Đất đấu giá bỏ hoang do đầu cơ, gây lãng phí

Những thửa đất tại xứ đồng Lòng Khúc (xã Tiền Yên, huyện Hoài Đức) đã tổ chức nhiều cuộc đấu giá với những kỷ lục về thời gian và cả giá được trả với thửa đất cao nhất bị đẩy giá lên tới 133 triệu đồng/m². Nhưng đến nay, khu đất được đánh giá là có vị trí đẹp này vẫn bỏ không.

Hay như những thửa đất tại khu Ngõ Ba (thôn Thanh Thần, xã Thanh Cao, huyện Thanh Oai) - nơi đã mở màn cho những phiên đấu giá xuyên đêm và gắn liền với hình ảnh “thổi giá, bỏ cọc”. Gần 9 tháng đã trôi qua, hầu hết các thửa đất đều chẳng có ai xây dựng.

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế, giảng viên cao cấp Học viện Tài chính cho biết: "Với số tiền đấu giá lên đến hàng trăm triệu đồng/m², chúng ta có thể thấy những thửa đất ven đô rõ ràng có điều kiện hạ tầng tốt hơn. Do đó, giới đầu cơ mới cố tình thổi giá lên để họ có thể bán với giá cao nhất, tối đa hóa lợi nhuận có thể kiếm được".

Trên địa bàn huyện Thanh Oai còn rất nhiều thửa đất đấu giá vẫn để hoang hóa. Khu đất đấu giá tại làng Cao Xá (xã Cao Dương) được đấu giá thành công từ năm 2020. Hiện hàng chục lô vẫn bỏ hoang, trở thành nơi chăn thả gia súc và đổ thải.

Bà Quách Thị Tâm (xã Cao Dương, huyện Thanh Oai) cho biết: “Đất đấu giá này là mua lại chứ không phải do đấu giá mà có được. Nhưng vì do chủ đất ở xa, không trồng trọt, kinh doanh gì ở đây được nên họ đành để hoang".

Không chỉ ở ngoại thành, tại quận Hà Đông, khu đất đấu giá Hạ Khâu (phường Phú Lương) cũng trong tình cảnh tương tự. Dự án này đã được tổ chức đấu giá từ năm 2020 - 2021, chia làm nhiều đợt. Hiện mới chỉ lác đác vài hộ dân về ở, còn phần lớn vẫn bị bỏ hoang.

Bà Nghiêm Thị Mứt (phường Phú Lương, quận Hà Đông) cho biết: “Có người có đến 5-6 lô đất ở đây nhưng họ ở hết làm sao được, không sử dụng hết thì bỏ hoang lãng phí, người có nhu cầu thì không có đủ tiền mà mua".

Kiến trúc sư Trần Huy Ánh - Hội Kiến trúc sư Hà Nội cho biết: "Đất để hoang như vậy là một hình thức lãng phí rất phổ biến, do đó bắt buộc chúng ta phải có công cụ để điều tiết việc lãng phí này và nguy cơ 'bong bóng' bất động sản có thể xảy ra bất cứ lúc nào".

Ngăn chặn tình trạng đầu cơ, gây lãng phí tài nguyên đất đai, Hà Nội đã chỉ đạo các quận, huyện, thị xã ưu tiên đấu giá đất cho tổ chức, hạn chế đấu giá đất cho cá nhân. Từ đầu năm đến nay, nhiều huyện ngoại thành đã triển khai hàng chục dự án.

Hiện dự án đất đấu giá tại thôn Mục Uyên 2 (xã Tân Xã, huyện Thạch Thất) đã được thành phố phê duyệt về kế hoạch phát triển nhà ở năm 2025, UBND huyện Thạch Thất đang hoàn thiện thủ tục, hồ sơ để dự kiến tổ chức đấu giá vào Quý III năm nay.

Theo quy định của Luật Đất đai 2024, với các dự án đấu giá đất, người trúng đấu giá phải đảm bảo hoàn thành dự án theo tiến độ nhưng không quá 5 năm kể từ ngày được bàn giao đất tại thực địa. Nếu chủ đầu tư không đưa đất vào sử dụng trong thời hạn này, có thể bị thu hồi đất mà không bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất (trừ các trường hợp bất khả kháng).

Quy định tại Luật Đất đai 2024 đã rất rõ ràng và đã đến lúc cơ quan chức năng cần tập trung rà soát, xử lý những thửa đất đã đấu giá nhưng bỏ hoang lãng phí. Thu hồi hoặc đánh thuế cao với đất bỏ hoang đang là yêu cầu cấp thiết để ngăn chặn tình trạng đầu cơ, gây lãng phí nguồn lực đất đai. Đó cũng là giải pháp để hướng tới phát triển thị trường bất động sản lành mạnh, bền vững.