Trà cũ – vị xưa

Trong ký ức của mỗi gia đình, thường có những điều rất giản dị nhưng lại ở lại rất lâu. Có khi chỉ là một mùi hương thoảng qua, một thói quen lặp lại mỗi sớm mỗi chiều, hay một câu chuyện cũ được nhắc đi nhắc lại qua năm tháng. Với gia đình của một người, ký ức ấy mang hương trà.

Trà cũ – vị xưa

Không phải thứ trà cầu kỳ, sang trọng, vị trà cũ mới là thứ hương vị thấm vào đời sống, vào nếp nghĩ, vào cách người ta thương nhau.

Trong những câu chuyện gia đình, mẹ tôi hay nhắc về những ngày xưa. Khi đất còn rộng mênh mông, vườn na, vườn ổi nối nhau dọc sân, và những luống chè xanh mướt ôm lấy ngôi nhà nhỏ như một phần máu thịt. Chè là kế sinh nhai, là công việc thường nhật, nhưng cũng là niềm tự hào thầm lặng của cả gia đình. Mẹ nhớ ông ngoại rất nhiều. Nhớ những mùa chè, những vụ chè, nhớ cảnh cả nhà quây quần bên bếp lửa, thay nhau sao chè đến tận khuya. Tiếng lách tách trên chảo gang, mùi chè thơm lan khắp mái nhà tranh, ấm áp và yên ổn.

Ngày ấy, vườn chè trước nhà như một tấm lụa xanh trải nghiêng theo triền đồi. Luống chè thẳng băng, gọn gẽ, mướt mát quanh năm. Chiều về, mấy anh em lại lom khom gom lá khô phủ gốc chè giữ ẩm. Ông dặn, phải làm vậy thì cây chè mới khỏe, búp chè mới mập. Nhưng nghề chè chẳng bao giờ nhàn. Trời đất mỗi năm một khác. Rét muộn làm chè non sượng lại. Mưa đá bất chợt khiến lá dập nát. Nắng gắt cho vị chát, mưa nhiều thì búp nhạt. Mùa nối mùa, năm qua năm, người trồng chè vẫn mang trong lòng một nỗi thấp thỏm rất quen: không biết năm nay, trời đất sẽ đãi cây chè ra sao.

Vào vụ chè xuân, mẹ và dì tôi đi hái búp non từ rất sớm. Nhất định phải đúng một tôm hai lá. Sương núi Tân Cương giăng kín triền đồi, lạnh buốt da thịt. Những đầu ngón tay tê cóng, nhưng càng làm càng quen, bàn tay dần ấm lên trong nhịp hái đều đặn. Búp chè được ngắt dứt khoát, không làm hại cây, không làm dập tôm chè. Những búp non xếp đầy gùi, xanh mỡ màng như những mầm ngọc của mùa xuân. Trong lòng đứa trẻ ngày ấy, niềm vui đến rất tự nhiên, mơ hồ mà trong trẻo.

Tôi vẫn hình dung ông ngoại rảo tay xếp chè lên những chiếc nong tre ngoài hiên, chờ lá mềm mới bắt đầu sao mẻ đầu tiên. Chè được sao trên bếp củi đắp bằng đất đồi. Chảo gang vừa tới lửa, chè đổ vào, đôi tay người thoăn thoắt đảo đều, nhanh và nhịp nhàng. Giữ lửa là cả một nghệ thuật. Lửa to chè khét, lửa non chè không dậy hương. Mọi cảm nhận đều nằm trong đôi tay, trong ánh mắt, trong mùi hương, và trong kinh nghiệm của một đời gắn bó với đất chè.

Sao xong lại đến vò. Hoàn toàn bằng tay. Vò khẽ rồi siết dần, để lá thu mình lại, săn chắc, không nát vụn. Sương vẫn lạnh, nhưng mồ hôi đã rịn lưng áo. Công đoạn ấy kéo dài rất lâu cho mỗi mẻ. Sao rồi vò, vò rồi sao, cho đến khi những sợi chè cong cong như móc câu. Bốn cân lá tươi, chắt chiu lắm mới được non nửa cân chè khô. Quý như vàng xuân.

Xuân trên đất Tân Cương không ồn ào. Trầm và sâu. Cái trầm nằm trong tâm thức người làm chè, trong sự đơn sơ mà đầy khí chất. Tết đến, mẹ cắt vài cành chè non trưng trong lọ, thay cho hoa. Ông chọn cành đào phai đẹp nhất đặt lên ban thờ. Bếp lửa nhóm sớm hơn, nồi nước sôi nhanh hơn, tiếng cười cũng nhiều hơn. Những mẻ chè đầu xuân được làm ra trong cái tình xuân đầy đặn như thế, để mong một năm gia đình an ổn, thuận hòa.

