Mùi cỏ dại
PodcastTrong bản tình ca bất tận của đồng ruộng và núi đồi, cỏ là một hình ảnh của sức sống bền bỉ, mạnh mẽ.
Có người từng nói: Cha không phải người dạy ta cách yếu mềm, cha là người dạy ta cách mạnh mẽ bước qua những ngày giông gió. Tình thương của cha, đôi khi không thể hiện bằng những cái ôm hay lời vỗ về… mà là sự hy sinh thầm lặng, là tấm lưng gầy giữa cánh đồng nắng cháy, là ánh mắt nghiêm nghị chất chứa biết bao yêu thương.
Tình yêu ấy cũng không hiện lên bằng vật chất đủ đầy, mà bằng niềm tin vững chãi rằng: nếu các con sống có đạo đức, học hành tử tế, thì dù cuộc đời có khắc nghiệt đến đâu, các con vẫn sẽ đứng vững bằng đôi chân của chính mình.
Ba tôi quan niệm: Con gái nhờ đức cha nên ba luôn sống nhẫn nhịn thiện lành để con gái của ba được hưởng phước về sau. Cả một đời ba thầm lặng hy sinh, làm lụng vất vả cũng vì muốn con gái của ba được đầy đủ như người ta.
Tôi nhớ có lần ba kể, ba nhìn theo ông ngoại để dạy con bởi ông đã nuôi dạy được người con gái hiền dịu mà ba may mắn được cưới làm vợ. Ông ngoại rất thương con nhưng cũng rất nghiêm khắc. Ngoài xã hội, ông ngoại luôn sống nhẫn nhịn để con của ông có cuộc sống yên bình. Nên sau này ba cũng áp dụng phương châm đó để nuôi dạy chị em tôi.
Nhà có sáu cô con gái nên việc lo đủ ăn đủ mặc rất vất vả. Từ khi còn nhỏ, tôi đã quen với hình ảnh ba dậy sớm, khoác lên mình chiếc áo cùng nón màu xanh như màu áo lính, đi ra đồng tới tối muộn mới về. Vác cây cuốc trên vai, ba bước đi thoăn thoắt trên con đường quê rợp bóng tre xanh. Ra khỏi hàng tre ấy là ruộng đồng bao la, nắng cháy da người, thế nhưng tôi chưa từng nghe ba than thở lời nào. Phải chăng ba đã quen với công việc đồng áng nên không biết mệt? Hay lo rằng nếu ba ngã bệnh thì con gái ba sẽ chẳng no bụng. Thế nên ba không cho phép mình được nghỉ ngơi ngày nào suốt cả ngần ấy năm.
Dù nhà còn nhiều khó khăn nhưng ba luôn nhiệt tình giúp đỡ hàng xóm trong khả năng của mình, ví như hôm nào thư thả công việc đồng áng của nhà thì ba phụ bà con trong xóm cày xới đám ruộng khi họ cần. Hoặc có người nhờ chở đi Sài Gòn khám bệnh bởi họ không rành đường, ba cũng vui vẻ nhận lời. Ba nhắc các con: nhà mình nghèo nhưng cũng có người nghèo hơn, mình giúp được gì thì giúp.
Nhà toàn con gái nên quan niệm con gái nhờ đức cha càng đè nặng trên vai ba, càng khiến ba luôn nghiêm khắc với chị em tôi. Ba luôn dặn dò: các con phải học hành tới nơi tới chốn, mới có thể tự nuôi sống bản thân. Nhiều lần tôi nghe một người hàng xóm khuyên ba: Nhà nghèo mà cho học chi nhiều, mai mốt chúng nó cũng theo chồng, mình có nhờ được gì đâu, cho nghỉ học đi làm để phụ giúp gia đình. Những lúc như vậy ba đều để ngoài tai, và càng ráng gồng gánh để chúng tôi được học hành đầy đủ.
Vậy mà ngày bé khi nghe ba nhắc mãi câu nói: Con gái phải nết na, phải như thế này như thế nọ… khiến tôi cảm thấy khó chịu. Những khi nhìn bạn bè rủ nhau đi chơi tối, tôi cảm thấy chạnh lòng. Tôi cũng muốn được như các bạn, tự do bay nhảy, chứ không phải bị áp đặt trong khuôn khổ của ba, kiểu như con gái không được đi chơi tối. Tại sao các bạn được, còn chị em tôi thì không? Có lần chúng tôi phản kháng, ba liền nghiêm giọng: sau này con sẽ hiểu.
Khi trưởng thành, tôi dần hiểu rằng không phải ba nghiêm khắc mà là ba đang bảo vệ chúng tôi. Ngoài kia có biết bao cạm bẫy, ba sợ những đứa con gái non nớt của mình bị vấp ngã. Ba làm nông dân, quanh năm bán mặt cho đất, bán lưng cho trời, đâu có sẵn tài sản giá trị để cho chúng tôi, càng không có những mối quan hệ lớn để chị em tôi có thể nhờ cậy. Ba chỉ có thể dạy con bằng chính sự thật thà chân chất của mình. Bởi ba tin rằng, nếu con gái của ba học hành giỏi giang, có đầy đủ phẩm chất đạo đức thì không phải sợ gì cả. Các con của ba có thể vững bước trên chính đôi chân của mình.
