Nhiều bất cập khi định giá đất theo phương pháp thặng dư

Phương pháp thặng dư được kỳ vọng xác định giá đất sát thực tế, nhưng việc áp dụng còn nhiều bất cập và ảnh hưởng đến lợi ích các bên.

Nhiều bất cập khi định giá đất theo phương pháp thặng dư

Đất đai là tài sản đặc biệt, nguồn lực quan trọng cho sự phát triển. Tuy nhiên, việc xác định giá đất luôn là điểm nóng, gây ra nhiều tranh chấp, khiếu kiện. Trong đó, phương pháp thặng dư được kỳ vọng sẽ phản ánh đúng giá trị thị trường của đất trong dự án đầu tư . Nhưng thực tế, việc áp dụng lại đang bộc lộ nhiều bất cập, tạo ra những hệ lụy không nhỏ đến lợi ích Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Phương pháp thặng dư về bản chất là xác định giá trị đất bằng cách lấy tổng doanh thu ước tính từ việc bán sản phẩm của dự án trừ đi tổng chi phí đầu tư phát triển dự án. Vấn đề cốt lõi là các yếu tố "doanh thu" và "chi phí" đều mang tính dự báo và chủ quan. Chỉ cần điều chỉnh nhỏ về mật độ xây dựng, hệ số sử dụng đất, hay giá bán sản phẩm đầu ra... thì giá đất tính ra có thể thay đổi rất lớn.

Ông Bùi Văn Doanh – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bất động sản Việt Nam cho biết: "Ngoài việc làm tăng chi phí của doanh nghiệp khi phát triển dự án, thì những điều chỉnh còn tác động gián tiếp đến thị trường và khách hàng. Bởi khi chi phí đầu vào tăng thì dứt khoát giá sản phẩm bán ra phải tăng, mà giá sản phẩm bán ra lại có tác động trực tiếp tới người dân".

Trong phương pháp thặng dư, chi phí đầu tư xây dựng là một cấu phần cốt lõi. Để xác định tổng chi phí đầu tư xây dựng, các chủ đầu tư thường cung cấp hồ sơ dự toán xây dựng đã được đơn vị tư vấn độc lập thẩm tra theo quy định. Tuy nhiên, Hội đồng thẩm định giá đất tại nhiều địa phương lại loại bỏ những dự toán này, chỉ căn cứ vào suất vốn đầu tư xây dựng do Bộ Xây dựng công bố. Suất vốn đầu tư xây dựng chưa bao gồm các chi phí dự phòng, chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; lãi vay trong thời gian xây dựng...

Ông Nguyễn Quốc Hiệp – Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Bất động sản Toàn Cầu cho biết: "Bảng giá đất mới vừa rồi cũng có nhiều khó khăn cho các doanh nghiệp, thứ nhất là giá quá cao, thứ hai là phương thức định giá đất theo phương pháp thặng dư chưa được tính đầy đủ các yếu tố của đầu vào một cách công bằng. Vì vậy, đối với các doanh nghiệp thì việc thực hiện các dự án vẫn rất khó khăn".

Dù định giá đất theo phương pháp thặng dư đã có từ lâu, song khi áp dụng vào thực tế, nhiều bất cập đã phát sinh, đặc biệt trong việc thu thập dữ liệu và áp dụng các quy định một cách cứng nhắc. Từ đó gây ra nhiều khó khăn cho cả doanh nghiệp lẫn cơ quan Nhà nước.

Ông Nguyễn Văn Đính – Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cho biết: "Trong giá các cơ sở địa phương đang tính toán để áp dụng đúng trên cơ sở pháp luật, họ đang lấy thu thập các giao dịch thực tế trên thị trường. Thế nhưng các giao dịch thực tế trên thị trường đang có những dấu hiệu của việc thổi giá, đẩy giá và trong đó có tính ảo của giá. Nếu chúng ta lại lấy trên cơ sở những giá trị đó, chúng ta đang hợp pháp hóa tính ảo của các giá trị giao dịch trên thị trường".

