Với một người con miền biển, tô bún cá ngừ không chỉ là một bữa sáng giản dị, mà còn là hương biển, tình cha và cả những thương nhớ không nguôi.
Có những món ăn đi cùng chúng ta suốt một quãng đời, không chỉ bởi hương vị mà còn bởi ký ức và biết bao tình cảm được gửi gắm. Với một người con miền biển , tô bún cá ngừ không chỉ là một bữa sáng giản dị, mà còn là hương biển, tình cha và cả những thương nhớ không nguôi. Món ăn đó là một phần của ký ức, của quê hương và của những điều đã hóa thành yêu thương trong tim mỗi người.
Vài năm gần đây, thỉnh thoảng tôi lại nhớ về chuyến đón ghe sớm cùng ba mẹ. Có lẽ bởi trong bình minh chớm lạnh giữa lòng thị thành, thoảng bay hương cá ngừ kho ngọt từ ô cửa nào chưa kịp đóng kín; hoặc là mùi tô bún chan nước cá mà cô chủ trọ đem cho trong những ngày dài xa xứ. Nói chung, với một người ưa hoài niệm thì hình như bất kỳ điều gì cũng trở thành nút bật của hồi ức.
Tôi nhớ những ngọn nắng lên từ phía bóng cờ Tổ quốc phấp phới trên nóc ghe. Sau khi cập bờ vào sáng sớm, chúng tôi thường đón ba ngoài cửa biển rồi hỗ trợ cân cá tôm bán cho thương lái tại gềnh. Lần nào cũng vậy, ba để dành riêng mấy con cá ngừ loại nhỏ tự câu, xâu vào sợi dây dài để đem về. Cá ngừ kho ngọt là món không bao giờ thiếu trong gian bếp nhà tôi chắc cũng vì lẽ đó.
Cá ngừ được ba làm sạch, kho với ớt cùng nhiều thứ gia vị. Ba đổ nước ngập cá, vặn lửa nhỏ liu riu để cá ra nước ngọt. Nước đậm màu nâu, được ba hớt bọt cho trong. Thịt cá cứng lại, tách rõ từng thớ. Cả gian bếp nhỏ cạnh gốc xoài cứ nghi ngút khói, đưa vị biển cuộn tới tận mái hiên nhà. Chẳng cần chế biến cầu kỳ, nhưng nhờ sự tươi mới của cá cùng hương vị đặc biệt mà chúng tôi hay gọi là tình thương mà món ăn này trở thành thương hiệu của ba, chẳng ai có thể nấu giống. Ba vừa nhấc nồi cá kho đặt xuống cái rế, mấy anh em hiểu ý lần lượt bỏ bún tươi vào tô của mình, xếp hàng chờ ba chan nước lèo, gắp thêm lát cá ngừ chặt khúc đặt lên trên, rưới thêm ít tiêu, hành, ngò là bưng ra bàn thưởng thức.
Từ ngày ba đi xa, chúng tôi dần trôi mất hương biển trong căn bếp, dù rằng mấy đứa vẫn cố nấu lại những món ăn ngày xưa. Mẹ chùi mắt đỏ ửng, bưng chén bún chan nước cá ngừ đặt trước hình ba. Khói nhang tỏa ra ướp hết vị mặn của cá, chỉ còn thoang thoảng chút kỷ niệm xa xôi ùa về. Lúc ấy tự nhiên thèm được nếm lại hương cá ngừ ngọt thơm tình thương của ba trong những thuở trước đến cồn cào. Con người dường như luôn có một tật xấu là chỉ biết quý trọng khi đã vụt mất điều gì đấy. Tôi cứ thế ngẩn người đợi hương biển, ấy thế mà cũng đã đợi ròng rã được bảy năm. Hương biển cuốn nỗi nhớ của tôi đến mái hiên ngày nào, dập dìu mùi cá ngừ kho ngọt. Chúng chập choạng va vào tôi trong những cơn mơ cạn giấc mỗi dịp đầu tháng, khi người nhà thuyền viên chờ ghe vô buổi sớm, vẳng tiếng gọi í ới lúc khuân khay cá xuống bờ.
Dường như trong đời người luôn có những nhớ thương được kể lại bằng hai từ "hồi ấy". Những ký ức đan xen cứ ôm riết mình ở mãi trong cái khoảng sân tuổi thơ khi chờ ba mẹ về nhà sau mỗi chuyến chợ cá khơi xa. Cái khoảng sân mà chỉ cần cùng lớn lên tại đó, chớp mắt một cái đã có thể dễ dàng nhận ra nhau giữa xã hội xô bồ. Có lẽ vậy chăng mà mấy đứa trẻ được nuôi lớn từ biển dễ đồng cảm như thể được về nhà khi gặp lại vị nhớ qua mấy món bún cá ở góc phố xa lạ. Nơi quán ven đường, mỗi người dành một góc nhỏ xì xụp tô bún cá, lắm lúc ngước lên ngó thử khi thoảng nghe giọng quê mình từ đứa trẻ nào đó cùng lớn lên từ một khoảng sân.
