Hương vị Tết miền Tây
PodcastCó những cái Tết không mở đầu bằng mai vàng, pháo hoa, mà bằng thùng quà nhỏ vượt nửa vòng trái đất, mang hương vị quê nhà. Chạm vào điều quen thuộc, ta mới hay yêu thương chưa từng vơi, chỉ chờ ngày trở về.
Có những miền ký ức trong đời người giống như làn sương sớm. Khi còn ở giữa nó, ta có thể thấy mọi thứ mờ nhòe, mong manh. Nhưng khi đi qua rồi, ngoảnh lại, ta mới nhận ra đó là một phần rất đẹp của cuộc đời mình.
Có những chuyến trở về sau nhiều năm xa cách, chỉ cần một làn sương phủ xuống núi đồi, mọi ký ức tưởng đã ngủ yên bỗng thức dậy. Và đôi khi, chính trong những miền sương bảng lảng ấy, con người lại nhận ra điều gì là bền bỉ nhất trong cuộc đời.
Chiếc xe bắt đầu sang số, nhấn ga để vào địa phận đèo. Trước mặt chúng tôi, sương giăng đầy. Sương bao trùm đỉnh núi, bám phủ quanh rừng cây, buông mình lên những vạt cỏ, xóa luôn dấu vết con đường quanh co, khúc khuỷu. Kính xe mờ, mặt người đẫm lạnh. Sương đang chở mùa thương trôi về bảng lảng, sương gọi thêm kỷ niệm chiếm lấy, bao bọc tâm hồn tôi. Mới đó mà đã hơn mười năm, tôi mới trở lại nơi này.
Tháng Ba về, sương trắng và mỏng nhẹ hơn sương của mùa đông. Đi giữa trời đầy sương, cảm giác không buốt lạnh khiến ta rùng mình, thu người vào áo ấm mà sự nhẹ nhàng của sương lan tỏa qua từng cảm giác. Tôi có thói quen cùng kí ức dạo dọc miền sương, cảm nhận mọi trạng thái của hình ảnh thiên nhiên đặc biệt này.
Có lần tôi ngủ cùng sương giữa một thảo nguyên rộng lớn. Gió khuya hun hút, sương khuya từng giọt đính vào tâm tư ướt sũng nỗi niềm. Tôi cùng bạn bè ngồi quanh đống lửa ca hát, chuyện trò và truyền cho nhau hơi ấm từ những bắp ngô nướng. Những câu chuyện tuổi trẻ bay lên theo khói lửa, giản dị mà rực rỡ như chính quãng đời chúng tôi đang sống.
Nhưng rồi, hơi lạnh của đêm và cơn buồn ngủ đã chiến thắng những người trẻ lãng mạn, ưa xê dịch ấy. Chúng tôi phải tạm dừng những câu chuyện còn dang dở, bỏ lại ngọn lửa đang cố rướn lên trong gió thảo nguyên.
Nằm trong lều, tôi lắng tai nghe từ xa xăm, trong vòm cây đen thẫm có con chim lạc bầy cất lên từng hồi tha thiết. Không gian dần chìm vào yên tĩnh, chỉ còn tiếng gió tạt ngang và ánh sáng le lói của những hòn than sắp tàn. Trong cái tĩnh lặng ấy, tôi bỗng thấy lòng mình trôi về những mùa sương xa hơn nữa - những mùa sương của tuổi thơ.
Tôi gặp lại khu vườn không phải là cổ tích. Trước mắt tôi là mênh mông đồng bãi khô cằn, nơi cả bà, cả mẹ và sau này là chị tôi đã cày cuốc cùng bao lo toan, vất vả. Đất quê bạc màu lại thiếu nước. Trồng được vạt rau, luống cà dường như phải tận dụng hết khả năng và kinh nghiệm được đắp bồi theo năm tháng.
Mỗi mùa sương về, sợ nhất là sương muối. Sau những đợt rét hại, sương lạnh buốt như kim châm. Sáng ra nhìn ruộng vườn, thấy hoa màu héo rũ, xác xơ, người ta chỉ biết đứng lặng, thở dài. Tôi vẫn nhớ ánh mắt mẹ khi cúi xuống nhặt những lá rau cháy sương, vừa xót xa vừa kiên nhẫn. Mẹ không than thở nhiều, chỉ lặng lẽ gieo lại những hạt giống mới. Có lẽ từ những mùa sương ấy, tôi đã hiểu rằng: con người có thể nhỏ bé trước thiên nhiên, nhưng sự bền bỉ của họ lại lớn hơn rất nhiều.
Tôi ưu tư nhớ về mùa sương trong lần ngược núi. Đỉnh núi cao, quanh năm sương phủ. Cuộc sống dân làng nơi đây bấp bênh, khổ cực nhưng không vội vã, chộn rộn, mà cứ bình yên dẫu sương lạnh len lỏi vào từng con ngõ nhỏ, từng mái nhà sàn, từng đám cây dại.
Nhiều người nơi chân núi này chưa từng bước ra khỏi màn sương. Họ chỉ lầm lụi tựa đời mình bên góc vườn đầy sỏi và những đám ruộng bậc thang phụ thuộc vào nước trời. Nhưng trong ánh mắt họ vẫn có một điều rất lạ - sự an nhiên. Có lẽ bởi họ hiểu rằng sau mỗi buổi sáng sương mù dày đặc, mặt trời rồi cũng sẽ lên.
Buổi sáng ở vùng cao thường lạnh. Không gian bao la giăng mắc một màn sương. Sương đùn ra từ núi. Sương thong thả dắt nhau từ dưới thung sâu. Sương lấp đầy tầm mắt. Ngồi bó gối nhìn ra ngoài, tôi thấy mình bé nhỏ trước đất trời mênh mông phủ đầy sương.
Một lúc lâu, sương tan dần, biến thành nhiều hình thù đầy màu sắc dưới ánh nắng ban mai. Một tấm voan nhẹ vẫn còn quấn quanh đỉnh núi. Trong làn gió nhẹ, sương dạt dần để lộ những vạt rừng xanh mướt. Tôi đi như ai sai khiến, lòng ngợp tràn hứng khởi. Sương đậu trên ngọn cỏ trong lành. Sương đọng trong phễu lá lấp lánh, bình yên. Sương níu chân, lành lạnh.
Tôi dừng lại, hân hoan, ngửa mặt lên trời, nghe dịu êm tiếng sương rơi tí tách. Và chợt hiểu rằng có những điều tưởng như mong manh - như sương - lại có sức mạnh đánh thức những ký ức sâu xa nhất của con người.
Sương không chỉ là một hiện tượng của thiên nhiên mà còn là linh hồn của nơi nó hiện diện. Sương trong những khoảnh khắc, hình thù, trạng thái khác nhau đã giúp con người đúc kết những kinh nghiệm quý báu để nuôi trồng và sản xuất.
Những cánh đồng bao la, thấp thoáng những chiếc nón trắng ẩn hiện. Những khóm rừng đang kỳ thay lá, thật ảo diệu của muôn vàn sắc thái. Những cung đường uốn lượn, lãng đãng giữa mờ sương.
Mùa sương thường chóng vánh, đến rồi đi không hẹn ước. Cũng chính sự vội vã này khiến con người chưa kịp chuẩn bị tâm thế đón nhận sau bao ngày chờ mong. Để rồi khi sương tan, lòng ta bỗng nhận ra một điều rất giản dị: có những mùa trong đời cũng giống như sương vậy - mong manh, ngắn ngủi, nhưng nếu biết lắng lại, ta sẽ nhìn thấy trong đó cả một bầu trời ký ức, một tình yêu quê hương xứ sở và sự bền bỉ của những con người âm thầm sống giữa đất trời.
Mỗi người đều có những “mùa sương” trong cuộc đời mình - những khoảng thời gian mờ nhòe, đôi khi lạnh lẽo, nhưng cũng chính từ đó ta học được cách kiên nhẫn, học cách yêu thương và biết trân trọng những điều bình dị.
