Chuẩn hóa đội ngũ quản lý giáo dục cấp xã

Khảo sát của Bộ Giáo dục và Đào tạo tháng 8/2025 cho thấy, nhiều xã/phường chưa đủ công chức phụ trách giáo dục; bình quân mỗi xã chỉ có khoảng 1,04 công chức đảm trách lĩnh vực này, trong khi phòng Văn hóa—Xã hội phải thực hiện nhiều nhiệm vụ cùng lúc như văn hóa, thể thao, du lịch, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ, lao động—thương binh và xã hội… Đáng chú ý, chưa đến một nửa số địa phương có công chức phụ trách giáo dục từng công tác trong ngành hoặc có chuyên môn giáo dục.

TS Vũ Minh Đức, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho hay: "Nhiều nhiệm vụ trước đây của phòng Giáo dục và Đào tạo, nay được chuyển về các phòng Văn hóa - Xã hội cấp xã, khối lượng tăng, các cán bộ làm công tác quản lý giáo dục ở cấp xã  còn thiếu và yếu về mặt chuyên môn. Thống kê của bộ có chưa đến 50% các địa phương có công chức phụ trách giáo dục đã từng công tác trong ngành hoặc có chuyên môn về giáo dục".

Các nhà quản lý và chuyên gia tại hội thảo thống nhất: phải chuẩn hóa đội ngũ bằng một khung năng lực cho cán bộ quản lý giáo dục cấp xã. Khung này giúp soi chiếu, đánh giá khoảng trống năng lực theo vị trí việc làm, từ đó “đặt hàng” các chương trình bồi dưỡng phù hợp cho hai nhóm: người chưa có nền tảng giáo dục và người đã có chuyên môn/kinh nghiệm.

PGS.TS Phạm Văn Thuần, Giám đốc Học viện Quản lý giáo dục cho biết: "Xây dựng khung chương trình, đình hướng chung cho các cơ sở bồi dưỡng, gồm Học viện Quản lý giáo dục và các cơ sở bồi dưỡng giáo viên dựa vào để triển khai bồi dưỡng. Học viện Quản lý giáo dục đã xây dựng chương trình bồi dưỡng cho cán bộ cấp xã , nhưng cần thời gian thử nghiệm để dần phù hợp với nhu cầu địa phương và năng lực cán bộ".

Thực tế cho thấy, một cán bộ cấp xã phải làm rất nhiều việc, trong khi quỹ thời gian đi học hạn chế. Vì vậy, các chuyên gia tại hội thảo đã đề xuất đẩy mạnh chuyển đổi số trong bồi dưỡng, áp dụng mô hình kết hợp trực tiếp – trực tuyến, học theo mô-đun ngắn gắn với tình huống quản lý tại địa phương.