Có những mùa trong năm đến bằng thời tiết. Có những mùa đến bằng lịch. Nhưng Tết - với nhiều người - lại đến bằng cảm giác. Một cảm giác rất khẽ thôi, nhưng đủ để mình biết: năm cũ đi qua, một vòng sum vầy nữa lại trở về.
Có khi, Tết bắt đầu từ một buổi chiều rất bình thường. Khi đi ngang qua căn bếp, chợt nghe mùi lá mùi già thoảng lên. Khi thấy mẹ mở cửa sớm hơn mọi ngày để đón gió lạnh cuối năm. Khi nghe bố nói vu vơ: “Năm nay nhà mình sửa lại mái hiên một chút cho chắc”. Những câu nói không hề nhắc đến Tết. Nhưng Tết thì đã ở đó rồi.
Tết, nhiều khi không nằm ở phố xá rực rỡ cờ hoa. Tết nằm trong ánh mắt mong ngóng của những người trong nhà. Với bố, Tết chỉ đơn giản là nhà có đủ người. Không cần ồn ào. Chỉ cần bữa cơm có tiếng nói cười. Với mẹ, Tết là những ngày bận rộn nhưng vui. Là căn bếp đỏ lửa từ sáng đến khuya. Là cảm giác mọi thứ phải đủ đầy - không phải để khoe, mà để người thân bước vào nhà thấy ấm lòng.
Còn với những người đi xa…Tết có thể bắt đầu từ tấm vé tàu, vé xe. Từ con đường quen mà bỗng nhiên thấy dài hơn. Từ khoảnh khắc đứng trước cổng nhà, tay còn cầm vali mà tim đã chùng xuống, vì biết mình đã thật sự trở về.
Có một nơi Tết luôn bắt đầu sớm nhất. Đó là… gian bếp. Nơi có nồi nước lá mùi già tỏa hương rất nhẹ. Nơi có tiếng dao thớt đều đều, quen thuộc đến mức chỉ cần nghe thấy là biết Tết đang đến rất gần. Nơi có những bó hành còn vương đất, những tàu lá dong được rửa sạch, xếp ngay ngắn trên bàn. Mùi nếp mới, mùi đậu xanh, mùi khói bếp… Tất cả hòa vào nhau thành thứ mùi mà chỉ cần nhớ thôi, lòng đã thấy Tết.
Hồi còn nhỏ, Tết là quần áo mới. Là bao lì xì đỏ thắm. Là những buổi chạy chơi ngoài ngõ đến khi người lớn gọi về ăn cơm. Tết khi đó rất đơn giản. Và cũng rất tròn đầy.
Lớn lên rồi, Tết lại là một cảm giác khác. Không còn là “được nhận” nữa. Mà là “muốn quay về”. Quay về để dọn lại ngôi nhà cũ. Quay về để lau từng khung cửa phủ bụi thời gian. Quay về để thấy lòng mình cũng được dọn dẹp lại - những muộn phiền lắng xuống, nhường chỗ cho một khoảng bình yên rất trong.
Đến khi có gia đình riêng, Tết lại thêm một lần đổi vai. Mình trở thành người chuẩn bị. Chuẩn bị quần áo mới cho con. Lau lại bàn thờ. Dạy con cách chúc Tết ông bà. Và chợt hiểu ra: Tết của trẻ con luôn được bắt đầu từ sự lặng lẽ chu toàn của người lớn.
Cuộc sống bây giờ nhanh hơn. Tết cũng đôi khi trôi qua nhanh hơn. Có người bận rộn với quà cáp. Có người bận rộn với những cuộc gặp gỡ vội vàng. Nhưng đôi khi, chỉ cần một cuộc điện thoại hỏi thăm. Một bữa cơm ăn chậm lại. Một lời chúc nói ra bằng tất cả sự chân thành… Thế là đủ để mùa xuân ấm lên rất nhiều.
Tết, suy cho cùng, không nằm ở mâm cao cỗ đầy. Mà nằm ở cảm giác an yên khi được ở cạnh những người mình thương. Trong khoảnh khắc đoàn viên ấy, những hơn thua, những giận hờn… tự nhiên lắng lại. Nhường chỗ cho một tâm thế nhẹ nhõm hơn, dịu dàng hơn. Để mình bước vào năm mới, không phải với quá nhiều mong ước lớn lao - mà chỉ với một điều rất giản dị: được sống bình an, được yêu thương, và được trở về.
