Mùa lũ đi qua… có những mất mát không thể đong đếm, nhưng cũng có những nghĩa tình khiến lòng người ấm lại giữa cơn bão tố.
Mùa lũ đi qua… mẹ lại ngồi bên những hoang tàn đổ nát. Nước đã rút bớt, nhưng những xót xa từ mùa bão thì vẫn còn đó. Lũ chồng lũ , mẹ thẫn thờ nhìn dòng nước mênh mông từng nhấn chìm tất cả. Thấp thoáng những nóc nhà chơ vơ, lâu lâu lại có người nhô lên như chờ đợi một niềm hy vọng mong manh. Ba giấu tiếng thở dài vào vòng khói thuốc cứ bâng khuâng trôi qua đôi mắt rưng rưng.
Ở giữa đỉnh lũ, chẳng thể nào nhìn thấy con đường làng mỗi sáng lũ trẻ háo hức đến trường. Khoảng sân trước nhà với những chậu hoa vàng ươm trong nắng đã trôi mất cùng dòng nước. Những thân lúa mỏng manh nương tựa vào nhau để đứng dậy cũng chìm sâu, nhà cửa chẳng còn lại bao nhiêu… chỉ có nỗi buồn hằn sâu trong đôi mắt người quê tôi.
Anh tôi trọ học xa, cứ gọi điện về suốt từ khi nghe tin có bão cho đến lúc bão tan. Những người con xa quê, cứ mỗi lần nghe tin quê nhà lũ lụt lại đứng ngồi không yên. Tan học, anh chẳng thể bước vội về nhà trọ; những cuộc gọi, những tin nhắn liên tục. Cả đám bạn cùng quê ngồi lại với nhau, mong một tiếng bình an.
Chiếc radio trong nhà vẫn phát ra những con số, những diện tích, những thiệt hại văng vẳng bên tai. Cả gia đình co ro trong một góc, né vào đâu cũng cảm thấy lạnh. Những chiếc bè chuối đã mục rã bị cuốn trôi mà nước vẫn chưa rút. Ba nhìn trời mà thở dài, nghĩ thương dân quê mình sao vất vả vậy. Những ngày lũ, người quê tôi chỉ cố gắng ăn cho qua bữa, nhiều khi cơm chan nước mắt.
Trời ít gió, ba chèo đò sang nhà hàng xóm. Họ chia cho ít mì gói, ít nước ngọt... chẳng ai nề hà. Người ta trao nhau cả sự kiên cường và một niềm tin giản dị: “Mai lũ sẽ rút…”.
Đêm chập chờn khó ngủ, tin lũ chồng lũ khiến cả thôn thao thức. Ai cũng tự hỏi đến bao giờ cuộc sống mới trở lại bình thường? Thương những tiếng thở dài, thương cả ánh nhìn đã không biết hướng về đâu. Tôi ngước lên bầu trời đêm hun hút, cơn gió lạnh ùa về… chẳng làm khô được những giọt nước mắt.
Hửng sáng, người quê tôi lại nhìn xuống mực nước dưới chân, xem có thấp hơn hôm qua chút nào không; lại lo lắng khi thấy mây đen kéo đến. Trong dòng nước đục ngầu, những chiếc thuyền cứu trợ vẫn vượt qua mưa gió mang theo nhu yếu phẩm. Lúc ấy, tôi bỗng thấy lòng mình ấm lại, giữa thiên tai dữ dội, chúng tôi không hề bị lãng quên. Nghĩa đồng bào đã nâng đỡ chúng tôi qua những ngày bão lũ; nhận từng món quà cứu trợ mà nước mắt rưng rưng.
Và rồi khi hay tin những chiến sĩ hy sinh giữa cơn bão lũ, cả thôn lặng nhìn nhau… môi, mắt run run. Càng thương dân mình biết bao nhiêu, càng biết ơn những trái tim đã nằm xuống để bảo vệ sự sống.
Nước rút, ba mẹ bắt đầu dựng lại cuộc sống từ đổ nát. Tôi và mẹ lượm lặt từng thứ còn dùng được để rửa sạch; Ba cào lớp bùn dày dưới nền nhà; em tôi ngồi trên chiếc ghế con, ngơ ngác giữa những thứ đã biến dạng. Lâu lâu, mẹ lại thút thít; ba đặt tay lên vai mẹ, khẽ cười mà như muốn nuốt nước mắt vào trong: “Còn tay còn chân… thì mình sẽ làm lại được hết”.
