Mong xuân để về
PodcastMong xuân để về… Không cần gì lớn lao, chỉ cần được trở về, được nghe một câu rất giản dị: “Con đã về rồi à?…”. Chỉ vậy thôi - mà đủ ấm cho cả một năm dài phía trước.
Có những điều trong cuộc sống lặp lại đến mức ta tưởng như rất bình thường, nhưng rồi, khi đi xa hơn, trưởng thành hơn, ta mới nhận ra: chính những điều lặp lại ấy lại là nơi giữ ấm trái tim mình lâu bền nhất. Với nhiều người, Tết không bắt đầu từ lịch, không bắt đầu từ chợ hoa hay mâm cỗ; tết bắt đầu từ một câu hỏi quen thuộc của mẹ: Bao giờ con về?
Năm nào cũng vậy, cứ khi cơn gió tháng Chạp khẽ chạm vào ô cửa sổ, mang theo cái lạnh rất nhẹ của những ngày cuối năm, mẹ lại bắt đầu gọi điện thường xuyên hơn. Những câu hỏi quen thuộc lặp lại theo nhịp thời gian, đến mức có lúc tôi tự gọi đó là “điệp khúc mùa xuân của mẹ”.
Khi tháng Chạp tới, mẹ tôi bắt đầu tính ngày tháng theo lịch âm. Những ngón tay nhẩm đếm ngày, đếm tháng, vài hôm lại hỏi chuyện về Tết. Ở thành phố nơi tôi sống, tôi gặp gỡ rất nhiều người quen, nhưng người đầu tiên hỏi tôi chuyện về Tết, ngày nào trở về, lúc nào cũng là mẹ.
Ngày còn là sinh viên, những kỳ nghỉ Tết dài đến mười ngày, nửa tháng. Nhưng khi đi làm, rồi lập gia đình, thời gian nghỉ dần rút ngắn lại, có năm chỉ còn vỏn vẹn năm ngày, trừ hai ngày di chuyển, thời gian ở bên ba mẹ chỉ còn ba ngày ngắn ngủi. Ba ngày quá ít cho cả một năm chờ đợi. Càng trưởng thành, bước chân càng rời xa căn nhà nhỏ giữa xóm quê, thì nỗi mong ngóng của mẹ dường như càng đầy thêm. Chỉ cần biết được ngày tôi về, mẹ đã bắt đầu đếm ngược bằng tất cả niềm vui trong lòng.
Khoảng cách gần bốn trăm cây số khiến mỗi lần về quê thường gắn với những chuyến xe đêm. Mẹ luôn lo lắng chuyện đặt vé, chuyện nằm ghế trên hay ghế dưới. Mẹ nhớ tôi say xe, nên nếu nghe tôi nằm ghế dưới, mẹ sẽ yên tâm hơn rất nhiều.
Những ngày cận Tết hơn, mẹ bắt đầu dọn dẹp kệ bếp, sắp xếp lại ngăn tủ thực phẩm, rồi nghĩ đến những món tôi thích. Những món quen thuộc như thịt kho trứng, canh khổ qua, nem chả, dưa chua… năm nào mẹ cũng nhớ. Chỉ cần tôi nói thèm thêm món gì, mẹ lại tất tả ra chợ tìm mua, rồi tỉ mỉ chế biến. Ở ngoài kia, đôi khi tôi chỉ kịp ăn vội một bữa cơm hay tô mì cho qua bữa, nhưng khi về nhà, bữa ăn của mẹ luôn đủ đầy và ấm áp theo một cách mà không nhà hàng nào có thể mang lại.
Điệp khúc mùa xuân của mẹ còn nằm ở những buổi sáng rất sớm cuối năm. Ở quê tôi, những ngày cận Tết lạnh buốt. Sương giăng kín lối, hơi thở cũng thành làn khói mỏng. Vậy mà cứ gần giờ xe về bến, mẹ lại muốn ra đón. Dù quãng đường chỉ vài cây số, mẹ vẫn muốn tự tay đưa tôi về nhà.
Hình ảnh mẹ trong chiếc áo len cũ bạc màu, đứng bên vệ đường chờ chiếc xe khách quen thuộc luôn khiến lòng tôi lặng lại. Mẹ tất bật bê đồ, buộc vali, rồi vội vàng giục tôi ngồi vào trong cho ấm. Trong khoảnh khắc ấy, ký ức tuổi thơ bỗng ùa về: những ngày theo mẹ ra đồng, ra rẫy, những buổi sáng mẹ chở tôi đến trường suốt mười hai năm. Dáng mẹ gầy, nhưng luôn đủ vững để gánh hết những vất vả thay cho con.
Về đến nhà, khi tôi còn chưa kịp nghỉ ngơi, mẹ đã tiếp tục hỏi han đủ điều: công việc, sức khỏe, chuyện ăn ngủ dọc đường. Nước nóng mẹ đã nấu sẵn, mọi thứ đều được chuẩn bị như thể tôi chưa từng rời đi.