Xanh Nguyên
Có những khoảnh khắc trong năm không ồn ào, không náo nhiệt, nhưng lại đủ sức khiến lòng người chùng xuống. Với nhiều người Hà Nội, trưa ba mươi Tết là một khoảng lặng như thế - rất khẽ thôi, nhưng đủ để ta nhận ra mình đang bước qua ranh giới của một năm cũ và chạm vào ngưỡng cửa của năm mới.
Có những khoảnh khắc trong năm đủ đặc biệt khiến lòng người lắng xuống rất sâu. Với nhiều người Hà Nội, buổi sáng mùng 1 Tết là một khoảng thời gian như thế - tĩnh lặng, trong trẻo và mang theo cảm giác thiêng liêng rất khó gọi thành tên.
Với những người sống xa quê, mỗi mùa Tết đến không chỉ là một cột mốc thời gian, mà còn là một khoảng lặng rất sâu trong lòng - nơi ký ức gia đình, tuổi thơ và yêu thương cùng lúc trở về.
Có những thời điểm trong đời ta chợt nhận ra cảm xúc của mình với những điều quen thuộc đã khác đi, không phải vì mùa cũ thay đổi mà vì chính mình đã bước sang một chặng đường khác, và Tết có lẽ là điều dễ nhận ra nhất. Có một giai đoạn Tết là háo hức, có một giai đoạn Tết là rong ruổi, và rồi có một giai đoạn Tết trở thành ký ức để thương, để nhớ, để lặng lẽ gìn giữ.
Từ khoá
Có những cơn mưa đi qua rất nhanh, chỉ đủ làm ướt một khoảng sân, một mái hiên, rồi bất chợt tạnh. Nhưng cũng có những cơn mưa ở lại trong một mùi đất ẩm, một mái hiên cũ, trong ký ức về một người đã xa.
Có những giây phút lòng ta chùng xuống khi nhớ về một khoảng sân cũ, một mùi hương quen và một câu nói đã từng nghe rất nhiều lần trong ký ức. Có lẽ bởi những gì gắn với người mình thương thường không chỉ nằm ở những điều lớn lao, mà còn ở những khoảnh khắc rất nhỏ đã đi cùng ta qua năm tháng.
Có những mùa trong năm chỉ cần một làn gió, một mùi hương hay một vệt nắng cũng đủ đánh thức trong ta cả một miền ký ức. Với mùa thu, có lẽ đó là sắc vàng - màu của nắng hanh, của đồng lúa chín, của những chiếc lá rời cành và cũng là màu của những tháng ngày đã đi qua nhưng vẫn ở lại trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người.
Có những thành phố, người ta yêu bởi vẻ đẹp của nó. Nhưng cũng có những thành phố, người ta thương bởi trong từng con phố, hàng cây, mặt hồ đều có một phần đời mình ở đó. Hà Nội với cô gái tên Nhật Hạ là một thành phố như thế. Một nơi có những điều khiến người ta mệt mỏi, nhưng cũng có những điều rất đỗi dịu dàng khiến ta đi xa rồi vẫn muốn quay về.
Có những thành phố, người ta chỉ cần sống một thời gian là có thể kể vanh vách những con phố, những hàng cây, những món ăn quen thuộc. Nhưng cũng có những thành phố, ta phải đi qua rất nhiều năm tháng, qua những mùa nắng, mùa mưa, qua những cuộc gặp gỡ và chia xa, ta mới dần hiểu vì sao mình thương nơi ấy đến thế. Hà Nội với tôi là một thành phố như vậy.
Có những mùa trăng đi qua từ rất lâu, nhưng mỗi khi nhớ lại, ta vẫn thấy nguyên vẹn một khoảng trời tuổi thơ. Đó có thể là ánh trăng rằm trên mái nhà, là tiếng trống ếch vọng từ đầu ngõ, là chiếc đèn ông sao cha tự làm hay một món quà quê giản dị được mẹ, được bà chắt chiu dành cho con trẻ.
