Hà Nội mỗi độ giao mùa luôn mang đến những dấu hiệu rất khẽ. Không ồn ào, không vội vã, chỉ là một cơn mưa phùn lất phất, một mùi hương thoảng qua trên phố, hay một sắc hoa nhỏ bé bất chợt chạm vào ánh nhìn. Có những mùa hoa không rực rỡ, không phô bày, nhưng lại đủ sức đánh thức cả một miền ký ức trong lòng người.
Hoa xoài bung nở cũng là lúc những đợt mưa phùn giăng mắc khắp ngõ phố Hà Nội. Những giọt mưa mỏng mảnh, nhẹ bẫng bay trong gió khiến lòng người ngẩn ngơ. Và rồi, đôi mắt ấy chạm phải những chùm hoa xoài ươm vàng trên vòm lá xanh thẫm. Giữa tiết trời ẩm ướt, cái sắc vàng khiêm nhường ấy thắp lên một vẻ rạo rực thầm kín trong lòng người.
Mùa hoa xoài đến lặng lẽ, tựa hồ khi những cơn gió đông tê tái âm thầm rút đi để nhường chỗ cho mầm xanh thức giấc. Ban đầu, trên thân cây cao vút, những nụ hoa xanh non lấm chấm hiện ra, lẩn khuất trong tán lá thuôn dài. Chỉ đợi không khí đủ ẩm, và nhất là khi trời đổ mưa rây, hoa mới đồng loạt khai nhụy.
Sắc vàng của hoa xoài không rực rỡ. Nó trầm ấm, hòa quyện với màu xanh đại ngàn của lá. Những bông hoa li ti tựa hàng vạn ngôi sao nhỏ lạc giữa bầu trời còn vương sắc u hoài, ngái ngủ của mùa đông. Hương hoa nhè nhẹ, ngọt dịu, như ướp vào lòng phố thị những hạt mầm của hy vọng. Bầy ong mật nhanh nhẹn tìm về, cánh bướm dập dìu như một “lễ hội” xuân nhộn nhịp ngay trên những vòm cao.
Mùa hoa xoài đến bất ngờ và tàn đi cũng chóng vánh. Khi cánh hoa rụng xuống cũng là lúc bằng lăng, giáng hương, cây sưa… bắt đầu nhú chồi non lộc biếc, chuẩn bị cho những mùa hoa tiếp nối.
Tôi đi giữa phố phường, mưa phùn phủ kín mái tóc, thấm vào lớp áo, mang theo mùi ngai ngái của hoa xoài đánh thức mọi giác quan. Hoa xoài chẳng kiêu kỳ, nhưng mỗi mùa hoa đến vẫn làm lòng tôi xao động.
Trong màn mưa dày đặc như mạng nhện đan kín không gian, tôi nhớ những ngày sau Tết cùng bố mẹ đi lễ chùa. Sân chùa u tịch, ngoài hoa mộc, hoa ngâu, bao giờ cũng có bóng xoài cổ thụ. Thân cây sần sùi, trầm mặc như minh chứng cho biết bao mùa thời gian đi qua. Dưới gốc cây, hoa xoài rụng thành một thảm dày, lẫn trong nước mưa, ngổn ngang khắp lối.
Tôi nhớ ông bà, nhớ mảnh vườn ngoại xưa cũ với những tán xoài sai trĩu quả. Ông bà vẫn thường dành những quả ngon nhất cho con cháu. Công chăm bẵm kéo dài suốt cả mùa, nhưng khi thu hoạch lại chỉ thoáng chốc đã xong. Có lẽ tình yêu thương của những người lớn tuổi cũng giống như cây xoài vậy - âm thầm nuôi dưỡng, lặng lẽ cho đi, mà chẳng bao giờ nghĩ đến việc giữ lại cho riêng mình.
Nhìn dáng hình ngày một nhỏ lại của bố mẹ, tôi chợt thấy mắt mình cay cay. Có lẽ vì vị xoài chua của ký ức, hay bởi một giọt mưa nào đó vừa lạc vào mắt tôi.
Đi lễ chùa đầu năm, tôi không mong gì hơn sự bình an cho người thân. Chỉ cần gia đình vẫn còn được quây quần bên nhau mỗi độ xuân sang, ấy đã là một hạnh phúc giản dị mà sâu sắc.
Khi những chùm hoa cuối cùng bắt đầu lìa cành, gieo mình xuống những vỉa hè lát gạch xanh rêu, tôi hiểu rằng mùa xuân đang chuyển mình sang một giai đoạn chín chắn và sâu lắng hơn.
Hoa xoài tan vào lòng phố. Lấm tấm trên vai áo những người gánh hàng rong, lẫn trong tiếng rao đêm trầm đục, hòa vào màu thời gian trên những mái ngói phố cổ.
Tôi dừng chân bên một quán trà ven đường, nhìn những hạt “sao rơi”. Có gì đó thật bao dung trong cách cây xoài đứng đó - lặng lẽ dâng hương, lặng lẽ đơm hoa rồi lại lặng lẽ trút bỏ tất cả để nuôi dưỡng những mầm quả nhỏ xíu.
