Mùa lũ đi qua… có những mất mát không thể đong đếm, nhưng cũng có những nghĩa tình khiến lòng người ấm lại giữa cơn bão tố.
Mùa lũ đi qua… mẹ lại ngồi bên những hoang tàn đổ nát. Nước đã rút bớt, nhưng những xót xa từ mùa bão thì vẫn còn đó. Lũ chồng lũ , mẹ thẫn thờ nhìn dòng nước mênh mông từng nhấn chìm tất cả. Thấp thoáng những nóc nhà chơ vơ, lâu lâu lại có người nhô lên như chờ đợi một niềm hy vọng mong manh. Ba giấu tiếng thở dài vào vòng khói thuốc cứ bâng khuâng trôi qua đôi mắt rưng rưng.
Ở giữa đỉnh lũ, chẳng thể nào nhìn thấy con đường làng mỗi sáng lũ trẻ háo hức đến trường. Khoảng sân trước nhà với những chậu hoa vàng ươm trong nắng đã trôi mất cùng dòng nước. Những thân lúa mỏng manh nương tựa vào nhau để đứng dậy cũng chìm sâu, nhà cửa chẳng còn lại bao nhiêu… chỉ có nỗi buồn hằn sâu trong đôi mắt người quê tôi.
Anh tôi trọ học xa, cứ gọi điện về suốt từ khi nghe tin có bão cho đến lúc bão tan. Những người con xa quê, cứ mỗi lần nghe tin quê nhà lũ lụt lại đứng ngồi không yên. Tan học, anh chẳng thể bước vội về nhà trọ; những cuộc gọi, những tin nhắn liên tục. Cả đám bạn cùng quê ngồi lại với nhau, mong một tiếng bình an.
Chiếc radio trong nhà vẫn phát ra những con số, những diện tích, những thiệt hại văng vẳng bên tai. Cả gia đình co ro trong một góc, né vào đâu cũng cảm thấy lạnh. Những chiếc bè chuối đã mục rã bị cuốn trôi mà nước vẫn chưa rút. Ba nhìn trời mà thở dài, nghĩ thương dân quê mình sao vất vả vậy. Những ngày lũ, người quê tôi chỉ cố gắng ăn cho qua bữa, nhiều khi cơm chan nước mắt.
Trời ít gió, ba chèo đò sang nhà hàng xóm. Họ chia cho ít mì gói, ít nước ngọt... chẳng ai nề hà. Người ta trao nhau cả sự kiên cường và một niềm tin giản dị: “Mai lũ sẽ rút…”.
Đêm chập chờn khó ngủ, tin lũ chồng lũ khiến cả thôn thao thức. Ai cũng tự hỏi đến bao giờ cuộc sống mới trở lại bình thường? Thương những tiếng thở dài, thương cả ánh nhìn đã không biết hướng về đâu. Tôi ngước lên bầu trời đêm hun hút, cơn gió lạnh ùa về… chẳng làm khô được những giọt nước mắt.
Hửng sáng, người quê tôi lại nhìn xuống mực nước dưới chân, xem có thấp hơn hôm qua chút nào không; lại lo lắng khi thấy mây đen kéo đến. Trong dòng nước đục ngầu, những chiếc thuyền cứu trợ vẫn vượt qua mưa gió mang theo nhu yếu phẩm. Lúc ấy, tôi bỗng thấy lòng mình ấm lại, giữa thiên tai dữ dội, chúng tôi không hề bị lãng quên. Nghĩa đồng bào đã nâng đỡ chúng tôi qua những ngày bão lũ; nhận từng món quà cứu trợ mà nước mắt rưng rưng.
Và rồi khi hay tin những chiến sĩ hy sinh giữa cơn bão lũ, cả thôn lặng nhìn nhau… môi, mắt run run. Càng thương dân mình biết bao nhiêu, càng biết ơn những trái tim đã nằm xuống để bảo vệ sự sống.
Nước rút, ba mẹ bắt đầu dựng lại cuộc sống từ đổ nát. Tôi và mẹ lượm lặt từng thứ còn dùng được để rửa sạch; Ba cào lớp bùn dày dưới nền nhà; em tôi ngồi trên chiếc ghế con, ngơ ngác giữa những thứ đã biến dạng. Lâu lâu, mẹ lại thút thít; ba đặt tay lên vai mẹ, khẽ cười mà như muốn nuốt nước mắt vào trong: “Còn tay còn chân… thì mình sẽ làm lại được hết”.
