Giữa những bộn bề và áp lực của cuộc sống hiện đại, đôi khi chỉ một câu nói giản dị - “về nhà ăn cơm” - cũng đủ để ta thấy tim mình chùng lại, lòng mình ấm lên.
Bữa cơm nhà không chỉ là chuyện ăn uống đơn thuần, mà còn là nơi neo giữ yêu thương, là miền ký ức không bao giờ cũ. Nơi đó chứa đựng hạnh phúc giản dị, có cả nỗi nhớ da diết khi ta không thể thường xuyên trở về bên mẹ, mang cả niềm hy vọng về một sự tiếp nối dịu dàng khi người con ấy – nay đã làm mẹ – cũng đang cố gắng gìn giữ trọn vẹn hơi ấm của những bữa cơm gia đình . Rồi sẽ có lúc, ai đó cũng thèm được trở về nhà, ngồi bên mẹ, ăn một bữa cơm thật đơn sơ mà thấm đẫm tình thân. Trong cuộc đời, có những điều rất đỗi bình thường lại chính là điều thiêng liêng nhất trong cuộc đời mỗi chúng ta…
Hết giờ làm việc, trên đường về nhà, tôi tạt ngang chợ mua ít thức ăn về chuẩn bị cho bữa cơm tối. Sáng nay, chồng và các con có hẹn tối sẽ “về nhà ăn cơm”. Chẳng hiểu sao cứ nghe cụm từ “về nhà ăn cơm”, tôi lại lâng lâng hạnh phúc, đã cảm thấy trái tim ấm áp.
Cuộc sống ngày càng tất bật, người lớn bận, trẻ con có khi còn bận việc học hành hơn cả người lớn nên để có những buổi tối quây quần bên mâm cơm gia đình là cả một sự cố gắng, sắp xếp của tất cả các thành viên. Chỉ với đĩa đậu rán, tô thịt kho và đĩa rau muống luộc cùng đôi câu chuyện kể đã thành một bữa cơm tối ấm áp, rộn rã tiếng cười. Chính vì thế tôi luôn cố gắng hoàn thành công việc thật sớm, ghé chợ mua thức ăn và nấu bữa cơm tối đợi chồng con về. Tôi muốn kết thúc một ngày, khi bước chân về tới nhà các con sẽ nhìn thấy mẹ, nghe mùi thức ăn thơm lừng trong bếp. Để mai này, lớn lên, có nhiều mối quan hệ, lắm sự bận tâm hơn, có thành công rực rỡ hay đau đớn thất bại, thì mỗi khi hoàng hôn buông xuống, các con sẽ nhớ có một chốn bình yên để trở về, có mâm cơm chiều bình dị và một người mẹ luôn dang rộng vòng tay ôm các con vào lòng. Cũng như tôi bây giờ, đã làm mẹ của những đứa trẻ, cũng đã trải qua biết bao chênh vênh của cuộc sống, hạnh phúc cũng nhiều, buồn bã thất vọng cũng không ít, vậy mà mỗi buổi chiều, tôi lại thèm về ăn cơm với mẹ.
Ngày lập gia đình cứ nghĩ khoảng cách chẳng là gì cả. Chỉ cần leo lên xe ngủ một giấc, thức dậy sẽ đứng ngay giữa khoảng sân đầy nắng, nhìn những khóm hồng đua nhau khoe sắc và ăn vài cái bánh nếp mẹ mua chỗ hàng quen. Nhưng khi làm vợ, làm mẹ rồi mới thấm thía hết trách nhiệm của mình, muốn bứt ra để về nhà với mẹ nào có dễ dàng. Bởi vậy mà lòng cứ buồn mãi, cứ thèm mãi những bữa cơm chiều như ngày còn bên mẹ.
Mẹ tôi buôn bán nhỏ, ngày nào cũng có mặt ở chợ từ trời vừa rạng sáng tới tối mịt. Những bữa ăn cũng qua quýt, cái bánh rán, tô bún riêu, có hôm bố ít việc vườn tược thì tranh thủ mang cơm trưa ra cho mẹ. Nhưng riêng bữa cơm tối nhà tôi bao giờ cũng quây quần bên nhau dù khi đó đã là tối mịt. Mẹ bận bịu chợ búa, nên việc cơm nước thường là bố con tôi đảm trách. Mẹ đi chợ về là có sẵn cơm canh nóng hổi nhưng bao giờ cũng vậy, mẹ luôn tạo điểm nhấn bằng một món ăn. Có khi là miếng thịt heo quay với da giòn rụm, hay đĩa nem thơm phức mùi thính cuốn với lá sung, lá mơ mua sẵn. Nhiều khi mẹ lại vào bếp xào thêm đĩa rau, nấu vội bát canh,… Ba bố con tôi khi nào cũng ngồi sẵn trong bàn ăn nhìn mẹ nấu nướng. Lúc ấy nhìn mẹ thật thảnh thơi, ánh mắt lộ rõ nét cười, gương mặt ngời lên hạnh phúc. Bữa tối, cả nhà ngồi bên nhau, mẹ sẽ nhẹ nhàng gắp đồ ăn cho ba bố con tôi, hỏi han công việc ngoài vườn của bố, chuyện học hành của hai chị em tôi. Biết mình bận rộn nên bao giờ mẹ cũng cố gắng tranh thủ nhất có thể để thể hiện tình yêu đối với chồng con. Mẹ vẫn thường tâm sự với tôi, giá mẹ có thời gian hơn mẹ sẽ chăm chút cho những bữa ăn hàng ngày. Mẹ rất muốn đánh thức chị em tôi bằng đĩa bánh cuốn chả thơm nức mùi hành phi, bằng những cái bánh nếp với nhân đậu xanh và thịt mỡ béo ngậy và bằng cả những cái ôm thật chặt. Nhưng mẹ bận quá, cuộc mưu sinh với trăm ngàn nỗi lo cơm, áo cứ cuốn mẹ đi mải miết. Một năm chỉ dám nghỉ duy nhất ngày mùng Một Tết, ốm đau mệt mỏi phải cố gắng vượt qua. Tôi thương mẹ và thương cả những mong muốn rất bình thường ấy. Tôi mang cái mong muốn giản đơn của mẹ vào hành trình làm mẹ của chính mình. Và tôi càng thấm thía hơn sự tiếc nuối của mẹ.
