi con người, ai rồi cũng có ít nhất một lần rực rỡ. Chỉ là đôi khi ta không nhận ra, hoặc ta không gọi đó là rực rỡ mà thôi.

Lưu Hường Blog chiều

Tháng Mười Một nhớ thương

Tháng Mười Một nhớ thương

Podcast

Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.

Dưới trời hoa dã quỳ

Dưới trời hoa dã quỳ

Podcast

Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Podcast

Có những cuộc hẹn chẳng cần một lý do đặc biệt, cũng không cần phải chuẩn bị điều gì cầu kỳ. Đôi khi, chỉ là một buổi chiều chợt muốn gặp nhau, cùng đi qua vài con phố quen, ngồi bên tách trà nóng và kể những câu chuyện thường ngày. Hà Nội vẫn luôn có những góc phố dịu dàng như thế, nơi người ta có thể tạm gác lại những lo toan để sống chậm hơn một chút, lắng nghe nhau nhiều hơn một chút.

Hà Nội - Những dấu giọt thời gian

Hà Nội - Những dấu giọt thời gian

Podcast

Có những thành phố ta yêu không chỉ bởi những con đường đang hiện hữu, mà còn bởi những gì đã lắng sâu trong ký ức. Một tiếng rao quen, mùi hương của một mùa hoa cũ, hay câu chuyện được người thân kể đi kể lại qua năm tháng. Tất cả có thể trở thành những dấu mốc riêng, để mỗi khi nhớ về, ta lại thấy cả một miền thời gian hiện lên. Với Hà Nội, những ký ức ấy còn là sự giao thoa giữa làng và phố, giữa nét xưa cũ và nhịp sống hiện đại.

Hà Nội đổi thay và trăn trở

Hà Nội đổi thay và trăn trở

Podcast

Có những thành phố, dù không phải nơi ta sinh ra, vẫn có thể trở thành một phần ký ức không thể tách rời. Bởi ở đó, ta đã sống những năm tháng tuổi trẻ, đã đi qua những con đường quen, gặp gỡ những con người thân thương và lưu giữ biết bao câu chuyện của riêng mình. Với Hà Nội, có lẽ tình cảm ấy còn được bồi đắp qua từng lần trở lại, khi thành phố đã đổi thay nhiều, nhưng những ký ức xưa vẫn còn nguyên vẹn trong lòng người.

Thu, viết cho người

Thu, viết cho người

Podcast

Có những mùa thu đi qua đã lâu, nhưng mỗi khi trở lại vẫn khiến lòng người xao động. Bởi trong ký ức của mỗi chúng ta, có thể có một mùa thu gắn với cuộc gặp gỡ đầu tiên, một mối tình từng rất đẹp, hoặc một cuộc chia xa mà phải mất rất nhiều năm tháng mới có thể học cách chấp nhận. Đôi khi, chỉ một giai điệu cũ vang lên giữa một buổi sáng bình thường cũng đủ đánh thức cả một miền thương nhớ.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời