Trưa ba mươi ở Hà Nội

Có những khoảnh khắc trong năm không ồn ào, không náo nhiệt, nhưng lại đủ sức khiến lòng người chùng xuống. Với nhiều người Hà Nội, trưa ba mươi Tết là một khoảng lặng như thế - rất khẽ thôi, nhưng đủ để ta nhận ra mình đang bước qua ranh giới của một năm cũ và chạm vào ngưỡng cửa của năm mới.

Trưa ba mươi ở Hà Nội

Bao giờ cũng vậy, trưa ba mươi Tết , tôi thường giữ cho mình thói quen đi dạo quanh phố phường Hà Nội. Cuộc dạo bước ấy đôi khi không vì mục đích gì rõ ràng, chỉ đơn giản là để ngắm nhìn những góc quen thuộc: hàng cây xanh mướt trên đường Nguyễn Văn Cừ, một cửa hàng bán lồng đèn giấy nép mình bên bức tường rêu phong ở phố Hàng Mã, hay những hàng liễu rủ bên Hồ Gươm trong veo như ngọc.

Sống ở Thủ đô đã nhiều năm, nhưng tôi vẫn luôn có cảm giác trưa ba mươi Tết ở Hà Nội có một thứ ánh sáng rất riêng. Ánh sáng dịu, nhạt, vàng vừa đủ, như thể thành phố đang khẽ khàng chậm lại. Giữa tiếng còi xe thưa dần ở một góc phố, người bán hàng bắt đầu thu xếp những chậu thược dược, vài rổ hoa quả còn lại để trở về nhà chuẩn bị mâm cơm tất niên.

Theo thói quen, tôi ghé qua chợ hoa nhỏ gần khu tập thể nơi gia đình từng sống. Chợ lúc này đã vắng. Chỉ còn vài chiếc thúng tre, vài bó cúc vàng, thược dược đỏ, lay ơn phơn phớt hồng xếp chồng lên nhau. Một bà cụ mặc chiếc áo bông cũ, đôi tay đỏ ửng vì lạnh, vẫn mỉm cười hiền hậu. Hơi thở bà tan vào không khí thành làn khói mỏng, nhưng giọng nói vẫn ấm áp, chậm rãi mời khách.

Không ai vội vàng. Người ta đi chợ lúc này không chỉ để mua hoa. Có lẽ còn để giữ lại cho mình chút không khí Tết rất thật. Tôi chọn vài bó hoa mang về, bước chậm trên vỉa hè, chợt nhớ những ngày còn nhỏ, luôn theo mẹ đi chợ Tết. Khi ấy, bàn tay nhỏ ôm khư khư bó thược dược, lay ơn, hít hà mùi thơm rất nhẹ. Con đường về nhà dường như ngắn lại, có lẽ vì trong lòng đứa trẻ đã đầy ắp những hình dung về Tết: bình hoa mới, mùi bánh chưng, tiếng cười nói, những buổi ngồi làm mứt cùng mẹ.

Trưa ba mươi là lúc nhịp sống Hà Nội bỗng chậm hẳn. Xe cộ thưa dần, hàng quán bắt đầu khép cửa, tiếng rao cũng ít đi. Ánh nắng rơi xuống mái nhà, hiên cửa, sân nhỏ - dịu đến mức người ta có cảm giác cả thành phố đang nín thở chờ giao thừa.

Trong khoảnh khắc lơ đãng, khu tập thể cũ hiện ra trước mắt tôi như mang theo cả hương vị của thời gian: mùi gạo mới, mùi hành phi, mùi nước mắm sôi lên trong nồi kho, mùi trầm hương còn chưa đốt nhưng đã thấp thoáng trong ký ức.

Tết lặng lẽ đến trong từng ngôi nhà. Đặc biệt là những ngôi nhà có nhiều thế hệ, nhịp sống bỗng rộn ràng hơn. Không cần ai phân công, mỗi người tự tìm thấy việc của mình. Những ngày cuối năm, nhà cửa được dọn dẹp tinh tươm. Bàn ghế cũ được đánh bóng. Khung cửa sổ được lau sạch. Bàn thờ được bày biện trang nghiêm.

Tôi luôn thích khoảnh khắc nhìn mẹ trải chiếc khăn bàn thờ mới. Khăn đỏ, hoa văn vàng ẩn hiện, được gấp cẩn thận như thể chỉ cần lệch đi một chút là Tết sẽ thiếu trọn vẹn. Mâm ngũ quả được bày chuối xanh, bưởi vàng, cam đỏ, thêm vài quả ớt chín. Tất cả giản dị, nhưng đủ đầy - rất Hà Nội.

Có lẽ khi trở về nhà, ai cũng muốn trở lại thành một đứa trẻ. Một người đã đi qua nhiều chặng đường, bỗng thấy lòng mình háo hức như đứa trẻ lên mười. Háo hức nhất là lúc cả nhà cùng làm cỗ. Không vội vã. Không hấp tấp. Mỗi động tác nấu nướng đều mang theo sự thành kính rất tự nhiên.

Nồi canh măng được nêm nếm kỹ. Con gà luộc chín vừa, da vàng ươm. Đĩa giò được cắt khoanh tròn đều. Bánh chưng được vớt lên từ sớm, lau khô, xếp ngay ngắn, xanh mướt như giữ trọn tinh thần của đất trời.

Có những món ăn không chỉ để ngon. Bát canh bóng, đĩa nem rán, bát miến măng… mỗi món đều như một lời chào năm mới. Những công thức ấy đi qua năm tháng, theo bàn tay mẹ, theo lời kể của bố, mà không cần ghi chép.

