Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954) là một sự kiện lịch sử quan trọng, khẳng định thắng lợi trọn vẹn của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Gần một tuần trước ngày giải phóng, gần 400 thanh niên đã vào Thủ đô để thực hiện nhiệm vụ tiền trạm nhằm tuyên truyền và vận động, giúp nhân dân hiểu rõ hơn về các chính sách của Đảng và Nhà nước.
Một sáng mùa thu tháng 10, trong căn nhà nhỏ trên đường Trường Chinh, ông Nguyễn Văn Khang lại ngồi hồi tưởng về Ngày Giải phóng Thủ đô 70 năm về trước. Dù năm nay đã 90 tuổi nhưng những mảnh kí ức về một thời trai trẻ xông pha, đầy nhiệt huyết được đứng trong hàng ngũ của đội Thanh niên xung phong thực hiện công tác tiền trạm vẫn còn in mãi trong tâm trí ông.
Ông Nguyễn Văn Khang, Trưởng Ban Liên lạc Đội TNXP tiếp quản Thủ đô chia sẻ: “Lúc bấy giờ dân Hà Nội có mấy cái thắc mắc, thắc mắc thứ nhất là nếu ở lại Hà Nội thì có bị trả thù không?; thắc mắc thứ hai là những gia đình có người làm việc cho Pháp, ví dụ như làm công chức, họ hỏi chúng tôi có được làm việc không? Lương bổng của chúng tôi có đủ nuôi gia đình không? Thậm chí bà con còn hỏi rằng ra đường có phải mặc áo dài không? Có những anh chị em thanh niên còn hỏi rằng còn được đi học không? bởi người ta nghĩ rằng trong kháng chiến, lúc đó không có trường học. Chỉ khi tôi giải thích xong, lúc đấy đồng bào, nhân dân mới có cảm tình với mình".
“Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”, những nỗ lực, cố gắng không ngừng nghỉ của hơn 400 cô, cậu thanh niên đã được đền đáp. Đồng bào không những đồng ý ở lại Thủ đô mà còn háo hức đón chuẩn bị cờ hoa, cổng chào để đón bộ đội trở về.
Ông Nguyễn Văn Khang tiếp tục kể lại: “Đêm mùng 9 là một đêm rất nhộn nhịp, có thể nói đó là một đêm không ngủ của dân Hà Nội, người ta chờ đón sáng mùng 10 bộ đội vào. Khi mà địch rút đến đâu thì người dân mở cửa ra và treo cờ lên lúc đó tôi có một cảm giác là lá cờ đỏ sao vàng đã xua đuổi quân Pháp ra khỏi Hà Nội. Và đó là những hình ảnh làm cho tôi nhớ mãi, không bao giờ quên, không bao giờ quên”.
Giờ đây mái tóc đã bạc màu và gương mặt in dấu thời gian, nhưng mỗi dịp 10/10 về, những cựu thanh niên xung phong như ông Khang lại gặp gỡ nhau để cùng ôn lại những năm tháng mùa thu lịch sử đầy huy hoàng của dân tộc, gắn liền với thời thanh xuân của chính mình. Họ chính là những nhân chứng sống, truyền cảm hứng cho thế hệ sau về tình yêu nước, tinh thần đoàn kết và khát vọng cống hiến cao đẹp.
Một ngày đầu tháng 10 năm 1954, dân phố cổ xôn xao khi biết tin quân Pháp sẽ rút khỏi Hà Nội. Trong căn nhà ba tầng ở số 80 phố Hàng Đào, cậu bé Lê Bảo Tháp nhấp nhổm, háo hức chờ đón các chú bộ đội tiến về giải phóng Thủ đô.
Chào đón đoàn quân trở về giải phóng Thủ đô ngày 10/10/1954, ngoài cờ hoa, biểu ngữ rợp trời, phố phường Hà Nội thêm vẻ uy nghi bởi những chiếc cổng chào được dân chúng dựng lên ở nhiều cửa ngõ, phố phường Hà Nội. Người đời sau sẽ khó hình dung về những “khải hoàn môn” ngày ấy nếu không có một tay máy trẻ tuổi say mê chụp ảnh cổng chào: Trịnh Đình Tiến.
Hình ảnh người nhạc sĩ mặc comple màu trắng, đánh đàn guitar, hát trong rừng người giữa rợp cờ hoa hân hoan đón chào đoàn quân chiến thắng trở về giải phóng Thủ đô ngày 10/10/1954 đã được ghi lại thành khoảnh khắc của lịch sử. Người đàn ông đó - cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Quỳ, sau này được coi là “ông vua Sonate của Việt Nam”.
Đúng 8h ngày 10/10/1954, các đơn vị Quân đội Nhân dân Việt Nam tiến vào từ 5 cửa ô, Giải phóng Thủ đô sau 9 năm bị tạm chiếm. Hà Nội từ đây sạch bóng quân thù, cờ hoa hân hoan đón mừng những người con chiến thắng trở về. Và đã có rất nhiều địa điểm đặc biệt đi cùng những giờ phút lịch sử ấy.
Nhân kỷ niệm 70 năm ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2024), Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò sẽ tổ chức trưng bày chuyên đề “Bàng ơi!”.
Từ khoá
Kể từ ngày người Hà Nội đi mở đất ở thung lũng Nam Ban bên dòng Đạ Dâng ngàn vạn năm tuổi đã được 50 năm. Tròn 5 thập kỷ thành lập Vùng kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng (1976-2026) cũng là ngần ấy năm cái tên “Lâm Hà” từng bước được định hình rồi trở thành nỗi nhớ, niềm xúc động về một biểu tượng cho tình đoàn kết gắn bó giữa Đảng bộ, nhân dân Thủ đô Hà Nội và tỉnh Lâm Đồng.
Một không gian nghệ thuật mới bên hồ Hoàn Kiếm đang dần được hình thành. Những ngày này, công nhân đang khẩn trương hoàn thiện các hạng mục, đồng thời chỉnh thử hệ thống ánh sáng để chuẩn bị cho “Dải lụa ký ức” – công trình dự kiến đưa vào trải nghiệm từ ngày 8/10.
Công nghệ 3D Mapping đang được ứng dụng ở một môn nghệ thuật vô cùng đặc biệt. Đó chính là nghệ thuật Xiếc với vở diễn mang tên "Sơn Thần Thủy Quái" - một tác phẩm đang cực kỳ "hot" và được chia sẻ trên khắp các mạng xã hội những ngày vừa qua.
Màn Đường – Giải mã ngôn ngữ Tuồng là chương trình trải nghiệm được tổ chức thường kỳ hằng tháng tại Rạp Hồng Hà, số 51A Đường Thành, Hà Nội. Chương trình do Gu Hanoi sáng lập, thiết kế và tổ chức, đồng hành cùng Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia Việt Nam.
Người Hà Nội từ lâu đã truyền tai nhau câu nói "Mùa nào thức nấy" để thể hiện khá rõ thói quen ăn uống theo mùa. Khi tiết trời sang thu, những món ăn dân dã lại trở thành lựa chọn quen thuộc, trong đó có các món ốc được chế biến theo nhiều cách khác nhau. Không chỉ là một món ăn ngon miệng, thưởng thức ốc mùa thu còn trở thành một nét thú vị trong văn hóa ẩm thực của người Hà Nội.
“Mạch nguồn di sản” là hoạt động khép lại chuỗi chương trình do Bảo tàng Hà Nội tổ chức trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II với chủ đề “Hà Nội - Dòng chảy di sản”.
