Có những mùa hoa không chỉ nở ngoài bãi sông, mà còn nở trong lòng người. Mỗi độ tháng mười về, giữa làn gió heo may khẽ chạm, có người lại thấy mình mải miết đi tìm những mùa lau năm cũ.
Những ngày đất trời tràn ngập sắc thu, nhìn những luống cải bắt đầu hé nụ vàng ươm, bầu trời khoác màu xanh xám mênh mang, tôi mới hay - hóa ra mùa thu đã đi được nửa chặng đường. Nỗi nhớ chợt nhập nhoà, kéo tôi trở về với một tuổi thơ nghèo mà ấm áp. Tôi thấy mình, trong dáng hình nhỏ dại năm nào, chạy theo anh Hai ra triền sông quê, nơi những bông lau trắng xoá đang thì nở rộ.
Ngày ấy, quê tôi còn nghèo lắm. Khắp nơi là ruộng nương, bờ bãi, cây cối um tùm. Anh Hai chỉ tay xa xa: “Út nhìn kìa, mùa lau tới rồi đó”. Và thế là hai anh em lại ríu rít chạy ra bờ sông, hái những bông lau về chơi.
Tôi vẫn nhớ, đó là những ngày gió heo may chạm ngõ, mang theo hơi lạnh đầu mùa. Lau mọc cao vút, thân mảnh khảnh, đính trên đầu là những bông hoa nhỏ xíu, trắng ngà. Chúng không vươn lên trời, mà rủ xuống dịu dàng, đung đưa mỗi khi gió thoảng qua. Sự mềm mại ấy như có phép nhiệm màu, cuốn lũ trẻ quê chúng tôi vào một thế giới riêng - nơi niềm vui giản dị nở bung cùng cỏ dại.
Thuở ấy, chưa có internet, chưa có trò chơi điện tử. Những đứa trẻ như tôi tìm thấy niềm vui nơi đồng cỏ, triền sông. Chúng tôi chơi “trận giả”, lấy cờ lau làm gậy, chia thành hai phe, tiếng cười rộn ràng lan khắp cả một vùng quê.
Tôi vẫn tin hoa lau có mùi hương - thứ hương rất khẽ, mà chỉ ai thật lòng thương nhớ mới nhận ra. Mỗi lần luồn lách vào bụi rậm để hái lau, tôi lại nhận ra mùi hương ấy - hương của nước sông, của sương sớm, của đất trời và quê hương yêu dấu. Có những chiều nằm trên vệ cỏ, tay vẫn cầm bông lau , mắt ngước nhìn trời qua làn hoa mảnh mai sương khói, tôi nghe hương lau như vỗ về, ru mình vào giấc mộng trong trẻo.
Những ngày sau đó, tôi cùng mẹ lại tất bật cắt lau về làm gối. Trưa vàng rực rỡ, hai mẹ con ngồi bên hiên, cần mẫn tách từng bông lau nhỏ xíu cho vào mẹt. Từng sợi lau tích lại thành chiếc gối mềm. Mẹ nhường chiếc gối đầu tiên cho tôi. Chiếc gối ấy theo tôi suốt những năm dài, mang theo hơi ấm tình mẹ và mùi hương của mùa lau cũ.
Đã rất nhiều năm trôi qua, nhưng mỗi khi heo may trở lại, chỉ cần nhắm mắt thôi, tôi lại thấy mình nơi triền sông xưa. Lại thấy bông lau trắng nở rộ trong gió, thấy tuổi thơ mình bé lại, trong veo. Tôi đi tìm mùa lau, hóa ra là đi tìm lại một phần ký ức, nơi cất giữ những yêu thương dịu dàng nhất đời mình.
Mai Hoàng
Khúc giao mùa tháng Tư ở Hà Nội đâu chỉ có hoa loa kèn, mà còn có một chút gợi thu với cái dịu mát xen với chút nắng ngẫu hứng của thời tiết. Tháng Tư về, xà cừ và sấu đều thay lá. Thư thái dạo bước trên những thảm lá rơi kín vỉa hè quen thuộc ta ngỡ như đang đi giữa một cánh đồng vàng.
Có lẽ trong ký ức của mỗi người con gái, mùa gió heo may luôn để lại một vệt mỏng manh, chạm khẽ vào trái tim bằng sự dịu dàng mà cũng buồn man mác...
Từ khoá
Có những vùng đất, ta chẳng sinh ra ở đó, cũng không sống ở đó đủ lâu để gọi là quê hương. Vậy mà mỗi khi một mùi hương quen thuộc thoảng qua, lòng lại bất chợt hướng về. Với Hà Nội, có người nhớ những con phố cổ, có người thương cái se lạnh của mùa thu. Còn với Trang Lê, nỗi nhớ bắt đầu từ hương hoa sữa. Một mùi hương có thể khiến người ta yêu một thành phố đến thế nào?
Có lẽ, người ta thương Hà Nội nhất là vào những ngày mùa thu đang chín. Không ồn ào, không phô trương, mùa thu len lỏi vào lòng người bằng những điều rất đỗi bình dị. Một làn sương mỏng trên mặt hồ, một vệt nắng nghiêng qua mái phố, một mùi hương bất chợt thoảng trong gió… Tất cả hòa vào nhịp sống thường ngày, khiến người ta dù đang vội vã cũng muốn chậm lại đôi chút, để cảm nhận và để thương.
Có những mùa thu không bắt đầu bằng sắc vàng của lá hay những cơn gió heo may tràn qua phố. Đôi khi, mùa thu chỉ khẽ chạm vào lòng người qua một vạt cỏ may bên đường, qua những bông hoa nhỏ bé vẫn bền bỉ đón nắng, chờ mưa và âm thầm nở giữa đất trời.
Hà Nội những ngày này đang vào thu, nồng nàn trong hương hoa sữa, dịu dàng với những bông ngọc lan và man mác trong từng chiếc lá đang đổi màu.
Có những cuộc chia xa, ban đầu người ta còn đếm từng ngày, từng tháng, rồi từng mùa đi qua. Đến một lúc nào đó, ngay cả thời điểm bắt đầu xa nhau cũng trở nên mơ hồ. Chỉ biết đã lâu lắm rồi, lâu đến nỗi những điều từng tưởng không thể quên nay cũng nhạt dần như dấu chân trên bãi cát sau một đêm thủy triều lên rồi xuống. Vậy mà đôi khi, giữa một buổi chiều rất đỗi bình thường, lòng bỗng nghe xao xác.
Có những nơi chốn tưởng chừng bình dị, vậy mà khi đi xa, ta mới nhận ra nơi ấy đã cất giữ cả một miền thương nhớ. Một mái nhà xưa, hàng tre trước ngõ, hay chiếc giếng cũ nơi bao người từng gặp gỡ, chuyện trò… Tất cả có thể đã lùi xa theo năm tháng, nhưng chỉ cần một lần nhớ lại, những hình ảnh thân thương ấy lại hiện về nguyên vẹn.