Trưa ba mươi cũng là lúc tiếng nói cười vang lên nhiều hơn. Những câu chuyện cũ được nhắc lại. Những nỗi buồn của năm cũ được nói nhẹ đi. Có lúc, cả nhà im lặng vài phút, chỉ còn tiếng dao chạm thớt, tiếng dầu sôi lách tách. Một sự bình yên rất thật, sau một năm dài tất bật.

Đến gần giờ cúng, mọi việc bỗng chậm lại. Mâm cỗ được bày ra, từng món đặt đúng vị trí quen thuộc. Hoa được chỉnh lại. Nén nhang được chuẩn bị sẵn. Giọng nói tự nhiên hạ thấp, nét mặt cũng nghiêm trang hơn.

Khoảnh khắc dâng cúng tổ tiên luôn khiến lòng người lắng lại. Khói hương mỏng bay lên, hòa với mùi thức ăn nóng hổi, tạo thành một thứ hương rất khó gọi tên - mùi của sum họp, của nhớ thương, của biết ơn. Nhìn lên di ảnh ông bà, người ta có cảm giác như họ vẫn đang ở rất gần, lặng lẽ dõi theo con cháu trong giây phút cuối cùng của năm.

Và rồi, Tết đến. Không ồn ào. Không phô trương. Chỉ nhẹ nhàng bước vào từng ngôi nhà, từng ký ức, từng nếp sống đã gắn bó với chúng ta suốt cả cuộc đời.

Nếu có điều gì trưa ba mươi nhắc ta nhớ, có lẽ đó là: hạnh phúc đôi khi không nằm ở những điều lớn lao, mà nằm trong khoảnh khắc ta được ở cạnh những người thân thương, trong một căn nhà quen thuộc, giữa mùi khói bếp và tiếng nói cười rất đỗi đời thường.

Xuân Hiệp

Tin liên quan

Mong xuân để về

Mong xuân để về

Podcast

Mong xuân để về… Không cần gì lớn lao, chỉ cần được trở về, được nghe một câu rất giản dị: “Con đã về rồi à?…”. Chỉ vậy thôi - mà đủ ấm cho cả một năm dài phía trước.

Hương mùi già đón Tết sang

Hương mùi già đón Tết sang

Podcast

Có những mùi hương không chỉ để nhớ - mà để nhận ra mình thuộc về đâu. Với nhiều người Hà Nội, đó là hương mùi già - một mùi hương rất đỗi bình dị, nhưng cứ mỗi độ cuối năm lại trở thành tín hiệu báo Tết về, đánh thức những lớp ký ức sâu lắng nhất trong lòng người.

Tò he kể chuyện Tết

Tò he kể chuyện Tết

Tin tức

Tò he là món đồ chơi dân gian gắn bó với hội làng, lễ hội, phiên chợ quê và đặc biệt là dịp Tết Nguyên đán. Không chỉ là sản phẩm thủ công, mỗi con tò he còn mang trong mình câu chuyện về Tết xưa, về ký ức làng quê và nét đẹp văn hóa dân gian được trao truyền qua nhiều thế hệ tại làng Xuân La (xã Phượng Dực, TP. Hà Nội).

Lưu Hường Blog chiều

Tháng Mười Một nhớ thương

Tháng Mười Một nhớ thương

Podcast

Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.

Dưới trời hoa dã quỳ

Dưới trời hoa dã quỳ

Podcast

Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Podcast

Có những cuộc hẹn chẳng cần một lý do đặc biệt, cũng không cần phải chuẩn bị điều gì cầu kỳ. Đôi khi, chỉ là một buổi chiều chợt muốn gặp nhau, cùng đi qua vài con phố quen, ngồi bên tách trà nóng và kể những câu chuyện thường ngày. Hà Nội vẫn luôn có những góc phố dịu dàng như thế, nơi người ta có thể tạm gác lại những lo toan để sống chậm hơn một chút, lắng nghe nhau nhiều hơn một chút.

Hà Nội - Những dấu giọt thời gian

Hà Nội - Những dấu giọt thời gian

Podcast

Có những thành phố ta yêu không chỉ bởi những con đường đang hiện hữu, mà còn bởi những gì đã lắng sâu trong ký ức. Một tiếng rao quen, mùi hương của một mùa hoa cũ, hay câu chuyện được người thân kể đi kể lại qua năm tháng. Tất cả có thể trở thành những dấu mốc riêng, để mỗi khi nhớ về, ta lại thấy cả một miền thời gian hiện lên. Với Hà Nội, những ký ức ấy còn là sự giao thoa giữa làng và phố, giữa nét xưa cũ và nhịp sống hiện đại.

Hà Nội đổi thay và trăn trở

Hà Nội đổi thay và trăn trở

Podcast

Có những thành phố, dù không phải nơi ta sinh ra, vẫn có thể trở thành một phần ký ức không thể tách rời. Bởi ở đó, ta đã sống những năm tháng tuổi trẻ, đã đi qua những con đường quen, gặp gỡ những con người thân thương và lưu giữ biết bao câu chuyện của riêng mình. Với Hà Nội, có lẽ tình cảm ấy còn được bồi đắp qua từng lần trở lại, khi thành phố đã đổi thay nhiều, nhưng những ký ức xưa vẫn còn nguyên vẹn trong lòng người.

Thu, viết cho người

Thu, viết cho người

Podcast

Có những mùa thu đi qua đã lâu, nhưng mỗi khi trở lại vẫn khiến lòng người xao động. Bởi trong ký ức của mỗi chúng ta, có thể có một mùa thu gắn với cuộc gặp gỡ đầu tiên, một mối tình từng rất đẹp, hoặc một cuộc chia xa mà phải mất rất nhiều năm tháng mới có thể học cách chấp nhận. Đôi khi, chỉ một giai điệu cũ vang lên giữa một buổi sáng bình thường cũng đủ đánh thức cả một miền thương nhớ.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời