Hương Hà Nội

Không biết từ bao giờ, mỗi lần bắt gặp mùi hoa sữa thoảng trong gió, tôi lại nhớ Hà Nội. Với tôi, mùa thu của thành phố này dường như không thể thiếu hương hoa sữa. Loài hoa ấy không chỉ đánh dấu một mùa trong năm, mà còn trở thành một phần ký ức, một dấu hiệu thân quen để mỗi khi bắt gặp, tôi biết lòng mình đang hướng về Hà Nội.

Tôi sống cách Hà Nội gần một nghìn cây số. Từ khi trưởng thành, năm nào tôi cũng cố gắng thu xếp để đến thăm thành phố ít nhất một lần. Có chuyến đi vì bạn tốt nghiệp, có lần để dự đám cưới người bạn thân, có khi tiễn người thân, bạn bè từ Hà Nội lên đường sang một đất nước khác học tập và làm việc. Cũng có những năm, tôi chẳng cần một lý do cụ thể nào. Tôi đến, đơn giản vì nhớ Hà Nội.

Nỗi nhớ ấy được góp nhặt từ nhiều điều. Tôi nhớ Lăng Bác, chùa Một Cột, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long; nhớ những con phố vừa mang vẻ cổ kính, vừa chuyển mình theo nhịp sống hiện đại. Tôi nhớ những gánh hàng rong len qua phố lớn, ngõ nhỏ; nhớ bát phở nóng, đĩa bún chả, bún ốc nguội, những món ốc ăn cùng quả sung, gói cốm xanh trong lá sen, ly cà phê trứng và que kem Tràng Tiền mát lạnh. Hà Nội trong tôi là một thành phố có nhiều điều để khám phá, nhưng cũng có những nét riêng khiến người ta đi xa rồi vẫn muốn quay về. Và giữa tất cả những điều ấy, hoa sữa luôn giữ một vị trí đặc biệt.

Hoa sữa hiện diện bên những con đường, nép mình cạnh những ngôi nhà, lặng lẽ giữa dòng người qua lại. Khi mùa thu chưa tới, cây hoa sữa dường như cũng bình thường như bao loài cây khác. Nhưng khi tiết trời chuyển mùa, những chùm hoa nhỏ li ti bắt đầu nở, tỏa hương nồng nàn trong gió. Hương hoa len qua những con phố, theo bước chân người đi đường, rồi đọng lại đâu đó trong ký ức.

Tôi vẫn nghĩ, mùi hương ấy có một nét ngọt ngào rất riêng. Mỗi lần ngửi thấy, tôi lại liên tưởng đến những giọt sữa mẹ, đến vị ngọt lành và sự chở che đã nuôi dưỡng mỗi người từ những ngày đầu tiên. Có lẽ bởi thế mà hoa sữa không chỉ gợi cho tôi một mùa thu, mà còn khơi dậy cảm giác thân thuộc, ấm áp, như thể giữa một nơi xa lạ vẫn có điều gì đó đang âm thầm vỗ về mình.

Tình yêu dành cho hoa sữa cũng khiến tôi nghĩ ra nhiều cách để giữ lại hương thu. Những lúc có dịp ở Hà Nội vào mùa hoa nở, tôi thường muốn mang một nhành hoa vào phòng, để hương thơm còn vương lại ngay cả khi cửa đã khép. Tôi tự ướp trà với một chút hoa sữa tươi, bởi chưa tìm thấy nơi nào bán thứ trà mang hương vị ấy theo đúng cách mình yêu thích. Vị chát dịu của trà hòa với mùi hương nồng ngọt của hoa, tạo nên một thức uống rất riêng, khiến tôi cảm nhận mùa thu bằng cả vị giác lẫn khứu giác.

Đôi khi, tôi còn muốn gửi tặng bạn bè ở phương xa một chút hương hoa sữa, như gửi theo một lời nhắn nhỏ về Hà Nội. Món quà chẳng lớn lao, nhưng chứa đựng tình cảm của người trao: mong người nhận cũng được chạm vào một phần ký ức đẹp mà mình nâng niu. Có những điều thật khó diễn tả bằng lời, nhưng chỉ cần một mùi hương, một món quà nhỏ hay một cái ôm cũng đủ để người ta hiểu rằng mình đang được nhớ đến.

