Bánh cuốn cuộn yêu thương
Người Hà NộiCần mẫn bên nồi hấp mỗi sớm tinh mơ, nghệ nhân Hoàng Thị Lan đã có hơn 50 năm làm bánh cuốn, truyền giữ hương vị quê hương Thanh Trì qua từng lớp bánh mỏng, dẻo, thơm.
Bánh cuốn Hà Nội không cầu kỳ, không đậm đà một cách phô trương nhưng cuốn hút người ăn với hương vị đặc trưng khó quên.
Là một trong những cửa hàng bánh cuốn gia truyền nổi tiếng lâu đời tại Hà Nội, bánh cuốn gia truyền Thanh Vân (128 Trần Nhật Duật, quận Hoàn Kiếm) đã có gần 40 năm làm nghề. Trải qua 4 đời gìn giữ công thức chế biến, bánh cuốn gia truyền Thanh Vân đã trở thành một thương hiệu có tiếng với những người sành ăn Hà Nội bởi hương vị bánh cuốn nóng tráng tay rất đặc trưng, không dễ tìm thấy ở nơi nào.
Hương vị thanh nhẹ, lá bánh mỏng mướt cùng cách chế biến thủ công đã định danh cho bánh cuốn nóng Hà Nội giữa vô vàn món bánh cuốn ở các vùng miền.
Nguyên liệu chính của bánh cuốn nóng gồm: bột bánh, nhân bánh và nước chấm. Bột bánh cuốn Thanh Vân được làm từ loại gạo tẻ đặc biệt, hạt gạo nhỏ, trắng ngần. Nhân bánh gồm thịt lợn tươi xào với mộc nhĩ, hành khô băm nhỏ nêm gia vị. Sức hấp dẫn của món bánh cuốn một phần nhờ vào nước chấm bánh thường pha từ nước lọc hòa cùng mắm cốt, đường, giấm, hạt tiêu, bột canh, nước màu.
Gọi là món bánh cuốn tráng tay chủ yếu để phân biệt với món bánh tráng sẵn ra từng mẹt hay bánh cuốn được tráng bằng máy. Sức sống lâu bền của món bánh cuốn nóng này đến từ hương vị truyền thống của Hà Thành và cách chế biến kỳ công.
Độ dẻo của bột bánh phụ thuộc cách pha, phân chia lượng nước và bột với tỉ lệ hợp lý. Có thể pha thêm chút muối để bánh không lạt vị. Khi tráng sẽ thấy lớp bánh mỏng, mịn như tấm lụa mà không bị rách.
Hương thơm và độ giòn của hành phi chính là điều khiến cho món ăn thêm đặc biệt. Ngon nhất là hành tự phi vì dầu ăn luôn được thay mới, không bị hôi như hành phi công nghiệp.
Chảo nhân bánh cuốn luôn thơm nức mùi hành khô quyện với hương thịt lợn xay, xen lẫn vị sần sật của mộc nhĩ, nấm hương băm nhỏ - tất cả như bản hoà tấu mộc mạc mà đậm đà của ẩm thực Hà Nội xưa. Bằng đôi tay khéo léo và cảm quan tinh tế của người đầu bếp, nhân bánh được đảo đều tay, canh lửa vừa vặn, không vội, không gấp, để từng nguyên liệu thấm vào nhau, săn lại, khô ráo mà vẫn giữ được độ ẩm mềm tự nhiên.
Bánh cuốn nóng tráng tay đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ. Người làm phải múc từng muôi bột đổ lên lớp vải căng trên nồi nước sôi, dàn đều, đậy nắp, rồi nhanh tay gỡ ra khi bánh vừa độ chín tới.
Một đĩa bánh ngon không thể thiếu bát nước mắm chua ngọt pha khéo: đủ độ mặn, có vị ngọt dịu từ đường, chút giấm thanh và điểm thêm vài lát ớt đỏ, hành phi. Nước chấm làm bật dậy toàn bộ hương vị của bánh - nhẹ nhàng đến khó quên.
Húng, mùi là những loại rau thơm ăn kèm vừa làm dậy vị, vừa đưa đẩy cho món ăn thêm hấp dẫn. Ăn cùng chả quế dai dai hoặc chả cốm càng khiến bữa bánh cuốn thêm phần trọn vẹn.