Cả thôn lại động viên nhau. Những bữa cơm vội giữa công việc dọn dẹp, đồng áng. Tôi đứng giữa ngổn ngang đất cát mà chợt nhớ khoảng sân hoa vàng rực rỡ năm nào.
Rồi sớm mai, nắng sẽ lại lên trên từng mái nhà khói tỏa. Người quê tôi - sau tất cả vẫn kiên cường mà nhắc nhau rằng: Lũ đến rồi sẽ đi và sự sống sẽ ở lại.
Kim Cương
Những ngày này, ở Hà Nội, trong từng câu chuyện nơi quán cà phê, nơi công sở hay mâm cơm chiều, vẫn có những khoảng lặng dành cho miền Trung — nơi mưa lũ chưa thôi quần thảo, nơi hàng triệu người đang gồng mình với gian khó.
Lũ trên các sông tại Đà Nẵng ngày 3/11 lại lên cao, nhiều khu dân cư vừa dọn dẹp sau đợt mưa lũ cách đây vài ngày lại tiếp tục chịu cảnh ngập sâu. Người dân ở các vùng trũng thấp đứng ngồi không yên trước nỗi lo “lũ chồng lũ”.
Có những cơn bão ập đến thật nhanh, nhưng cũng có những cơn bão đến trong sự tĩnh lặng đến lạ. Trước khi gió nổi, trời thường trong xanh một cách bất thường, biển phẳng lặng như đang giữ lại hơi thở cuối cùng của bình yên.
Có những cơn mưa đi qua rất nhanh, chỉ đủ làm ướt một khoảng sân, một mái hiên, rồi bất chợt tạnh. Nhưng cũng có những cơn mưa ở lại trong một mùi đất ẩm, một mái hiên cũ, trong ký ức về một người đã xa.
Có những giây phút lòng ta chùng xuống khi nhớ về một khoảng sân cũ, một mùi hương quen và một câu nói đã từng nghe rất nhiều lần trong ký ức. Có lẽ bởi những gì gắn với người mình thương thường không chỉ nằm ở những điều lớn lao, mà còn ở những khoảnh khắc rất nhỏ đã đi cùng ta qua năm tháng.
Có những mùa trong năm chỉ cần một làn gió, một mùi hương hay một vệt nắng cũng đủ đánh thức trong ta cả một miền ký ức. Với mùa thu, có lẽ đó là sắc vàng - màu của nắng hanh, của đồng lúa chín, của những chiếc lá rời cành và cũng là màu của những tháng ngày đã đi qua nhưng vẫn ở lại trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người.
Có những thành phố, người ta yêu bởi vẻ đẹp của nó. Nhưng cũng có những thành phố, người ta thương bởi trong từng con phố, hàng cây, mặt hồ đều có một phần đời mình ở đó. Hà Nội với cô gái tên Nhật Hạ là một thành phố như thế. Một nơi có những điều khiến người ta mệt mỏi, nhưng cũng có những điều rất đỗi dịu dàng khiến ta đi xa rồi vẫn muốn quay về.
Có những thành phố, người ta chỉ cần sống một thời gian là có thể kể vanh vách những con phố, những hàng cây, những món ăn quen thuộc. Nhưng cũng có những thành phố, ta phải đi qua rất nhiều năm tháng, qua những mùa nắng, mùa mưa, qua những cuộc gặp gỡ và chia xa, ta mới dần hiểu vì sao mình thương nơi ấy đến thế. Hà Nội với tôi là một thành phố như vậy.
Có những mùa trăng đi qua từ rất lâu, nhưng mỗi khi nhớ lại, ta vẫn thấy nguyên vẹn một khoảng trời tuổi thơ. Đó có thể là ánh trăng rằm trên mái nhà, là tiếng trống ếch vọng từ đầu ngõ, là chiếc đèn ông sao cha tự làm hay một món quà quê giản dị được mẹ, được bà chắt chiu dành cho con trẻ.