Tôi biết hoa sữa không chỉ có ở Thủ đô. Tôi từng bắt gặp loài hoa này ở nhiều nơi, nhưng vẫn chưa tìm thấy ở đâu có thể đem lại cho mình cảm giác giống những ngày thu ở Hà Nội. Có lẽ không chỉ vì số lượng cây hoa, cũng chẳng hẳn vì hương thơm đậm đặc, mà bởi hoa sữa đã gắn với những con đường, những chuyến đi và những kỷ niệm riêng của tôi về thành phố này. Một mùi hương, khi đã đi cùng những rung động trong lòng, sẽ không còn đơn thuần là mùi hương nữa.

Tôi yêu hoa sữa đến say mê, nhưng không phải ai cũng có cùng cảm nhận. Một người bạn, cũng là đồng nghiệp của tôi ở Hà Nội đã nhiều năm, lại không hề thích mùi hoa ấy. Mỗi khi mùa hoa sữa về, anh thường phải che chắn thật kỹ vì cảm thấy khó chịu, thậm chí khó thở khi hương hoa quá nồng. Anh vẫn thường thắc mắc tại sao tôi có thể yêu thích một loài hoa khiến anh mệt mỏi đến vậy.

Tôi từng muốn giải thích với anh rằng, có lẽ vì yêu Hà Nội nên tôi mới dành cho hoa sữa nhiều tình cảm đến thế. Nhưng nghĩ lại, tôi hiểu rằng cảm xúc vốn không có một khuôn mẫu chung. Cùng đứng trên một con đường, cùng chung một mùa hoa, người này có thể thấy lòng mình dịu lại, còn người kia chỉ mong nhanh chóng đi qua. Điều làm một người hạnh phúc đôi khi lại khiến người khác không thoải mái. Chúng ta không nhất thiết phải có cùng sở thích mới có thể hiểu và tôn trọng nhau.

Và có lẽ, đó cũng là một điều đẹp đẽ mà những chuyến đi mang lại cho tôi. Khi đến một vùng đất khác, ta không chỉ có cơ hội ngắm nhìn cảnh vật, thưởng thức những món ăn hay tìm hiểu nếp sống của người dân nơi ấy. Ta còn học cách đón nhận những khác biệt, hiểu rằng mỗi người đều có một miền ký ức riêng, một cách cảm nhận riêng và những lý do riêng để yêu hay không yêu một điều gì đó.

Mỗi lần đến Hà Nội, tôi thường chỉ ở lại ba đến năm ngày, nhiều lắm là một tuần. Khoảng thời gian ấy không đủ để hiểu hết một thành phố rộng lớn, nhưng đủ để tôi thêm yêu mảnh đất này. Tôi yêu vẻ trầm mặc của những di tích, sự nhộn nhịp của phố phường, những món ăn thân thuộc và cả những con người mình tình cờ gặp gỡ. Mỗi chuyến đi để lại một chút kỷ niệm, góp thành nỗi nhớ cứ dài thêm theo năm tháng.

Rồi tôi lại trở về nơi mình sống, mang theo những hình ảnh và hương vị đã gặp. Cuộc sống thường ngày tiếp tục với công việc, những lo toan và bao điều cần phải làm. Hà Nội có thể ở rất xa, nhưng đôi khi khoảng cách ấy dường như chẳng còn quan trọng. Chỉ một buổi sớm se lạnh, một con đường bất chợt ngập nắng, hay mùi hoa sữa thoảng qua trong gió cũng đủ khiến ký ức trở về nguyên vẹn.

Có những nơi chốn không phải quê hương mà vẫn trở thành một phần trong lòng ta. Có những điều tưởng rất bình thường, đến khi đi xa mới nhận ra mình đã gắn bó với chúng nhiều đến nhường nào. Và cũng có những tình cảm chẳng cần một lời giải thích rành rọt, bởi chỉ cần một mùi hương quen thuộc là đủ để biết trái tim mình đang nhớ về đâu.

Với tôi, hoa sữa là một hương vị như thế. Hương hoa đưa tôi về với Hà Nội của những chuyến đi ngắn ngày, của những con phố thân quen và của một mùa thu luôn khiến lòng người xao xuyến. Để rồi, vào một ngày đầu thu, khi chạy xe qua một con đường ở nơi mình sống, bất chợt bắt gặp hương hoa sữa quấn quýt trong gió, tôi lại thấy Hà Nội trở về gần gũi biết bao.

Hóa ra, có những miền đất ta không cần sống cả đời ở đó mới có thể thương nhớ. Chỉ cần từng dành cho nơi ấy một tình cảm chân thành, từng lưu giữ ở đó những kỷ niệm đẹp, thì dù cách xa đến đâu, lòng ta vẫn có một con đường để trở về.

Trang Lê