Người ta thường nói tình yêu của mẹ không chỉ thể hiện qua hành động, mà còn qua lời nói. Và có lẽ đúng như vậy. Không chỉ mẹ tôi, mà rất nhiều người mẹ trên đời đều có cho mình một “bách khoa toàn thư” những câu hỏi dành cho con. Những câu hỏi ấy không chỉ là sự quan tâm, mà còn là cách mẹ giữ con ở thật gần trong trái tim mình.
Đã có lúc tôi từng thấy những câu hỏi ấy hơi phiền vì cứ lặp đi lặp lại. Nhưng càng lớn lên, càng đi xa, tôi lại mong được nghe điệp khúc ấy mỗi ngày, mỗi tháng, mỗi năm. Bởi có những câu hỏi không cần câu trả lời, chúng giống như một giai điệu quen, chỉ cần vang lên thôi cũng đủ khiến lòng người ấm lại.
Và giữa những bộn bề cuối năm, tôi nhận ra mình vẫn thật hạnh phúc bởi ở nơi quê nhà, điệp khúc mùa xuân ấy vẫn luôn cất lên: dịu dàng, bền bỉ, không bao giờ ngừng lại. Đó có lẽ là giai điệu mùa xuân đẹp nhất mà tôi được nghe trong suốt cuộc đời mình.
Có thể mỗi người đều có một “điệp khúc mùa xuân” rất riêng: là một câu hỏi, một bữa cơm, một cái ôm, hay chỉ là cảm giác có nơi để trở về. Và khi còn có thể lắng nghe những điều thân thuộc ấy, có lẽ chúng ta vẫn đang rất giàu có - giàu yêu thương.
Ngọc Nữ
Mong xuân để về… Không cần gì lớn lao, chỉ cần được trở về, được nghe một câu rất giản dị: “Con đã về rồi à?…”. Chỉ vậy thôi - mà đủ ấm cho cả một năm dài phía trước.
Có những thời điểm trong đời ta chợt nhận ra cảm xúc của mình với những điều quen thuộc đã khác đi, không phải vì mùa cũ thay đổi mà vì chính mình đã bước sang một chặng đường khác, và Tết có lẽ là điều dễ nhận ra nhất. Có một giai đoạn Tết là háo hức, có một giai đoạn Tết là rong ruổi, và rồi có một giai đoạn Tết trở thành ký ức để thương, để nhớ, để lặng lẽ gìn giữ.
Có những mùa trong năm đến bằng thời tiết. Có những mùa đến bằng lịch. Nhưng Tết - với nhiều người - lại đến bằng cảm giác. Một cảm giác rất khẽ thôi, nhưng đủ để mình biết: năm cũ đi qua, một vòng sum vầy nữa lại trở về.
Có những vùng đất ta đi qua bằng bước chân. Nhưng cũng có những vùng đất ta đi vào bằng tình cảm. Ở đó, thời gian không chỉ đo bằng năm tháng, mà đo bằng những điều mình học được, những người mình thương và những mùa Tết dần trở thành một phần máu thịt.
Từ khoá
Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.
Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.
Có những cuộc hẹn chẳng cần một lý do đặc biệt, cũng không cần phải chuẩn bị điều gì cầu kỳ. Đôi khi, chỉ là một buổi chiều chợt muốn gặp nhau, cùng đi qua vài con phố quen, ngồi bên tách trà nóng và kể những câu chuyện thường ngày. Hà Nội vẫn luôn có những góc phố dịu dàng như thế, nơi người ta có thể tạm gác lại những lo toan để sống chậm hơn một chút, lắng nghe nhau nhiều hơn một chút.
Có những thành phố ta yêu không chỉ bởi những con đường đang hiện hữu, mà còn bởi những gì đã lắng sâu trong ký ức. Một tiếng rao quen, mùi hương của một mùa hoa cũ, hay câu chuyện được người thân kể đi kể lại qua năm tháng. Tất cả có thể trở thành những dấu mốc riêng, để mỗi khi nhớ về, ta lại thấy cả một miền thời gian hiện lên. Với Hà Nội, những ký ức ấy còn là sự giao thoa giữa làng và phố, giữa nét xưa cũ và nhịp sống hiện đại.
Có những thành phố, dù không phải nơi ta sinh ra, vẫn có thể trở thành một phần ký ức không thể tách rời. Bởi ở đó, ta đã sống những năm tháng tuổi trẻ, đã đi qua những con đường quen, gặp gỡ những con người thân thương và lưu giữ biết bao câu chuyện của riêng mình. Với Hà Nội, có lẽ tình cảm ấy còn được bồi đắp qua từng lần trở lại, khi thành phố đã đổi thay nhiều, nhưng những ký ức xưa vẫn còn nguyên vẹn trong lòng người.
Có những mùa thu đi qua đã lâu, nhưng mỗi khi trở lại vẫn khiến lòng người xao động. Bởi trong ký ức của mỗi chúng ta, có thể có một mùa thu gắn với cuộc gặp gỡ đầu tiên, một mối tình từng rất đẹp, hoặc một cuộc chia xa mà phải mất rất nhiều năm tháng mới có thể học cách chấp nhận. Đôi khi, chỉ một giai điệu cũ vang lên giữa một buổi sáng bình thường cũng đủ đánh thức cả một miền thương nhớ.