Hoàn thiện thể chế - không để nhà là công cụ đầu cơ

Mục tiêu của diễn đàn là phân tích toàn cảnh thực trạng thị trường bất động sản, chỉ rõ những “kẽ hở” khiến thị trường méo mó, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm đưa giá nhà, đất trở về đúng giá trị thực, phù hợp với thu nhập của người dân.

Nghịch lý lớn nhất của thị trường bất động sản hiện nay là nguồn cung có tăng lên nhưng giá nhà không giảm, thậm chí vượt quá xa thu nhập của người dân. Các chuyên gia lý giải dù chính sách về đất đai, nhà ở, thuế và thủ tục pháp lý đã có bước đổi mới, nhưng độ trễ quá dài khiến thị trường chưa thể ổn định. Chi phí đất đai, đền bù và thời gian kéo dài dự án khiến giá thành bị đội lên; trong khi đó, tín dụng đổ vào bất động sản nhiều, tạo điều kiện cho tình trạng đầu cơ, lướt sóng diễn ra mạnh mẽ.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cho biết: “Đến quý III, theo số liệu chúng tôi cập nhật, các dự án mới tham gia thị trường đạt khoảng 100.000 sản phẩm. Sang quý IV, lượng dự án tiếp tục tăng mạnh, nguồn cung chào bán rất lớn. Tuy nhiên, chất lượng nguồn cung còn nhiều hạn chế, phần lớn dự án thiếu các sản phẩm nhà ở phù hợp, giá hợp lý. Bên cạnh đó, như clip đã đề cập, thị trường xuất hiện dấu hiệu đẩy giá.”

Đại biểu Quốc hội Hà Sỹ Đồng, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, chia sẻ: “Luật mở nhưng nghị định, thông tư lại khiến chi phí tăng cao. Một dự án thường mất ba đến năm năm để hoàn thiện thủ tục trước khi khởi công, làm đội giá sản phẩm. Chính sách tín dụng cần ưu tiên thiết thực hơn cho nhà ở xã hội; chính sách địa phương phải đồng bộ, tránh mỗi nơi một kiểu. Hiện tỷ lệ đáp ứng nhu cầu nhà ở xã hội mới đạt 10–15%, chưa đáp ứng nhu cầu thị trường.”

Từ những tồn tại trên, các đại biểu tập trung vào nhóm giải pháp hoàn thiện thể chế và minh bạch hóa thị trường. Bà Tống Thị Hạnh, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), cho biết Bộ đang xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về bất động sản nhằm minh bạch nguồn cung, giá bán, đặc biệt ở thị trường sơ cấp, qua đó hạn chế tình trạng thổi giá ở thị trường thứ cấp.

Bà Hạnh nhận định: “Minh bạch phải thực hiện từ nguồn cung, giá bán đến pháp lý từng bất động sản. Cần công khai giá bán của chủ đầu tư trên thị trường sơ cấp. Chúng tôi sẽ định danh từng bất động sản để kiểm soát thị trường thứ cấp và quản lý hàng tồn kho. Một nghị quyết thí điểm đang triển khai là thành lập Trung tâm Giao dịch Bất động sản do Nhà nước quản lý, kết nối toàn bộ quy trình giao dịch điện tử, từ tra cứu thông tin, thực hiện giao dịch đến nộp thuế và cấp giấy chứng nhận.”

Nhiều ý kiến cũng nhấn mạnh cần xác định rõ chi phí đất, chi phí xây dựng và phân khúc phù hợp để tránh “ảo hóa” giá bán. Các chuyên gia pháp lý đề nghị bổ sung quy định, chế tài mạnh nhằm xử lý hành vi thao túng, trục lợi, thổi giá bất động sản.

Phát biểu bế mạc, Nhà báo Nguyễn Kim Khiêm, Tổng Giám đốc, Tổng Biên tập Đài Phát thanh – Truyền hình Hà Nội, đánh giá: “Hàng nghìn dự án từng ách tắc thủ tục đã được tháo gỡ trong thời gian ngắn nửa năm qua, tạo thêm nguồn cung, góp phần kéo giá nhà về giá trị thực. Dù thể chế đã được quan tâm điều chỉnh, việc hoàn thiện khung pháp lý không thể thực hiện trong ‘một sớm một chiều’.”

Ông khẳng định diễn đàn diễn ra thẳng thắn, đa chiều và sát thực tế; nhiều nội dung về thuế với người sở hữu nhiều bất động sản cần tiếp tục nghiên cứu. Các phân tích và kiến nghị tại diễn đàn mở ra gợi ý quan trọng cho quá trình hoàn thiện thể chế, điều tiết thị trường.

Đài Hà Nội sẽ tổng hợp đầy đủ kiến nghị gửi cơ quan quản lý. Với vai trò cơ quan truyền thông chủ lực của Thủ đô, Đài cam kết tiếp tục đồng hành, phản ánh trung thực, góp phần xây dựng thị trường bất động sản minh bạch, lành mạnh – nơi nhà ở trở về đúng giá trị để ở, không phải để đầu cơ.