Cả thôn lại động viên nhau. Những bữa cơm vội giữa công việc dọn dẹp, đồng áng. Tôi đứng giữa ngổn ngang đất cát mà chợt nhớ khoảng sân hoa vàng rực rỡ năm nào.
Rồi sớm mai, nắng sẽ lại lên trên từng mái nhà khói tỏa. Người quê tôi - sau tất cả vẫn kiên cường mà nhắc nhau rằng: Lũ đến rồi sẽ đi và sự sống sẽ ở lại.
Kim Cương
Những ngày này, ở Hà Nội, trong từng câu chuyện nơi quán cà phê, nơi công sở hay mâm cơm chiều, vẫn có những khoảng lặng dành cho miền Trung — nơi mưa lũ chưa thôi quần thảo, nơi hàng triệu người đang gồng mình với gian khó.
Lũ trên các sông tại Đà Nẵng ngày 3/11 lại lên cao, nhiều khu dân cư vừa dọn dẹp sau đợt mưa lũ cách đây vài ngày lại tiếp tục chịu cảnh ngập sâu. Người dân ở các vùng trũng thấp đứng ngồi không yên trước nỗi lo “lũ chồng lũ”.
Có những cơn bão ập đến thật nhanh, nhưng cũng có những cơn bão đến trong sự tĩnh lặng đến lạ. Trước khi gió nổi, trời thường trong xanh một cách bất thường, biển phẳng lặng như đang giữ lại hơi thở cuối cùng của bình yên.
Có những cơn mưa không chỉ làm ướt một con đường mà còn đánh thức cả miền ký ức tưởng đã ngủ yên. Trong tiếng mưa rơi của hiện tại, ta bỗng gặp lại mái nhà xưa, những người thân yêu và một thời tuổi thơ chẳng thể quay về. Hôm nay, tôi kể bạn nghe câu chuyện của Huyền Trân và cùng trở về với Hà Nội qua những cơn mưa cuối mùa, những năm tháng bình dị đã đi cùng một đời người.
Có những vùng đất, ta chẳng sinh ra ở đó, cũng không sống ở đó đủ lâu để gọi là quê hương. Vậy mà mỗi khi một mùi hương quen thuộc thoảng qua, lòng lại bất chợt hướng về. Với Hà Nội, có người nhớ những con phố cổ, có người thương cái se lạnh của mùa thu. Còn với Trang Lê, nỗi nhớ bắt đầu từ hương hoa sữa. Một mùi hương có thể khiến người ta yêu một thành phố đến thế nào?
Có lẽ, người ta thương Hà Nội nhất là vào những ngày mùa thu đang chín. Không ồn ào, không phô trương, mùa thu len lỏi vào lòng người bằng những điều rất đỗi bình dị. Một làn sương mỏng trên mặt hồ, một vệt nắng nghiêng qua mái phố, một mùi hương bất chợt thoảng trong gió… Tất cả hòa vào nhịp sống thường ngày, khiến người ta dù đang vội vã cũng muốn chậm lại đôi chút, để cảm nhận và để thương.
Có những mùa thu không bắt đầu bằng sắc vàng của lá hay những cơn gió heo may tràn qua phố. Đôi khi, mùa thu chỉ khẽ chạm vào lòng người qua một vạt cỏ may bên đường, qua những bông hoa nhỏ bé vẫn bền bỉ đón nắng, chờ mưa và âm thầm nở giữa đất trời.
Hà Nội những ngày này đang vào thu, nồng nàn trong hương hoa sữa, dịu dàng với những bông ngọc lan và man mác trong từng chiếc lá đang đổi màu.
Có những cuộc chia xa, ban đầu người ta còn đếm từng ngày, từng tháng, rồi từng mùa đi qua. Đến một lúc nào đó, ngay cả thời điểm bắt đầu xa nhau cũng trở nên mơ hồ. Chỉ biết đã lâu lắm rồi, lâu đến nỗi những điều từng tưởng không thể quên nay cũng nhạt dần như dấu chân trên bãi cát sau một đêm thủy triều lên rồi xuống. Vậy mà đôi khi, giữa một buổi chiều rất đỗi bình thường, lòng bỗng nghe xao xác.