Chính nhờ sự dạy dỗ và chở che của ba, chúng tôi đã trưởng thành và đều có cuộc sống tốt. Khi có gia đình riêng và có con, tôi càng thấm thía những lời răn dạy năm nào của ba. Tất cả những gì ba làm, tất cả những khắt khe mà ba dành cho chị em tôi, không phải để giới hạn chúng tôi, mà là bảo vệ, định hướng chúng tôi đi trên con đường đúng đắn.
Tôi càng hiểu rằng tình yêu thương của ba không phải đo bằng một câu nói, mà là sự đánh đổi cả một đời của ba bằng những giọt mồ hôi đổ xuống ruộng đồng, bằng đôi tay chai sạn và những giọt nước mắt.
Hồ Tuyền
Trong bản tình ca bất tận của đồng ruộng và núi đồi, cỏ là một hình ảnh của sức sống bền bỉ, mạnh mẽ.
Có một người chọn cách sống trọn vẹn nhất cho những tháng ngày hiện tại – bằng tình yêu, sự hiện diện và cả những lựa chọn đầy thấu cảm.
Khi nghe con hỏi rằng: Nếu con không đỗ thì sao?, người cha bỗng giật mình: tại sao con lại đưa ra câu hỏi như vậy?
Chắc hẳn ai đi qua tuổi thơ cũng có một miền để nhớ. Có một người luôn mang theo một miền ký ức trắng trời nỗi nhớ, mang tên mưa.
Trong hành trình sống vội của mỗi người, có đôi khi ta vô tình bỏ quên những điều nhỏ bé mà đầy ấm áp.
Năm năm liên tục, chiều nào cũng có người ngồi sau xe cha đi ra thị xã châm cứu. Những đoạn đường bụi mù mùa nắng và trơn trượt mùa mưa, những cây kim dài đâm vào thịt da đau đớn là nỗi sợ hãi của tuổi thơ nhưng lại là động lực để người con ấy nỗ lực suốt quãng thời gian sau này.
Mười năm nhanh như một cái chớp mắt. Những đứa con đã có cửa có nhà, có khoảng trời ấm êm bên gia đình nhỏ. Nhưng thỉnh thoảng bất giác, nhìn lên bầu trời xanh thẳm, những đứa con lại nhớ thương da diết bóng hình người cha đã từng tảo tần nuôi dạy con nên người.
Không ai dạy chúng ta cách làm cha mẹ và không có một lời khuyên nào là vừa vặn với những đứa con của mình. Mọi cách dạy dỗ đều xuất phát từ tình yêu thương nhưng đâu phải mọi cách dạy dỗ của cha mẹ với con cái đều đúng?
Hôm nay, có một người con chợt muốn viết thư cho bố dẫu biết rằng người nhận chẳng thể đọc kể từ lần gặp mặt sau cuối. Lá thư một chiều chứa bao nhớ thương, được buộc kỹ rồi gửi vào cơn gió biển.
Có những cơn mưa đi qua rất nhanh, chỉ đủ làm ướt một khoảng sân, một mái hiên, rồi bất chợt tạnh. Nhưng cũng có những cơn mưa ở lại trong một mùi đất ẩm, một mái hiên cũ, trong ký ức về một người đã xa.
Có những giây phút lòng ta chùng xuống khi nhớ về một khoảng sân cũ, một mùi hương quen và một câu nói đã từng nghe rất nhiều lần trong ký ức. Có lẽ bởi những gì gắn với người mình thương thường không chỉ nằm ở những điều lớn lao, mà còn ở những khoảnh khắc rất nhỏ đã đi cùng ta qua năm tháng.
Có những mùa trong năm chỉ cần một làn gió, một mùi hương hay một vệt nắng cũng đủ đánh thức trong ta cả một miền ký ức. Với mùa thu, có lẽ đó là sắc vàng - màu của nắng hanh, của đồng lúa chín, của những chiếc lá rời cành và cũng là màu của những tháng ngày đã đi qua nhưng vẫn ở lại trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người.
Có những thành phố, người ta yêu bởi vẻ đẹp của nó. Nhưng cũng có những thành phố, người ta thương bởi trong từng con phố, hàng cây, mặt hồ đều có một phần đời mình ở đó. Hà Nội với cô gái tên Nhật Hạ là một thành phố như thế. Một nơi có những điều khiến người ta mệt mỏi, nhưng cũng có những điều rất đỗi dịu dàng khiến ta đi xa rồi vẫn muốn quay về.
Có những thành phố, người ta chỉ cần sống một thời gian là có thể kể vanh vách những con phố, những hàng cây, những món ăn quen thuộc. Nhưng cũng có những thành phố, ta phải đi qua rất nhiều năm tháng, qua những mùa nắng, mùa mưa, qua những cuộc gặp gỡ và chia xa, ta mới dần hiểu vì sao mình thương nơi ấy đến thế. Hà Nội với tôi là một thành phố như vậy.
Có những mùa trăng đi qua từ rất lâu, nhưng mỗi khi nhớ lại, ta vẫn thấy nguyên vẹn một khoảng trời tuổi thơ. Đó có thể là ánh trăng rằm trên mái nhà, là tiếng trống ếch vọng từ đầu ngõ, là chiếc đèn ông sao cha tự làm hay một món quà quê giản dị được mẹ, được bà chắt chiu dành cho con trẻ.