Có thể thấy, vướng mắc trong định giá đất không chỉ đến từ công thức hay dữ liệu mà chủ yếu nằm ở cách thức áp dụng còn cứng nhắc và thiếu thống nhất. Do đó, việc ban hành cơ chế hướng dẫn rõ ràng và đồng bộ là bước đi cần thiết để bảo đảm phương pháp định giá đất được áp dụng hiệu quả, thông suốt.

Tin liên quan

Đất đai

Ưu tiên dành quỹ đất NƠXH ngay trong dự án thương mại

Ưu tiên dành quỹ đất NƠXH ngay trong dự án thương mại

Đất đai

Ưu tiên bố trí quỹ đất phát triển nhà ở xã hội ngay trong các dự án nhà ở thương mại, thay vì bố trí ở vị trí khác hoặc nộp tiền. Đây là quan điểm được Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đồng tình khi cho ý kiến về dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi.

Người dân tự giác tháo dỡ công trình vi phạm trên đất nông nghiệp

Người dân tự giác tháo dỡ công trình vi phạm trên đất nông nghiệp

Đất đai

Thực hiện Kế hoạch số 363 của UBND thành phố Hà Nội về rà soát, xử lý nhà xưởng, kho bãi vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng và phòng cháy, chữa cháy. Sau khi được tuyên truyền vận động, nhiều hộ dân tại khu Đồng Chàng thuộc tổ dân phố 26 Mỹ Đình, phường Từ Liêm, đã tự giác tháo dỡ công trình vi phạm.

Phát huy nguồn lực đất đai, tạo động lực tăng trưởng

Phát huy nguồn lực đất đai, tạo động lực tăng trưởng

Đất đai

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, bên cạnh việc khai thác các động lực tăng trưởng truyền thống, nhiều địa phương đang tập trung khơi thông và phát huy hiệu quả các nguồn lực sẵn có trong đó có đất đai. Thông qua đấu giá quyền sử dụng đất công khai, minh bạch, các địa phương vừa nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác quỹ đất, vừa tạo nguồn thu cho ngân sách, tái đầu tư hạ tầng và các công trình dân sinh.

Xã Thư Lâm: Đấu giá thành công 26 thửa đất khu X5

Xã Thư Lâm: Đấu giá thành công 26 thửa đất khu X5

Đất đai

Sáng 14/11, Ban Quản lý dự án đầu tư hạ tầng xã Thư Lâm phối hợp với Công ty Đấu giá hợp danh Lạc Việt tổ chức phiên đấu giá quyền sử dụng đất đối với 26 thửa đất thuộc Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu đất X5, thôn Châu Phong, xã Thư Lâm.

Tiếp nhận nguyên trạng, từng bước khai thác hiệu quả quỹ đất nông, lâm trường

Tiếp nhận nguyên trạng, từng bước khai thác hiệu quả quỹ đất nông, lâm trường

Đất đai

Hơn 7.300 ha đất có nguồn gốc nông, lâm trường đang được đề xuất bàn giao về các xã, phường quản lý. Để đẩy nhanh tiến độ, Hà Nội yêu cầu hoàn thành việc tiếp nhận nguyên trạng quỹ đất này ngay trong tháng 11, trước khi xây dựng phương án sử dụng phù hợp quy hoạch và nhu cầu phát triển. Đây là một trong những nội dung trọng tâm được Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường chỉ đạo tại cuộc họp chiều 11/11.

Hà Nội đề xuất bàn giao hơn 7.300ha đất về địa phương quản lý

Hà Nội đề xuất bàn giao hơn 7.300ha đất về địa phương quản lý

Đất đai

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội vừa báo cáo UBND thành phố kết quả bàn giao, tiếp nhận đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường. Theo đó, tính đến đầu tháng 11/2026 có 23 xã, phường có đất nguồn gốc nông, lâm trường đã hoàn thành công tác bàn giao, tiếp nhận hồ sơ, diện tích đất theo kết quả rà soát.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời