Dòng sông tháng Ba

Tháng Ba này tôi về quê muộn. Tết năm nay vì công việc nên tôi không về được. Đã rất lâu rồi tôi mới có dịp trở lại. Căn nhà nhỏ của gia đình vẫn nằm bên dòng sông quen thuộc. Con sông ấy quanh năm nước trong vắt, hiền hòa như thuở nào.

Dòng sông tháng Ba

Trong ký ức của mỗi người luôn có một miền rất riêng để nhớ về. Có người nhớ con đường làng, nhớ hàng tre trước ngõ; có người lại nhớ tiếng gà trưa hay những mùa lúa chín vàng. Còn với một người, tuổi thơ lại gắn liền với dòng sông. Dòng sông ấy không chỉ chảy qua quê hương, mà còn chảy qua cả tuổi thơ, qua những năm tháng lớn lên và cả những ký ức không bao giờ phai nhạt.

Tôi không biết người ta sẽ nhớ về ký ức tuổi thơ của mình như thế nào. Riêng tôi, một khoảng trời trong đó là những hồi ức gắn liền với dòng sông quê - dòng sông nuôi tôi lớn lên, cũng là cuốn nhật ký thầm lặng của tuổi thơ. Nơi đó có những ngày rong chơi, có tiếng cười của lũ trẻ, có bóng dáng của ông bà, cha mẹ. Mỗi lần nghĩ đến, tôi lại thấy lòng mình chùng xuống như đang nhìn theo dòng nước lặng lẽ trôi.

Từ khi rời quê lên thành phố, mỗi khi bắt gặp một con sông nào đó, tôi thường dừng lại thật lâu. Có khi chỉ ngồi bên bờ nhìn mặt nước lặng lẽ chảy qua. Chỉ thế thôi mà bao nhiêu kỷ niệm ngày nhỏ lại dập dềnh như sóng nước, chậm rãi trở về trong tâm trí.

Tháng Ba này tôi về quê muộn. Tết năm nay vì công việc nên tôi không về được. Đã rất lâu rồi tôi mới có dịp trở lại. Căn nhà nhỏ của gia đình vẫn nằm bên dòng sông quen thuộc. Con sông ấy quanh năm nước trong vắt, hiền hòa như thuở nào.

Ở quê tôi, đất đai vẫn còn rộng rãi. Sau nhà là vườn rau, là giàn bầu, giàn bí xanh mướt. Ông tôi vừa đào thêm một cái mương nhỏ dẫn nước từ sông vào vườn cho tiện tưới tiêu. Ông đã già rồi. Thế nhưng nhìn dòng nước chảy qua mảnh vườn, tôi lại nhớ đến những ngày mình còn bé. Khi đó, ông và tôi thường ra sông gánh nước về tưới rau. Ngày ấy tôi từng hỏi ông sao không lắp máy bơm cho đỡ vất vả. Ông chỉ cười, bảo tôi biếng lười, rồi khuyến khích tôi gánh nước cho khỏe người.

Lớn lên rồi tôi mới hiểu, nhà khi ấy còn nghèo, mỗi khoản chi tiêu đều phải tính toán. Những gì tiết kiệm được, ông đều dành dụm để lo cho tôi ăn học.

Bên cạnh nhà có một chiếc cầu ao nhỏ. Chiều chiều, bà thường ra đó rửa rau, đôi khi giặt vài bộ quần áo. Lũ trẻ chúng tôi thì rủ nhau ra sông tắm. Mỗi lần thấy vậy, các bà các mẹ lại cằn nhằn: mấy ông tướng chơi bẩn xong lại tắm ngay dưới sông, làm dơ hết cả nước. Thế nhưng chúng tôi chỉ cười vang. Ai đó từng nói rằng: không ai tắm hai lần trên một dòng sông. Dòng nước vẫn trôi, cuốn đi mọi thứ. Và với lũ trẻ quê tôi, dòng sông lúc nào cũng trong lành, mát rượi.

Chúng tôi học bơi từ rất sớm. Người dạy tôi bơi chính là ông. Ông bảo, đời tôi rồi sẽ gắn bó với miền sông nước, nên biết bơi cũng là cách tự bảo vệ mình. Lời dạy giản dị ấy theo tôi suốt những năm tháng trưởng thành.

Gia đình tôi vốn gắn bó với sông nước. Ba tôi làm nghề chở chum. Ông có một chiếc ghe lớn, trên ghe chất đầy những hũ sành, chum đất nung đủ kích cỡ. Ba đi dọc theo các con sông để bán buôn. Hồi nhỏ, đôi lần tôi được theo ba. Nhìn những chiếc chum lớn nặng trĩu, tôi mới hiểu công việc ấy vất vả đến nhường nào. Mỗi khi có người trên bờ gọi mua, ba lại tấp ghe vào. Việc cập ghe đã khó, đưa chum lên bờ còn khó hơn. Những chiếc chum lớn phải kê gỗ rồi lăn từ từ lên bờ, chỉ cần sơ suất là có thể vỡ ngay.

Tôi đứng nhìn ba làm việc mà thấy thương ông nhiều hơn. Ba vất vả bao nhiêu thì má tôi cũng tảo tần bấy nhiêu. Má bán bún ở chợ nổi. Mỗi sáng sớm, má chèo chiếc ghe nhỏ từ con sông trước nhà ra sông lớn. Trên ghe có nồi nước lèo nghi ngút khói, có chén bát, đũa muỗng đầy đủ. Má len vào giữa dòng ghe thuyền tấp nập để bán bữa sáng cho người đi chợ. Có những ngày vào mùa du lịch, má bán đến tận chiều, thậm chí tối muộn mới về. Dòng sông khi ấy đã phủ sương, nhưng chiếc ghe nhỏ của má vẫn lặng lẽ trở về trong bóng đêm.

Sau này, ghe bún của má không còn cạnh tranh nổi với những ghe lớn mở thành quán ăn trên sông. Thế là má chuyển sang bán trái cây. Tôi lại theo má đi lấy trái cây từ các vựa rất sớm, rồi cùng má trôi nổi trên sông để mưu sinh. Những năm tháng ấy, dòng sông không chỉ là cảnh vật quê hương, nó chính là nguồn sống của cả gia đình tôi.

Mỗi khi rảnh rỗi, tôi lại theo ông đi dọc bờ sông. Hai bên bờ mọc nhiều cây ổi dại. Trái sai trĩu nhưng ăn vào lại rất chát, vì thế lũ trẻ chúng tôi chỉ nhìn cho vui. Ông bảo cả cuộc đời ông gắn bó với sông nước, nên ông yêu những con sông như yêu chính con cháu của mình.

Ông kể ngày trước, nhà ở gần khúc sông có chợ nổi. Những lúc tan chợ, người ta thường vứt những trái cây hư hỏng xuống sông. Nước trôi về hạ nguồn, ông bà giăng lưới giữa dòng, có hôm kéo lưới lên chỉ toàn rác, nhưng cũng có hôm lại vớt được những trái cây chỉ hư một chút. Ông cười hiền và nói: “Nếu không có gì thì coi như mình giúp dọn rác cho dòng sông”. Câu nói giản dị ấy khiến tôi nhớ mãi.

Dòng sông nuôi sống gia đình tôi, nhưng cũng dạy chúng tôi cách yêu thương và giữ gìn nó. Nước sông quê tôi lúc nào cũng mát lạnh. Vào mùa hè, chúng tôi thường dùng thân chuối để bơi ra giữa dòng. Ông còn buộc những trái dưa hấu hay trái cây vào chiếc lưới nhỏ, thả xuống nước ở cầu ao. Khi vớt lên, trái cây mát lạnh như vừa được ướp đá.

Những buổi chiều sau khi chơi đùa mệt nhoài, tôi thường ngồi bên triền bờ cùng ông. Gió từ sông thổi vào mát rượi. Tôi nhìn dòng nước trôi, còn ông ngồi bên cạnh, chòm râu rung nhẹ trong gió, nở nụ cười hiền hậu.

Tháng Ba năm nay, tôi trở về quê muộn. Vừa bước vào sân, bà bảo ông đang chèo ghe thả lưới ngoài sông. Tôi đi ra bờ. Giữa dòng nước lặng lẽ, tôi nhìn thấy bóng lưng quen thuộc của ông. Bỗng nhiên mọi ký ức tuổi thơ như thu lại. Tất cả gói gọn trong hình ảnh một người ông đang chậm rãi thả lưới, như vẫn đang kể cho đứa cháu nhỏ của mình nghe câu chuyện về những dòng sông...

Đôi khi trong cuộc đời mỗi người đều có một dòng sông như thế. Một dòng sông của tuổi thơ, của gia đình, của những tháng ngày bình dị đã nuôi dưỡng chúng ta lớn lên. Dẫu sau này có đi xa đến đâu, ký ức về dòng sông ấy vẫn luôn ở lại trong tim - lặng lẽ, bền bỉ như chính dòng nước quê hương.

Biện Bạch Ngọc

Tin liên quan

Giếng quê tha thiết một niềm thương

Giếng quê tha thiết một niềm thương

Podcast

Có những hình ảnh của làng quê không cần phải rực rỡ hay ồn ào, nhưng chỉ cần nhắc đến thôi là cả một miền ký ức trong lòng người bỗng thức dậy. Với nhiều người, đó có thể là con đường làng rợp bóng tre, là cánh đồng lúa thơm mùi gió mới. Còn với một người, ký ức ấy lại bắt đầu từ một nơi rất quen thuộc - đó là giếng làng.

