Hoa lài có màu trắng tinh khôi tựa như chiếc áo dài của cô nữ sinh mảnh khảnh. Cánh hoa mỏng manh như tấm vải lụa mềm, cuộn tròn vào nhau từng lớp một.
Những chiếc lá xoe tròn hình trái xoan, nhẵn bóng một mặt. Hoa lài thường nở về đêm, khi nhẹ nhàng thanh khiết, lúc lại nồng nàn quyến rũ. Có lẽ vì vậy mà loài hoa này mang lại cho tôi bao niềm nhớ, về buổi sớm hôm nao khi bình minh thức dậy, ngắm giọt sương mai đọng lại trên cánh hoa mềm.
Ngày ấy nhà tôi và nhà cô Tư ở cạnh nhau. Cả hai nhà uống chung một nguồn nước. Mỗi sáng tôi lại theo chân mẹ ra giếng múc nước. Cái giếng bằng xi măng đã bao năm bám đầy rêu phong, tôi mê mẩn cảm giác đưa tay mình chạm lên những chùm rêu, mát lạnh cả những đầu ngón tay lẫn tâm hồn.
Cách giếng tầm năm bảy bước chân, cô Tư trồng một hàng hoa lài trắng. Cô bảo cô ở nơi này bao năm thì bụi lài cũng chừng ấy tuổi, cây già lại đẻ cành con, cứ thế sinh sôi và tỏa hương quanh giếng.
Tôi thường chờ nghe tiếng chiếc gàu mẹ tôi thả rơi tõm xuống mặt nước. Rồi mẹ dùng đôi tay gấp gáp kéo gàu lên, những giọt nước mát lành đầu ngày được đổ vào xô để gánh về nhà. Có khi tôi lại gần kéo gàu phụ mẹ, lúc lại đi loanh quanh, dùng tay mình nâng nhẹ cánh lài vừa nở. Có khi tôi lại đưa mặt sát lại gần để có thể cảm nhận thật sâu hương hoa ấy. Những chiếc nụ chúm chím lắt lay theo làn gió, chiếc lá cũng ham chơi ru mình khe khẽ.
Cô Tư bước từ trong nhà ra, tay cầm chiếc rổ tre cùng chiếc kéo nhỏ. Cứ vài ba ngày cô Tư lại cắt hoa lài đem vào ướp với cà phê. Đi xa tận nơi nào cũng thấy chẳng ở đâu có vị cà phê ngon như cô Tư làm. Vị nồng nàn của cà phê nguyên bản quyện với hương vị êm dịu của hoa lài. Tất cả khiến người thưởng thức đắm chìm tĩnh lặng để cảm nhận trọn hương vị khác biệt.
Mẹ tôi kể cái chum gốm da lươn đặt bên mấy bụi hoa lài có từ rất lâu, trước cả khi nhà tôi dọn đến. Và cứ mỗi khi mùa hạ, canh đợt mưa thứ ba trở đi, cô Tư sẽ hứng rồi đo nước mưa vào mấy cái chum ấy, đậy kín lại bằng cái nắp gốm tròn, thêm mấy lớp lá chuối khô đậy lên trên. Cô Tư bảo nước mưa lúc này sẽ có vị ngọt tự nhiên của đất trời, ích khí và mang lại hương vị viên mãn khi đun sôi và dùng riêng pha trà hoa lài.
Tôi cũng nhớ về những buổi trưa khi lũ ve xếp đôi cánh bám chặt vào thân cây với đôi mắt nhắm nghiền, mẹ bảo ve đang say ngủ, ngủ bằng mắt còn miệng vẫn ve ve inh ỏi. Tôi lăng xăng bước theo chân mẹ thu hái hoa lài. Mớ bông trắng nõn nở bung khoe hết vẻ đẹp dịu dàng rồi từ tốn chuyển mình qua sắc nâu khi về già. Mẹ tôi cắt từng cụm hoa một, để lại mấy nụ con con cho đợt hoa kế tiếp. Rải đều hoa ra cái mẹt tre, mẹ cất lên mái nhà phơi khô để dành gội đầu.
Tôi vấn vương cả hương hoa lài trên mái tóc đen dài của mẹ. Nhớ khoảnh khắc những hôm trời nắng gắt, mẹ bẻ vụn mấy trái bồ kết khô, thêm một nhúm hoa lài rồi cho vào cái nồi đất ít nước, cứ vậy mẹ để ra giữa sân đất phơi. Mẹ bảo ông mặt trời thay bếp lửa đun cho nước nóng già.
Khi trời về chiều nước trong nồi sẫm một sắc nâu, thơm ngạt ngào hương bồ kết lẫn dìu dịu của hoa lài. Dưới gốc me già bên hông nhà, mẹ gội đầu bằng bồ kết nấu với hoa lài vừa đun nắng ban trưa. Mái tóc ngắn cũn của tôi được đôi tay mẹ nhẹ nhàng xoa dịu, đôi mắt nhắm nghiền đưa tôi vào cảm giác dịu dàng đến lạ. Dẫu được mẹ dặn nước bồ kết làm cay mắt, thế nhưng đôi lần tôi vẫn ti hí mở ra rồi nhăn nhó vì khóe mi rát xè.
Mẹ tôi vẫn luôn giữ thói quen ấy, nhà lúc nào cũng sẵn mớ bồ kết đen để dành gội đầu với hoa lài hoặc có khi chỉ đun bồ kết với mấy quả chanh vừa hái sau vườn.
Mùi hương vấn vương trên tóc mẹ năm nào chợt thoảng qua nơi cánh mũi. Tôi đưa mắt nhìn ra mảnh vườn phía trước, có đôi cánh mỏng của chú ong nào vừa vờn trên nhánh hoa lài, hoa rung rinh trước gió rồi tự nhiên tỏa ngát hương, thứ hương dìu dịu buổi sớm mai.
