AI đang làm thay đổi nhiều vị trí việc làm, trong khi chuyển đổi số và những biến động của chuỗi cung ứng tiếp tục tạo ra những yêu cầu mới về nhân lực. Với giáo dục đại học, thách thức không chỉ là đào tạo những ngành thị trường đang cần, mà còn phải dự báo những năng lực người học sẽ cần trong vài năm tới - khi họ thực sự bước vào thị trường lao động.
Trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực, Đảng và Nhà nước ta luôn đặc biệt quan tâm đến chất lượng đào tạo của các cơ sở giáo dục đại học, trong đó việc thúc đẩy liên kết trong hoạt động đào tạo giữa các trường đại học và doanh nghiệp đóng vai trò hết sức quan trọng.
Ngày 30/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành thông tư quy định chuẩn cơ sở giáo dục đại học, tăng yêu cầu về giảng viên, tốt nghiệp và việc làm. Quy định mới yêu cầu các trường đào tạo tiến sĩ phải có ít nhất 40% giảng viên trình độ tiến sĩ. Từ năm 2030, tỉ lệ này nâng lên 50% cùng nhiều yêu cầu mới về đội ngũ, đào tạo và chất lượng giáo dục đại học.
Đến năm 2035, số cơ sở giáo dục đại học công lập dự kiến giảm ít nhất 20%, đồng thời tập trung đầu tư khoảng 30 cơ sở giáo dục đại học trọng điểm.
Hà Nội là nơi tập trung nhiều trường đại học, viện nghiên cứu và đội ngũ trí thức hàng đầu cả nước. Để nguồn lực này thực sự trở thành động lực phát triển, một trong những yêu cầu quan trọng là tháo gỡ những rào cản về cơ chế, giúp các nhà khoa học có thêm điều kiện nghiên cứu và đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.
Trong cuộc chuyển dịch mạnh mẽ của nền kinh tế số, năng lực cạnh tranh của Việt Nam ngày càng phụ thuộc vào khả năng làm chủ những công nghệ nền tảng và sở hữu đội ngũ đủ sức tạo ra, ứng dụng những công nghệ đó. Từ vi mạch bán dẫn đến công nghệ sinh học, giáo dục đại học đang đứng trước yêu cầu chuyển mình mạnh mẽ để đáp ứng những lĩnh vực được xác định là động lực tăng trưởng mới.
Năm 2026, gần 874.500 thí sinh đủ điều kiện tham gia xét tuyển đại học, tăng hơn 25.000 so với năm ngoái. Cùng với việc đón tân sinh viên nhập học, các trường cũng đang bắt đầu triển khai kế hoạch đào tạo cho khóa mới với dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, kỹ năng số và khả năng tự học được chú trọng ngay từ năm thứ nhất.
Việt Nam định hướng hình thành một số đại học tinh hoa, đại học xuất sắc làm hạt nhân nâng chất lượng và sức cạnh tranh của cả hệ thống giáo dục đại học.
Cùng với mở rộng giáo dục đại học đại chúng, Việt Nam đang định hướng hình thành một mạng lưới các cơ sở giáo dục đại học trọng điểm, trong đó có từ 3-5 đại học tinh hoa làm hạt nhân dẫn dắt.