Bánh cuốn nóng ngon nhất là ngay sau khi bánh được tráng, đảm bảo được độ nóng, thơm phức mùi bột gạo hòa cùng hương vị đậm đà, thơm ngon của nhân thịt.
Bánh cuốn Hà Nội không cầu kỳ, không đậm đà một cách phô trương, thanh nhưng không nhạt, mềm mà không nhão, thơm dậy vị mà không gắt - như chính những gì bạn cảm nhận trên mảnh đất này - tinh tế, giản đơn mà sâu lắng.
Cần mẫn bên nồi hấp mỗi sớm tinh mơ, nghệ nhân Hoàng Thị Lan đã có hơn 50 năm làm bánh cuốn, truyền giữ hương vị quê hương Thanh Trì qua từng lớp bánh mỏng, dẻo, thơm.
Bên cạnh di sản kiến trúc, lịch sử, Hoàn Kiếm còn là cái nôi của một di sản đặc biệt - di sản ẩm thực, hội tụ của sự tinh tế.
Nhắc đến những con phố ẩm thực ở Thủ đô, chắc chắn phải kể tới phố Tống Duy Tân, một trong số những tuyến phố ẩm thực đầu tiên tại Hà Nội, nơi quy tụ những món ẩm thực đường phố lâu đời ở Thủ đô như bánh cuốn, gà tần, xôi, cháo, phở, ốc luộc, bún đậu...
Nhiều người Hà Nội lâu nay chọn cho mình bữa sáng với món bánh cuốn tráng tay thơm ngon cùng vài miếng chả quế và chút nước mắm ngọt.
Từ khoá
Giữa nhịp sống hiện đại của Thủ đô, hương trà sen Tây Hồ vẫn lưu giữ trọn vẹn nét riêng và ký ức văn hóa của người Hà Nội. Hôm nay, thay vì chỉ thưởng thức, du khách đã có thể trực tiếp khám phá và trải nghiệm nghệ thuật ướp trà sen truyền thống ngay tại Quảng Bá, phường Tây Hồ.
Từ thức quà dân dã của vùng đất xứ Đoài, bánh tẻ Phú Nhi (Sơn Tây) đã trở thành đặc sản mang hương vị riêng của Hà Nội. Trải qua bao thế hệ, món bánh vẫn giữ được nét tinh tế trong cách chế biến, ngày càng được nhiều thực khách biết đến và yêu thích.
Có những nguyên liệu dù không bắt nguồn từ Hà Nội, nhưng qua bàn tay chế biến của người Hà Nội, lại được nâng tầm thành một món ăn đặc sản nức tiếng đất Kinh kỳ. Một trong số đó là chả rươi. Dù không phải vùng đất có rươi, Hà Nội lại là nơi sáng tạo nên món chả rươi trở thành một nét riêng trong văn hóa ẩm thực, mang đến một hương vị khó quên cho thực khách.
Nhắc đến ẩm thực Hà Nội, cốm là thức quà dân dã nhưng mang nét tinh tế riêng của đất Kinh kỳ. Với hương thơm dịu nhẹ, vị dẻo ngọt đặc trưng, cốm đã trở thành một phần ký ức của người Hà Nội. Tại các làng nghề truyền thống như làng Vòng, làng Mễ Trì, nghề làm cốm vẫn được gìn giữ qua nhiều thế hệ, góp phần lưu truyền nét đẹp văn hóa ẩm thực truyền thống của Thủ đô.
Từ những món ăn mang hương vị Hà Nội đến tinh hoa ẩm thực của nhiều quốc gia, tất cả sẽ cùng hội tụ tại một không gian lễ hội quy mô lớn vào cuối tháng 11 này. Lễ hội Ẩm thực quốc tế - Hà Nội Firebeat 2026 được định hướng trở thành sự kiện thường niên tầm cỡ quốc tế, sẽ diễn ra từ ngày 27 đến 29/11 tới đây tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC).
Tháng 11 này tại Hà Nội, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026 sẽ là điểm hẹn để người dân Thủ đô và bạn bè quốc tế khám phá thế giới qua những món ăn, đồng thời lan tỏa tinh thần hữu nghị và sẻ chia.