Cuộc đời con người, có lẽ cũng giống như một mùa hoa xoài vậy. Có những giai đoạn ta bung nở rực rỡ nhất nhưng chẳng mấy ai hay biết. Chỉ có bản thân ta và mặt đất dưới chân thấu hiểu sự tận hiến thầm lặng ấy. Nhưng chính những điều âm thầm đó lại góp phần làm nên ý nghĩa của cuộc sống.
Hà Nội của tôi, đôi khi chẳng cần những gì lộng lẫy. Chỉ cần một nhành hoa xoài rung rinh trong mưa phùn cũng đủ để người ta nhớ về nhau thêm một lần nữa.
Yêu một thành phố, đôi khi chỉ là yêu cái cách nó bền bỉ, lặng lẽ đi cùng ta qua những mùa hoa rụng. Để rồi mỗi khi nhìn thấy sắc vàng lấm tấm trên hè phố, ta biết rằng mình vẫn còn một chốn để trở về, một ký ức để nương náu, và một nơi để gửi gắm yêu thương.
Có những mùa hoa đến rất khẽ nhưng lại ở lại rất lâu trong ký ức. Như mùa hoa xoài giữa phố phường Hà Nội - nhỏ bé, giản dị nhưng lại gợi nhắc ta về gia đình, về những vòng tay thân thuộc và về những điều bình yên mà đôi khi ta vô tình lãng quên giữa nhịp sống vội vàng.
Và dẫu cuộc đời mỗi người có thể đi qua nhiều miền đất khác nhau, thì sâu thẳm trong tim vẫn luôn có một nơi để nhớ, một nơi để quay về.
Ngọc Anh
Tết đã qua đi, phố xá dần trở lại với nhịp sống thường ngày. Những cành đào đã bắt đầu phai sắc, những con đường không còn rực rỡ như những ngày đầu xuân. Nhưng có những mùa xuân vẫn lặng lẽ ở lại trong ký ức - nơi cất giữ những yêu thương giản dị, những món ăn thân quen, và hình bóng của những người ta thương nhất.
Dịp bầu cử sắp tới, Hà Nội và nhiều tỉnh, thành phố miền Bắc có mưa nhỏ, mưa phùn, trời rét. Trước đó, Hà Nội không mưa, rét về đêm và sáng, nắng ấm về trưa và chiều.
Có những miền ký ức trong đời người giống như làn sương sớm. Khi còn ở giữa nó, ta có thể thấy mọi thứ mờ nhòe, mong manh. Nhưng khi đi qua rồi, ngoảnh lại, ta mới nhận ra đó là một phần rất đẹp của cuộc đời mình.
Trong cuộc sống có những câu chuyện khiến ta lặng đi rất lâu sau khi nghe kể. Không phải vì chúng quá buồn, mà bởi ở trong đó có sự kiên cường của con người trước những thử thách tưởng như không thể vượt qua.
Có những vùng đất, ta chẳng sinh ra ở đó, cũng không sống ở đó đủ lâu để gọi là quê hương. Vậy mà mỗi khi một mùi hương quen thuộc thoảng qua, lòng lại bất chợt hướng về. Với Hà Nội, có người nhớ những con phố cổ, có người thương cái se lạnh của mùa thu. Còn với Trang Lê, nỗi nhớ bắt đầu từ hương hoa sữa. Một mùi hương có thể khiến người ta yêu một thành phố đến thế nào?
Có lẽ, người ta thương Hà Nội nhất là vào những ngày mùa thu đang chín. Không ồn ào, không phô trương, mùa thu len lỏi vào lòng người bằng những điều rất đỗi bình dị. Một làn sương mỏng trên mặt hồ, một vệt nắng nghiêng qua mái phố, một mùi hương bất chợt thoảng trong gió… Tất cả hòa vào nhịp sống thường ngày, khiến người ta dù đang vội vã cũng muốn chậm lại đôi chút, để cảm nhận và để thương.
Có những mùa thu không bắt đầu bằng sắc vàng của lá hay những cơn gió heo may tràn qua phố. Đôi khi, mùa thu chỉ khẽ chạm vào lòng người qua một vạt cỏ may bên đường, qua những bông hoa nhỏ bé vẫn bền bỉ đón nắng, chờ mưa và âm thầm nở giữa đất trời.
Hà Nội những ngày này đang vào thu, nồng nàn trong hương hoa sữa, dịu dàng với những bông ngọc lan và man mác trong từng chiếc lá đang đổi màu.
Có những cuộc chia xa, ban đầu người ta còn đếm từng ngày, từng tháng, rồi từng mùa đi qua. Đến một lúc nào đó, ngay cả thời điểm bắt đầu xa nhau cũng trở nên mơ hồ. Chỉ biết đã lâu lắm rồi, lâu đến nỗi những điều từng tưởng không thể quên nay cũng nhạt dần như dấu chân trên bãi cát sau một đêm thủy triều lên rồi xuống. Vậy mà đôi khi, giữa một buổi chiều rất đỗi bình thường, lòng bỗng nghe xao xác.
Có những nơi chốn tưởng chừng bình dị, vậy mà khi đi xa, ta mới nhận ra nơi ấy đã cất giữ cả một miền thương nhớ. Một mái nhà xưa, hàng tre trước ngõ, hay chiếc giếng cũ nơi bao người từng gặp gỡ, chuyện trò… Tất cả có thể đã lùi xa theo năm tháng, nhưng chỉ cần một lần nhớ lại, những hình ảnh thân thương ấy lại hiện về nguyên vẹn.