Bây giờ, thỉnh thoảng về nhà, bố con tôi vẫn nấu cơm chờ mẹ như trước đây. Mẹ vẫn cố gắng về chợ sớm và vào bếp. Chúng tôi cũng chẳng còn như hồi nhỏ thèm ăn thứ này thứ khác nhưng sự mong đợi món ăn từ tay mẹ nấu thì vẫn vẹn nguyên. Để rồi khi xa nhà, những khoảnh khắc ấm áp bên mâm cơm gia đình xoa dịu bớt những vất vả, mệt mỏi và áp lực của cuộc sống.
Thu Phương
Có bao giờ bạn ngồi lặng yên giữa ráng chiều lặng lẽ, bất chợt nhớ về những vật dụng xưa cũ từng gắn bó với gia đình mình? Một chiếc tủ gỗ cót két, một tấm chăn len vá chằng chịt… hay một miền ký ức dịu dàng gắn liền với chiếc máy khâu cũ đạp bằng chân.
Có một người luôn mặc định không gì ngon bằng cơm mẹ nấu - bữa cơm thời bao cấp khó khăn đạm bạc nhưng chan chứa tình yêu thương, san sẻ.
Trời khuya, sao đêm đang nhấp nháy trên tầng không cao tít, vậy mà thoáng chốc đã bị mây đen kéo đến giăng phủ. Có người vừa lên giường kéo chăn nằm thiêm thiếp, bỗng bị đánh thức bởi tiếng gió lùa rin rít qua khe cửa. Âm thanh những chiếc lá khô chạy lạo xạo trên mảnh sân xi măng trước nhà, tiếng rì rào của hàng cây vặn mình trước ngõ khuấy động không gian vắng lặng. Trong đêm mưa ấy, cô nhớ tới mẹ của mình.
Có người sợ những ngày mưa dầm, không ai làm gì mình mà trong lòng cũng dâng nỗi buồn vô cớ, chẳng hiểu vì sao lại buồn. Và lúc đó, cô lại nhớ về hương vị của tình thân.
Có những cơn mưa đi qua rất nhanh, chỉ đủ làm ướt một khoảng sân, một mái hiên, rồi bất chợt tạnh. Nhưng cũng có những cơn mưa ở lại trong một mùi đất ẩm, một mái hiên cũ, trong ký ức về một người đã xa.
Có những giây phút lòng ta chùng xuống khi nhớ về một khoảng sân cũ, một mùi hương quen và một câu nói đã từng nghe rất nhiều lần trong ký ức. Có lẽ bởi những gì gắn với người mình thương thường không chỉ nằm ở những điều lớn lao, mà còn ở những khoảnh khắc rất nhỏ đã đi cùng ta qua năm tháng.
Có những mùa trong năm chỉ cần một làn gió, một mùi hương hay một vệt nắng cũng đủ đánh thức trong ta cả một miền ký ức. Với mùa thu, có lẽ đó là sắc vàng - màu của nắng hanh, của đồng lúa chín, của những chiếc lá rời cành và cũng là màu của những tháng ngày đã đi qua nhưng vẫn ở lại trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người.
Có những thành phố, người ta yêu bởi vẻ đẹp của nó. Nhưng cũng có những thành phố, người ta thương bởi trong từng con phố, hàng cây, mặt hồ đều có một phần đời mình ở đó. Hà Nội với cô gái tên Nhật Hạ là một thành phố như thế. Một nơi có những điều khiến người ta mệt mỏi, nhưng cũng có những điều rất đỗi dịu dàng khiến ta đi xa rồi vẫn muốn quay về.
Có những thành phố, người ta chỉ cần sống một thời gian là có thể kể vanh vách những con phố, những hàng cây, những món ăn quen thuộc. Nhưng cũng có những thành phố, ta phải đi qua rất nhiều năm tháng, qua những mùa nắng, mùa mưa, qua những cuộc gặp gỡ và chia xa, ta mới dần hiểu vì sao mình thương nơi ấy đến thế. Hà Nội với tôi là một thành phố như vậy.
Có những mùa trăng đi qua từ rất lâu, nhưng mỗi khi nhớ lại, ta vẫn thấy nguyên vẹn một khoảng trời tuổi thơ. Đó có thể là ánh trăng rằm trên mái nhà, là tiếng trống ếch vọng từ đầu ngõ, là chiếc đèn ông sao cha tự làm hay một món quà quê giản dị được mẹ, được bà chắt chiu dành cho con trẻ.