Bởi rồi thời gian sẽ trôi đi, bốn mùa thay nhau luân chuyển. Và như những chiếc lá lặng lẽ rơi rồi lại xanh lên, cuộc đời con người cũng luôn có những vòng quay của đổi thay, của hy vọng.
Sơn Trần
Có những cái Tết không mở đầu bằng mai vàng, pháo hoa, mà bằng thùng quà nhỏ vượt nửa vòng trái đất, mang hương vị quê nhà. Chạm vào điều quen thuộc, ta mới hay yêu thương chưa từng vơi, chỉ chờ ngày trở về.
Buổi sáng ở phố, cái lạnh chỉ còn khe khẽ như một cái chạm nhẹ. Vài giọt nắng vàng nhạt xiên qua hàng cây đứng tuổi, rơi xuống vạt cỏ non dưới thềm, làm những ngọn mềm khẽ rung lên trong im lặng. Không gian dường như vẫn còn giữ lại chút dư âm của tháng Chạp.
Trong cuộc đời mỗi người, có những nơi chốn ta đi qua và có những nơi chốn ta thuộc về, có những mùa xuân đến rồi đi theo năm tháng, nhưng cũng có những mùa xuân ở lại trong ký ức. Đó là mùa xuân của yêu thương, của chở che, của một người luôn đứng phía sau, dõi theo ta suốt cuộc đời.
Tết đã qua đi, phố xá dần trở lại với nhịp sống thường ngày. Những cành đào đã bắt đầu phai sắc, những con đường không còn rực rỡ như những ngày đầu xuân. Nhưng có những mùa xuân vẫn lặng lẽ ở lại trong ký ức - nơi cất giữ những yêu thương giản dị, những món ăn thân quen, và hình bóng của những người ta thương nhất.
Từ khoá
Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.
Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.
Có những cuộc hẹn chẳng cần một lý do đặc biệt, cũng không cần phải chuẩn bị điều gì cầu kỳ. Đôi khi, chỉ là một buổi chiều chợt muốn gặp nhau, cùng đi qua vài con phố quen, ngồi bên tách trà nóng và kể những câu chuyện thường ngày. Hà Nội vẫn luôn có những góc phố dịu dàng như thế, nơi người ta có thể tạm gác lại những lo toan để sống chậm hơn một chút, lắng nghe nhau nhiều hơn một chút.
Có những thành phố ta yêu không chỉ bởi những con đường đang hiện hữu, mà còn bởi những gì đã lắng sâu trong ký ức. Một tiếng rao quen, mùi hương của một mùa hoa cũ, hay câu chuyện được người thân kể đi kể lại qua năm tháng. Tất cả có thể trở thành những dấu mốc riêng, để mỗi khi nhớ về, ta lại thấy cả một miền thời gian hiện lên. Với Hà Nội, những ký ức ấy còn là sự giao thoa giữa làng và phố, giữa nét xưa cũ và nhịp sống hiện đại.
Có những thành phố, dù không phải nơi ta sinh ra, vẫn có thể trở thành một phần ký ức không thể tách rời. Bởi ở đó, ta đã sống những năm tháng tuổi trẻ, đã đi qua những con đường quen, gặp gỡ những con người thân thương và lưu giữ biết bao câu chuyện của riêng mình. Với Hà Nội, có lẽ tình cảm ấy còn được bồi đắp qua từng lần trở lại, khi thành phố đã đổi thay nhiều, nhưng những ký ức xưa vẫn còn nguyên vẹn trong lòng người.
Có những mùa thu đi qua đã lâu, nhưng mỗi khi trở lại vẫn khiến lòng người xao động. Bởi trong ký ức của mỗi chúng ta, có thể có một mùa thu gắn với cuộc gặp gỡ đầu tiên, một mối tình từng rất đẹp, hoặc một cuộc chia xa mà phải mất rất nhiều năm tháng mới có thể học cách chấp nhận. Đôi khi, chỉ một giai điệu cũ vang lên giữa một buổi sáng bình thường cũng đủ đánh thức cả một miền thương nhớ.