Ngày ấy, tài sản quý nhất có lẽ là bộ ấm chén tử sa cất kỹ trong hòm gỗ. Chỉ lễ tết mới mang ra dùng. Nước giếng khơi đun sôi, để chậm vài giây rồi mới châm trà. Những sợi chè dần mở ra, rất chậm. Hương trà nhẹ như mùi cốm non. Ngụm đầu chát rất khẽ, rồi vị ngọt âm thầm lan sâu trong cuống họng, neo lại rất lâu. Đó là vị ngọt tự nhiên của chè, của sương nắng, của mồ hôi người chăm bón.

Bây giờ, cuộc sống đã khác. Con cháu mỗi người một ngả. Những đồi chè xưa chỉ còn là khoảng xanh trong ký ức. Ông ngoại đã hòa vào gió núi mây ngàn. Mẹ tôi nay đã ngoài bảy mươi, vẫn khỏe, vẫn ngồi tụng kinh mỗi đêm khuya. Và những câu chuyện làm chè, mẹ vẫn kể hoài. Mỗi lần nghe, tôi lại thấy hương trà cũ trở về, thấy bóng ông bên bếp đất, đôi tay đảo chè trên chiếc chảo gang đen bóng. Những điều đã xa, nhưng chưa bao giờ mất.

Có những giá trị không nằm ở sự đủ đầy, mà ở cách con người ta gìn giữ ký ức, gìn giữ nếp sống và tình thân qua năm tháng. Như chén trà cũ - không cần đậm, chỉ cần thật.

Cẩm Anh

Tin liên quan

Trà sen 'xổi' Tây Hồ

Trà sen 'xổi' Tây Hồ

Ẩm thực

Trà sen "xổi" Tây Hồ làm từ hoa sen bách diệp Tây Hồ và trà Tân Cương Thái nguyên, là món quà đặc sản để tặng những người yêu Hà Nội.

Lưu Hường Blog chiều

Tháng Mười Một nhớ thương

Tháng Mười Một nhớ thương

Podcast

Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.

Dưới trời hoa dã quỳ

Dưới trời hoa dã quỳ

Podcast

Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Podcast

Có những cuộc hẹn chẳng cần một lý do đặc biệt, cũng không cần phải chuẩn bị điều gì cầu kỳ. Đôi khi, chỉ là một buổi chiều chợt muốn gặp nhau, cùng đi qua vài con phố quen, ngồi bên tách trà nóng và kể những câu chuyện thường ngày. Hà Nội vẫn luôn có những góc phố dịu dàng như thế, nơi người ta có thể tạm gác lại những lo toan để sống chậm hơn một chút, lắng nghe nhau nhiều hơn một chút.

Hà Nội - Những dấu giọt thời gian

Hà Nội - Những dấu giọt thời gian

Podcast

Có những thành phố ta yêu không chỉ bởi những con đường đang hiện hữu, mà còn bởi những gì đã lắng sâu trong ký ức. Một tiếng rao quen, mùi hương của một mùa hoa cũ, hay câu chuyện được người thân kể đi kể lại qua năm tháng. Tất cả có thể trở thành những dấu mốc riêng, để mỗi khi nhớ về, ta lại thấy cả một miền thời gian hiện lên. Với Hà Nội, những ký ức ấy còn là sự giao thoa giữa làng và phố, giữa nét xưa cũ và nhịp sống hiện đại.

Hà Nội đổi thay và trăn trở

Hà Nội đổi thay và trăn trở

Podcast

Có những thành phố, dù không phải nơi ta sinh ra, vẫn có thể trở thành một phần ký ức không thể tách rời. Bởi ở đó, ta đã sống những năm tháng tuổi trẻ, đã đi qua những con đường quen, gặp gỡ những con người thân thương và lưu giữ biết bao câu chuyện của riêng mình. Với Hà Nội, có lẽ tình cảm ấy còn được bồi đắp qua từng lần trở lại, khi thành phố đã đổi thay nhiều, nhưng những ký ức xưa vẫn còn nguyên vẹn trong lòng người.

Thu, viết cho người

Thu, viết cho người

Podcast

Có những mùa thu đi qua đã lâu, nhưng mỗi khi trở lại vẫn khiến lòng người xao động. Bởi trong ký ức của mỗi chúng ta, có thể có một mùa thu gắn với cuộc gặp gỡ đầu tiên, một mối tình từng rất đẹp, hoặc một cuộc chia xa mà phải mất rất nhiều năm tháng mới có thể học cách chấp nhận. Đôi khi, chỉ một giai điệu cũ vang lên giữa một buổi sáng bình thường cũng đủ đánh thức cả một miền thương nhớ.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời