Giải bài toán an cư từ Quỹ nhà ở quốc gia

Giá nhà liên tục leo thang tại các đô thị lớn khiến bài toán an cư trở thành áp lực ngày càng lớn với người lao động, đặc biệt là nhóm có thu nhập thấp và công nhân tại các khu công nghiệp.

Theo số liệu thống kê, cả nước hiện có hơn 430 khu công nghiệp, khu chế xuất với khoảng 4,1 triệu lao động đang làm việc. Tuy nhiên, nhà ở cho công nhân và người lao động tại các khu công nghiệp, khu chế xuất vẫn là bài toán cấp bách khi khoảng 70-80% công nhân phải thuê trọ bên ngoài, tại các khu dân cư tự phát trong điều kiện chật hẹp, ảnh hưởng đến đời sống, năng suất lao động và khả năng thu hút đầu tư. Thực tế cho thấy, việc tiếp cận chỗ ở phù hợp đối với lực lượng lao động này vẫn đang gặp nhiều khó khăn.

Chị Bùi Thị Oanh (xã Cao Phong, tỉnh Phú Thọ) cho biết: "Muốn mua nhà giờ rất khó vì thu nhập của công nhân thấp, lại cần nuôi bố mẹ, con cái ăn học nữa".

Trên thực tế, nhà ở xã hội cho thuê đã được triển khai theo Nghị định 100, tuy nhiên số lượng còn hạn chế và không phải ai cũng may mắn để có thể tiếp cận được nguồn nhà ở cho thuê này. Trường hợp của gia đình anh Khanh đã thuê căn hộ ở khu nhà ở xã hội Kim Chung (xã Thiên Lộc) suốt hơn ba năm qua. Đến nay khi có thêm cô con gái nhỏ, vợ chồng anh càng cảm nhận rõ sự may mắn khi được sống trong căn hộ nhà ở xã hội rộng hơn 30m², phù hợp với thu nhập, điều kiện kinh tế và nhu cầu sinh hoạt của gia đình.

“Giá thuê là 7 triệu đồng/3 tháng và điều đó phù hợp với thu nhập của hai vợ chồng tôi. Trước đây, tôi đã từng đi thuê nhà ở trong khu dân cư nhưng ở không đảm bảo an toàn về phòng cháy, giá thuê lại cao", anh Khanh nói.

Nhằm tăng nguồn cung nhà ở cho thuê có sự quản lý của nhà nước, vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định 302 về việc thành lập Quỹ nhà ở quốc gia - một bước đi quan trọng nhằm mở rộng cơ hội an cư cho người dân, bảo đảm tính công bằng, minh bạch và góp phần lành mạnh hóa thị trường bất động sản. Điểm đáng chú ý là quỹ được vận hành theo nguyên tắc “chỉ cho thuê, không mua bán”, không kinh doanh, không chuyển nhượng, qua đó bảo đảm nguồn lực nhà ở được sử dụng đúng mục đích và hạn chế nguy cơ trục lợi chính sách.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong cho rằng: "Đây là một ý tưởng tốt và ý tưởng này cần phải kết hợp với việc tạo điều kiện tiếp cận cho lao động tự do. Lao động tự do không có nơi làm việc chính thức mà thường chỉ là lao động thời vụ, do đó tiếp cận với nhà ở thuê sẽ phù hợp với túi tiền của họ. Quỹ nhà ở quốc gia nên tập trung chủ yếu nhiều hơn về nhà ở cho thuê để tạo ra sự thuận lợi, linh hoạt trong quá trình điều chỉnh các sản phẩm nhà ở phù hợp với người dân".

Một Quỹ Nhà ở quốc gia được vận hành theo cơ chế bền vững, luân chuyển và tập trung cho thuê thay vì mua bán, được kỳ vọng sẽ mở ra hướng đi mới trong bảo đảm chỗ ở cho người lao động. Khi người dân có thêm lựa chọn thuê nhà dài hạn, thị trường có thể từng bước chuyển từ tâm lý “phải sở hữu” sang “được sử dụng ổn định”, qua đó góp phần hạn chế đầu cơ và giữ mặt bằng giá nhà ở mức hợp lý.