Lễ mừng thọ đầu năm là nét đẹp trong truyền thống xưa nay của dân tộc ta, thể hiện truyền thống đạo lý uống nước nhớ nguồn và thể hiện sự tôn trọng đối với người cao tuổi. Đây cũng là dịp để chính quyền địa phương, nhà nước thể hiện sự quan tâm đến người cao tuổi trong xã hội, để con cháu bày tỏ lòng hiếu thảo đối với bậc sinh thành.
Trong những ngày đầu năm mới, các địa phương tại Hà Nội lại nhộn nhịp với lễ mừng thọ các cụ cao niên được tuổi chẵn chục từ 70 tuổi trở lên. Người Việt Nam quan niệm ông bà cha mẹ sống lâu là phúc đức cho con cháu. Lễ thượng thọ ở các làng quê là ngày hội đầu năm, ngày hội của truyền thống "uống nước nhớ nguồn" cao đẹp.
Tại thôn Lưu Xá (xã Đức Giang, huyện Hoài Đức), từ tờ mờ sáng, các cụ ông, cụ bà trong trang phục áo dài, khăn xếp được con cháu đưa đến nhà văn hóa để tham dự lễ vinh đăng, mừng thọ cho các bậc cao lão trong làng. Năm Giáp Thìn 2024, toàn thôn có 63 cụ được tròn tuổi từ 70 trở lên, trong đó, có có 4 cụ được thượng thượng thọ (90 tuổi), 20 cụ được thượng thọ (80 tuổi), 39 cụ được vinh đăng tuổi thọ 70.
Trong lúc các cụ ông, cụ bà đang thực hiện nghi lễ mừng thọ tại đình, tại chùa, thì ở nhà, con cháu tất bật chuẩn bị cỗ bàn khao họ hàng thân tộc. Hơn 60 cụ được tuổi tròn, nghĩa là hơn 60 gia đình tổ chức khao thọ, làng Lưu Xá ngày đầu năm rộn rã hơn bao giờ hết.
Một lễ mừng thọ được tổ chức trang trọng, ấm cúng sẽ đem lại niềm vui không chỉ cho các cụ mà còn cho cả gia đình. Cùng với nhiều hoạt động quan tâm chăm sóc người cao tuổi của gia đình và cộng đồng, mừng thọ đầu xuân là nét đẹp trong đời sống văn hóa tinh thần, thể hiện sự tôn trọng của xã hội với người cao tuổi. Đây cũng là việc làm nhằm khẳng định vai trò, vị thế của người cao tuổi đối với gia đình và xã hội, giúp người cao tuổi sống vui, sống khỏe, sống có ích; đồng thời là dịp để con cháu ôn lại công ơn sinh thành, dưỡng dục, thể hiện sự kính trọng, tấm lòng hiếu thảo đối với ông bà, cha mẹ.
Đi lễ đền, chùa đầu năm là nét đẹp văn hóa của người Việt Nam nói chung và người dân Hà Nội nói riêng qua bao thế hệ. Người dân đi lễ không chỉ cầu nguyện điều may mắn, bình an cho bản thân, gia đình trong năm mới, mà còn là dịp để thưởng lãm cảnh đẹp, nét thanh tịnh tại chốn linh thiêng trong tiết xuân.
Trong những ngày Tết Nguyên đán, bên cạnh các món ăn truyền thống như bánh chưng, dưa hành, giò, chả... người Hà Nội xưa thường làm món chè kho để cúng Phật và gia tiên. Chè kho cũng là món ăn mời khách trong những ngày Tết của người Hà Nội xưa.
Phiên "chợ hai nhăm" là phiên chợ cuối cùng của năm nhưng cũng là phiên chợ được người dân làng Dục Nội (xã Việt Hùng, Đông Anh, Hà Nội) mong chờ nhất trong năm. Gọi là "chợ hai nhăm" bởi chợ được họp vào ngày 25 tháng Chạp, với chủ yếu khách hàng là các em nhỏ.
Mỗi dịp Tết đến Xuân về, cùng với tục khai bút đầu năm, người Việt còn có thói quen xin chữ vào những ngày đầu tiên của Tết Nguyên đán truyền thống. Đây là một nét đẹp văn hóa của người Việt, thể hiện truyền thống hiếu học của dân tộc với mong muốn một năm mới vạn sự như ý.
Từ xưa, phong tục “Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi” đã trở thành nét văn hóa trong đời sống và tín ngưỡng của người dân Việt Nam. Vào dịp Tết Nguyên đán, sau đêm Giao thừa hoặc những ngày đầu năm mới, khi đi lễ chùa, đi chợ..., nhiều người vẫn có thói quen mua một gói muối nhỏ mang về nhà vừa để dùng, vừa để cầu may mắn.
Từ khoá
Vì Nguyễn Bính viết “Bữa ấy mưa xuân phơi phới bay” mà người ta nhớ mưa phùn hay vì mưa phùn mà thơ Nguyễn Bính thành hay? Chỉ biết là mưa xuân - mưa phùn phủ lên mọi nỗi nhớ về Tết Hà Nội.
Hướng tới Đại hội XVIII Đảng bộ Thành phố, nhìn lại nhiệm kỳ XVII có thể thấy Hà Nội đã đạt nhiều thành tựu quan trọng, trong đó nổi bật nhất là việc đưa văn hóa trở thành một trụ cột phát triển ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội.
Không chỉ đơn thuần là một ngành kinh tế mới nổi, công nghiệp văn hóa đang trở thành sức mạnh mềm, góp phần khẳng định vị thế Hà Nội – thành phố ngàn năm văn hiến.
2021 - 2030 là giai đoạn có nhiều đột phá, sáng tạo cần được nhìn nhận đánh giá, tìm được bài học kinh nghiệm để vững bước trong giai đoạn kỷ nguyên mới.
Kể từ ngày người Hà Nội đi mở đất ở thung lũng Nam Ban bên dòng Đạ Dâng ngàn vạn năm tuổi đã được 50 năm. Tròn 5 thập kỷ thành lập Vùng kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng (1976-2026) cũng là ngần ấy năm cái tên “Lâm Hà” từng bước được định hình rồi trở thành nỗi nhớ, niềm xúc động về một biểu tượng cho tình đoàn kết gắn bó giữa Đảng bộ, nhân dân Thủ đô Hà Nội và tỉnh Lâm Đồng.
Một không gian nghệ thuật mới bên hồ Hoàn Kiếm đang dần được hình thành. Những ngày này, công nhân đang khẩn trương hoàn thiện các hạng mục, đồng thời chỉnh thử hệ thống ánh sáng để chuẩn bị cho “Dải lụa ký ức” – công trình dự kiến đưa vào trải nghiệm từ ngày 8/10.
