Ông Chánh đến gặp Trọng từ sớm và trải lòng về quá khứ từng bị tù oan hai năm trong cải cách ruộng đất do lý lịch gia đình. Dù chịu bất công, ông vẫn tuyệt đối tin tưởng vào tổ chức và kiên nhẫn chờ ngày được phục hồi. Câu chuyện này khiến Trọng thay đổi cái nhìn: anh nhận ra phía sau vẻ giáo điều, thô sơ của ông Chánh là một con người thật thà, trung thành và không có dã tâm hại người.
Gia đình bà Nhuần mở tiệc mừng Thưởng – kẻ giàu có thực dụng – làm rể, chính thức gạt bỏ Trọng ra khỏi đời Loan. Trước sự tung hô vật chất của bà Nhuần và ông Hào, ông giáo Cần hoàn toàn bất lực và xót xa. Bữa tiệc là biểu tượng cho sự thất thế của những giá trị tinh thần trước làn sóng thực dụng đang xâm chiếm xã hội.
Dù bệnh tình nguy kịch, Nam vẫn đau đáu với công việc nghiên cứu đê điều thủy lợi và những công trình còn dang dở trong bệnh viện. Trên giường bệnh, anh không ngừng trăn trở về sự cố vỡ cống Lợi Toàn và tận lực hỗ trợ Trọng hoàn thiện đề tài diệt mối trong thân đê.
Nam vừa mất, Hưng chiếm ghế trưởng phòng và bắt đầu chiến dịch bài trừ tầm ảnh hưởng cũ bằng cách cô lập Trọng. Đơn vào Đảng của Trọng bị "treo" bởi những lý do cảm tính, bộc lộ rõ sự đấu đá quyền lực và tư tưởng cơ hội nhân danh tổ chức. Trọng bàng hoàng nhận ra bộ mặt thật của sự đố kỵ và toan tính nơi công sở.
Gặp gỡ bạn già, ông giáo Cần đau lòng thấy gia đình ông Tiếu lục đục vì chuyện làm ăn. Ông Tiếu phẫn nộ trước cảnh vợ con vì tiền mà đánh mất tự trọng, phục vụ kẻ giàu và lờ đi danh dự quốc gia. Cuộc trò chuyện lột tả sự đối đầu quyết liệt giữa những giá trị cũ thanh cao và làn sóng thực dụng đang tàn phá lý tưởng con người.
Dưới sự thuyết phục của chủ tịch xã Thuận, cụ Luân và dân xóm bãi chấp nhận rời bỏ nhà cửa, vườn tược vào trong đê tránh lũ. Hình ảnh cụ Luân nghẹn ngào chặt cây mít cổ thụ đại diện cho tinh thần "vì cộng đồng" cao đẹp. Cuộc di dân đồng loạt này là minh chứng hùng hồn cho sự hy sinh và lòng tin của người dân vào chính nghĩa.
Hải Hà tình cờ gặp chú Khánh – đồng đội cũ của cha cô. Để nuôi ba con ăn học sau khi vợ mất, chú phải khai gian tuổi sang Hàn Quốc lao động. Mảnh đời và sự hy sinh kiên cường của chú Khánh giúp Hải Hà thấm thía sâu sắc hơn những đắng cay, nhọc nhằn mà người lao động xa xứ đang âm thầm gánh vác.
Bữa cơm Tết của công nhân Việt bị Bách cản trở, Sơn nổi giận suýt đánh nhau nhưng mọi người kịp can vì sợ trục xuất. Hải Hà và Tâm sau đó tranh cãi gay gắt về sự cam chịu trước bất công công xưởng. Cuộc va chạm lột tả giằng xé giữa áp lực kiếm tiền và khát vọng giữ gìn phẩm giá nơi xứ người.
Tâm gặp lại Sơn tại công viên – nơi lao động nước ngoài thường tụ họp để nguôi nỗi nhớ quê. Qua Sơn, Tâm biết Yến đã chuyển đi làm ở nơi xa. Cuộc gặp gỡ ngắn ngủi không chỉ khắc họa sự đùm bọc, sẻ chia giữa những người đồng hương xa xứ mà còn hé mở những rung động cảm xúc đặc biệt giữa Sơn và Tâm.
Thị sống khép kín, làm việc vất vả trong nhà máy và gánh chịu sự miệt thị, phân biệt từ Hải Hà. Trong khi đó, Hải Hà trải qua va chạm quan điểm lịch sử khi tiếp xúc với những người Hàn từng tham chiến tại Việt Nam. Cuộc trò chuyện này thức tỉnh lòng tự hào dân tộc trong Hải Hà, thôi thúc cô quyết tâm học tiếng Hàn để tự tin bảo vệ quan điểm của mình.
Tâm và Nam sang Hàn Quốc, làm việc tại một xưởng sợi và ở khu nhà công nhân. Chưa thạo tiếng lẫn nghề, cả hai phải làm công việc cọ rửa, dọn dẹp nặng nhọc giữa giá lạnh dưới sự quát mắng của chị tổ trưởng, bắt đầu những ngày mưu sinh đầy nhọc nhằn nơi xứ người.
Xuất bản năm 2005, tiểu thuyết "Đất người" của nhà văn Kim Uyên tái hiện chân thực hành trình mưu sinh đầy nhọc nhằn của người lao động Việt Nam tại Hàn Quốc. Qua những va vấp, phận đời trôi dạt và các mối quan hệ nơi xứ người, tác phẩm khắc họa sâu sắc nỗi hoài niệm quê hương, tình đồng hương ấm áp cùng khát vọng vươn lên tìm kiếm một tương lai tươi sáng hơn.