Nguyễn Trúc
Không ai dạy chúng ta cách làm cha mẹ và không có một lời khuyên nào là vừa vặn với những đứa con của mình. Mọi cách dạy dỗ đều xuất phát từ tình yêu thương nhưng đâu phải mọi cách dạy dỗ của cha mẹ với con cái đều đúng?
Mười năm nhanh như một cái chớp mắt. Những đứa con đã có cửa có nhà, có khoảng trời ấm êm bên gia đình nhỏ. Nhưng thỉnh thoảng bất giác, nhìn lên bầu trời xanh thẳm, những đứa con lại nhớ thương da diết bóng hình người cha đã từng tảo tần nuôi dạy con nên người.
Năm năm liên tục, chiều nào cũng có người ngồi sau xe cha đi ra thị xã châm cứu. Những đoạn đường bụi mù mùa nắng và trơn trượt mùa mưa, những cây kim dài đâm vào thịt da đau đớn là nỗi sợ hãi của tuổi thơ nhưng lại là động lực để người con ấy nỗ lực suốt quãng thời gian sau này.
Có người từng nói: Cha không phải người dạy ta cách yếu mềm, cha là người dạy ta cách mạnh mẽ bước qua những ngày giông gió. Tình thương của cha, đôi khi không thể hiện bằng những cái ôm hay lời vỗ về… mà là sự hy sinh thầm lặng, là tấm lưng gầy giữa cánh đồng nắng cháy, là ánh mắt nghiêm nghị chất chứa biết bao yêu thương.
Dọc bờ biển của xứ nắng gió Nha Trang, có một làng chài nhỏ nằm an lành, khẽ nép mình bên bờ cát trắng. Đó là quê ngoại tôi, làng chài Vạn Giã.
Có những vùng đất, ta chẳng sinh ra ở đó, cũng không sống ở đó đủ lâu để gọi là quê hương. Vậy mà mỗi khi một mùi hương quen thuộc thoảng qua, lòng lại bất chợt hướng về. Với Hà Nội, có người nhớ những con phố cổ, có người thương cái se lạnh của mùa thu. Còn với Trang Lê, nỗi nhớ bắt đầu từ hương hoa sữa. Một mùi hương có thể khiến người ta yêu một thành phố đến thế nào?
Có lẽ, người ta thương Hà Nội nhất là vào những ngày mùa thu đang chín. Không ồn ào, không phô trương, mùa thu len lỏi vào lòng người bằng những điều rất đỗi bình dị. Một làn sương mỏng trên mặt hồ, một vệt nắng nghiêng qua mái phố, một mùi hương bất chợt thoảng trong gió… Tất cả hòa vào nhịp sống thường ngày, khiến người ta dù đang vội vã cũng muốn chậm lại đôi chút, để cảm nhận và để thương.
Có những mùa thu không bắt đầu bằng sắc vàng của lá hay những cơn gió heo may tràn qua phố. Đôi khi, mùa thu chỉ khẽ chạm vào lòng người qua một vạt cỏ may bên đường, qua những bông hoa nhỏ bé vẫn bền bỉ đón nắng, chờ mưa và âm thầm nở giữa đất trời.
Hà Nội những ngày này đang vào thu, nồng nàn trong hương hoa sữa, dịu dàng với những bông ngọc lan và man mác trong từng chiếc lá đang đổi màu.
Có những cuộc chia xa, ban đầu người ta còn đếm từng ngày, từng tháng, rồi từng mùa đi qua. Đến một lúc nào đó, ngay cả thời điểm bắt đầu xa nhau cũng trở nên mơ hồ. Chỉ biết đã lâu lắm rồi, lâu đến nỗi những điều từng tưởng không thể quên nay cũng nhạt dần như dấu chân trên bãi cát sau một đêm thủy triều lên rồi xuống. Vậy mà đôi khi, giữa một buổi chiều rất đỗi bình thường, lòng bỗng nghe xao xác.
Có những nơi chốn tưởng chừng bình dị, vậy mà khi đi xa, ta mới nhận ra nơi ấy đã cất giữ cả một miền thương nhớ. Một mái nhà xưa, hàng tre trước ngõ, hay chiếc giếng cũ nơi bao người từng gặp gỡ, chuyện trò… Tất cả có thể đã lùi xa theo năm tháng, nhưng chỉ cần một lần nhớ lại, những hình ảnh thân thương ấy lại hiện về nguyên vẹn.
