Điều chỉnh bảng giá đất - cần đảm bảo hài hoà lợi ích

Bảng giá đất là căn cứ quan trọng để tính thuế, phí, bồi thường, cũng như xác định tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Tuy nhiên, làm thế nào để giá đất phản ánh sát giá thị trường, đồng thời đảm bảo được sự đồng thuận và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp vẫn là bài toán đặt ra. Vấn đề này càng được quan tâm khi Hà Nội cùng nhiều địa phương trên cả nước đang xây dựng dự thảo và lấy ý kiến về bảng giá đất mới, dự kiến áp dụng từ đầu năm 2026 - một bước quan trọng trong việc hoàn thiện chính sách đất đai, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Theo đề xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường, giá đất ở cao nhất tại Hà Nội thuộc các tuyến đường ở Hoàn Kiếm và Cửa Nam với hơn 700 triệu đồng/m2. Mức tăng mạnh nhất được đề xuất tại các khu vực ngoại thành, từ 16% đến 26%. Mức tăng được đánh giá là không nhiều nhưng cũng dẫn đến những lo ngại.

Giá đất điều chỉnh tăng bao gồm cả đất thương mại dịch vụ. Nhiều doanh nghiệp thuê đất trả tiền hàng năm đang đứng trước nguy cơ vỡ kế hoạch tài chính. Bởi vậy cần có giải pháp cho vấn đề này để tránh tác động đến doanh nghiệp và môi trường đầu tư.

Ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần đầu tư Bất động sản Toàn Cầu (GP Invest), cho biết: "Bảng giá đất mới đang gây nhiều khó khăn cho doanh nghiệp. Thứ nhất, giá đất được đề xuất ở mức khá cao. Thứ hai, phương pháp định giá theo hướng thặng dư chưa phản ánh đầy đủ các yếu tố đầu vào, dẫn đến thiếu công bằng. Vì vậy, việc triển khai các dự án bất động sản hiện vẫn gặp nhiều trở ngại".

Từ những vấn đề đặt ra trong thực tiễn, các địa phương cần đánh giá toàn diện tác động của việc điều chỉnh giá đất, bảo đảm hài hòa giữa lợi ích các bên. Việc xây dựng bảng giá đất phải được tính toán kỹ lưỡng, hạn chế thấp nhất các tác động tiêu cực, vừa phù hợp với diễn biến thị trường, tăng thu ngân sách, vừa kiểm soát hợp lý giá đất để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận đất đai, đồng thời giảm gánh nặng chi phí đất đai cho người dân.

Ông Bùi Văn Doanh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu bất động sản Việt Nam, cho biết: “Đất đai là nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế. Tuy nhiên, nếu bảng giá đất tăng quá cao sẽ trở thành gánh nặng cho doanh nghiệp và người dân, thay vì là động lực. Do đó, cần đánh giá kỹ tác động của việc điều chỉnh giá đất, bảo đảm cân bằng lợi ích, tránh để chính sách trở thành rào cản cho đầu tư và tăng trưởng”.

Bảng giá đất mới được xây dựng sát thực tiễn sẽ trở thành động lực phát triển, thay vì gây cản trở cho doanh nghiệp và hoạt động đầu tư. Việc tìm ra điểm cân bằng giữa yêu cầu tăng thu ngân sách, phù hợp với thị trường và khả năng chi trả của người dân chính là “chìa khóa” để hoàn thiện hệ thống định giá đất, hướng tới phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Cùng với đó, các địa phương cần xây dựng hệ số điều chỉnh giá đất linh hoạt, căn cứ vào biến động thực tế của thị trường tại từng khu vực, thay vì phải lập bảng giá đất mới thường xuyên, vừa đảm bảo tính kịp thời, ổn định, vừa hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường đầu tư và đời sống người dân.