Tháng Ba – mùa hoa gạo trong ký ức

Tháng Ba – mùa hoa gạo trong ký ức

Podcast

Mỗi khi tháng Ba ghé qua, thiên nhiên lại mang đến cho đất trời những dấu hiệu rất riêng của mùa. Có nơi là sắc hoa xoan tím nhạt rơi đầy lối nhỏ, có nơi là những vạt cải cuối mùa còn vàng ươm trong nắng. Nhưng với nhiều làng quê Bắc Bộ, tháng Ba thường được nhớ đến bằng một sắc đỏ đặc biệt - sắc đỏ của hoa gạo.

Hương thầm qua phố

Hương thầm qua phố

Podcast

Có những mùi hương chỉ cần thoảng qua thôi cũng đủ khiến lòng người chậm lại. Giữa nhịp sống vội vã của đô thị, đôi khi chỉ một khoảnh khắc rất nhỏ cũng có thể đánh thức trong ta cả một miền ký ức.

Tháng Ba miền ký ức

Tháng Ba miền ký ức

Podcast

Trong dòng chảy của bốn mùa, có những khoảng thời gian không quá rực rỡ nhưng lại khiến lòng người dễ rung động nhất. Đó là khi đất trời vừa khép lại một mùa cũ và đang chuẩn bị bước sang mùa mới. Những ngày ấy, nhịp sống dường như chậm hơn một chút, để ta kịp nhận ra nhiều điều tưởng như đã quen thuộc nhưng lại vô cùng quý giá.

Màu áo xanh tháng Ba

Màu áo xanh tháng Ba

Podcast

Tháng Ba luôn mang đến cho người ta nhiều cảm xúc rất đặc biệt. Đó là khi nắng xuân bắt đầu trở nên ấm áp hơn, khi những con đường lại ngập tràn sắc áo xanh của tuổi trẻ.

Lưu Hường Blog chiều

Tháng Mười Một nhớ thương

Tháng Mười Một nhớ thương

Podcast

Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.

Dưới trời hoa dã quỳ

Dưới trời hoa dã quỳ

Podcast

Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Podcast

Có những cuộc hẹn chẳng cần một lý do đặc biệt, cũng không cần phải chuẩn bị điều gì cầu kỳ. Đôi khi, chỉ là một buổi chiều chợt muốn gặp nhau, cùng đi qua vài con phố quen, ngồi bên tách trà nóng và kể những câu chuyện thường ngày. Hà Nội vẫn luôn có những góc phố dịu dàng như thế, nơi người ta có thể tạm gác lại những lo toan để sống chậm hơn một chút, lắng nghe nhau nhiều hơn một chút.

Hà Nội - Những dấu giọt thời gian

Hà Nội - Những dấu giọt thời gian

Podcast

Có những thành phố ta yêu không chỉ bởi những con đường đang hiện hữu, mà còn bởi những gì đã lắng sâu trong ký ức. Một tiếng rao quen, mùi hương của một mùa hoa cũ, hay câu chuyện được người thân kể đi kể lại qua năm tháng. Tất cả có thể trở thành những dấu mốc riêng, để mỗi khi nhớ về, ta lại thấy cả một miền thời gian hiện lên. Với Hà Nội, những ký ức ấy còn là sự giao thoa giữa làng và phố, giữa nét xưa cũ và nhịp sống hiện đại.

Hà Nội đổi thay và trăn trở

Hà Nội đổi thay và trăn trở

Podcast

Có những thành phố, dù không phải nơi ta sinh ra, vẫn có thể trở thành một phần ký ức không thể tách rời. Bởi ở đó, ta đã sống những năm tháng tuổi trẻ, đã đi qua những con đường quen, gặp gỡ những con người thân thương và lưu giữ biết bao câu chuyện của riêng mình. Với Hà Nội, có lẽ tình cảm ấy còn được bồi đắp qua từng lần trở lại, khi thành phố đã đổi thay nhiều, nhưng những ký ức xưa vẫn còn nguyên vẹn trong lòng người.

Thu, viết cho người

Thu, viết cho người

Podcast

Có những mùa thu đi qua đã lâu, nhưng mỗi khi trở lại vẫn khiến lòng người xao động. Bởi trong ký ức của mỗi chúng ta, có thể có một mùa thu gắn với cuộc gặp gỡ đầu tiên, một mối tình từng rất đẹp, hoặc một cuộc chia xa mà phải mất rất nhiều năm tháng mới có thể học cách chấp nhận. Đôi khi, chỉ một giai điệu cũ vang lên giữa một buổi sáng bình thường cũng đủ đánh thức cả một miền thương nhớ.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời