Ngọt dịu bánh cốm Hàng Than

Bánh cốm dệt nên ký ức của nhiều thế hệ. Mỗi chiếc bánh như giữ được một mảnh mùa thu, đi qua phố cũ rồi theo chân du khách đến tận những miền xa.

Ngọt dịu bánh cốm Hàng Than

Trong tùy bút "Hà Nội băm sáu phố phường", bằng văn phong nhẹ nhàng và góc nhìn tinh tế, Thạch Lam trên tư cách một nhà văn hóa ẩm thực Hà Nội học đã bày biện trong tâm tưởng người yêu văn chương những món ẩm thực dân dã cho đến các thức quà ăn chơi tráng miệng như bánh đậu, bánh cốm ,...

Tưởng như đã hết những món quà hàng rong và cuộc hành trình dạo quanh Hà Nội đã kết thúc, thì cũng là lúc, phố xá tấp nập kia vang động một tiếng rao: "Ai cốm đây". Nhớ ngày ấy, lũ trẻ trong phố mỗi khi đi qua hàng cốm lại cố đứng thật lâu để níu chút mùi hương thanh lẫn trong gió heo may. Rồi từ những hạt cốm sữa tinh khiết ấy, người Hà Nội đã nghĩ ra bánh cốm - món quà xanh ngọc, dẻo thơm, để dành cho lễ Tết, cưới hỏi và những buổi gặp gỡ của gia đình.

Và giữa phố phường hôm nay, khi nhiều nếp xưa đã phai, nghề làm bánh cốm ở Hàng Than vẫn còn đó lặng lẽ, bền bỉ và rất Hà Nội.

Nghệ nhân Lương Thị Dung, chủ tiệm bánh cốm Phố Xưa nay số 60 hàng Than là người đã dành cả đời cho hương cốm và chiếc bánh cốm truyền thống, về những thức quà được gói cẩn thận và về những ký ức gắn với món quà xanh ngọc ấy.

Đài PTTH Hà Nội
Nghệ nhân Lương Thị Dung đã dành cả đời cho hương cốm.

Có những nghề người ta chọn và cũng có những nghề chọn người. Với bà Dung, cái duyên đến từ những bước chân lon ton theo mẹ ra chợ, từ những gánh cốm xanh thơm quyện trong gió. Để rồi sau này, khi về nhà chồng, tình yêu trẻ thơ ấy bén duyên thành nghiệp.

Bà Dung chia sẻ: "Tôi đã làm bánh cốm được 30 năm rồi. Tôi rất muốn gìn giữ nghề bánh cốm - một nghề truyền thống, một thức quà của Hà Nội, để cho tất cả mọi người đi xa hay là con cháu luôn luôn nhớ về Hà Nội xưa có một vị bánh phố không bao giờ quên được".

Những chiếc bánh cốm thoạt nhìn đơn giản nhưng lại trải qua quá trình chế biến công phu. Bánh cốm có thơm ngon hay không ngoài phụ thuộc vào các khâu lựa chọn nguyên liệu, còn có kinh nghiệm và thói quen của người làm bánh. Đặc biệt, làm bánh cốm không thể làm ẩu. Cốm phải chọn bằng mắt, đậu phải chọn bằng tay, hạt phải đều, mùi phải thơm, nguyên liệu phải nguyên lành. Đến khi xào lên, cốm và đậu ôm lấy nhau, hòa thành cái thơm man mát rất riêng khiến người ta phải nhớ, phải thương.

Bánh cốm dệt nên ký ức của nhiều thế hệ. Là hộp quà người mẹ tự tay chuẩn bị cho ngày vu quy của con gái, là chút nhớ thương của những người đi xa mang theo trong vali. Mỗi chiếc bánh như giữ được một mảnh mùa thu, đi qua phố cũ rồi theo chân du khách đến tận những miền xa.

Trong căn bếp nhỏ, lửa luôn là thứ khó chiều nhất. Xào cốm phải đảo tay liên tục để không vón, xên đậu phải liền tay để đậu lên dẻo và bóng. Ngọn lửa phải được nhìn bằng mắt và đo bằng kinh nghiệm, to quá thì cháy, nhỏ quá thì sượng. Mỗi buổi sáng từ ba giờ, bếp lửa lại đỏ lên, chảo lại đảo, hơi cốm lại bay ra thơm ngọt. Có lẽ chính cái âm thầm ấy và sự bền bỉ của đôi tay đã làm nên nghề.

Đài PTTH Hà Nội
Bánh cốm màu xanh non hơi ngả vàng.

Bánh cốm của Hà Nội xưa không mang màu xanh sắc nét như trên thị trường bây giờ. Nó là màu xanh non hơi ngả vàng như lúa đang thì con gái. Màu ấy ai đã gặp thì không lẫn, ai đã thương thì nhớ mãi. Miếng bánh khi cắn vào có cái thơm man mát của cốm, cái bùi của đậu, cái dẻo của nếp và quan trọng hơn cả là cái cảm giác “được trở về”. Bởi Hà Nội có một dạng ký ức rất lạ: chỉ cần một mùi, một vị hay một tiếng rao cũng có thể mở ra cả một thời đã cũ - thời mà người ta còn ngồi bên ấm trà, chia nhau miếng bánh, để câu chuyện tự chầm chậm chảy.

Vậy nên người đi xa mới nhớ. Nhớ không chỉ chiếc bánh, mà nhớ cả cái cách Hà Nội hiện lên trong chiếc bánh. Nhâm nhi một ấm trà xanh, chia nhau chiếc bánh cốm mà bỗng dưng lòng mềm hơn, câu chuyện sâu hơn. Không chỉ bánh cốm, nhiều sản phẩm khác cũng được đôi bàn tay của  nghệ nhân Lương Thị Dung gói lại, từ miếng cốm xào dẻo thơm hay chiếc bánh cốm lá, đĩa xôi cốm sen dừa ngọt thơm.

Có lẽ bởi những giá trị bền bỉ ấy mà bánh cốm đã trở thành một lát cắt không thể thiếu trong văn hoá ẩm thực của Hà Nội. Ngày trước, những chiếc bánh xanh chỉ xuất hiện trong mùa cưới hỏi, lễ Tết. Nay thì đi xa hơn, vào vali những người xa xứ, vào hành lý của du khách, vào những cuộc gặp mặt thân tình. Đó không chỉ là món bánh ngọt lịm mùi cốm mới, mà là tấm lòng của người Hà Nội gửi ra thế giới. Và khi phố phường đã rực sáng ánh đèn, phố Hàng Than vẫn giữ trong mình mùi cốm cuối thu, dịu và khiêm nhường, như một phần ký ức của thành phố này.

Tin liên quan

Cốm xào dầm dừa

Cốm xào dầm dừa

Ẩm thực

Cốm xào dầm dừa không chỉ là một món ăn vặt mà còn chứa đựng cả một không gian của mùa thu Hà Nội, về sự khéo léo của người phụ nữ Hà thành và về tình yêu ẩm thực của người Việt.

Bánh cốm Hàng Than

Bánh cốm Hàng Than

Ẩm thực

Bánh cốm Hàng Than với hương vị truyền thống độc đáo đã trở thành biểu tượng, một thức quà thảo thơm tồn tại biết bao đời nay trên mảnh đất Kinh kỳ.

Ẩm thực

Trà sen Quảng Bá – Đánh thức hương xưa qua trải nghiệm

Trà sen Quảng Bá – Đánh thức hương xưa qua trải nghiệm

Hà Nội

Giữa nhịp sống hiện đại của Thủ đô, hương trà sen Tây Hồ vẫn lưu giữ trọn vẹn nét riêng và ký ức văn hóa của người Hà Nội. Hôm nay, thay vì chỉ thưởng thức, du khách đã có thể trực tiếp khám phá và trải nghiệm nghệ thuật ướp trà sen truyền thống ngay tại Quảng Bá, phường Tây Hồ.

Giữ hồn bánh tẻ giữa lòng xứ Đoài

Giữ hồn bánh tẻ giữa lòng xứ Đoài

Ẩm thực

Từ thức quà dân dã của vùng đất xứ Đoài, bánh tẻ Phú Nhi (Sơn Tây) đã trở thành đặc sản mang hương vị riêng của Hà Nội. Trải qua bao thế hệ, món bánh vẫn giữ được nét tinh tế trong cách chế biến, ngày càng được nhiều thực khách biết đến và yêu thích.

Chả rươi - Đặc sản nức tiếng Hà Thành

Chả rươi - Đặc sản nức tiếng Hà Thành

Ẩm thực

Có những nguyên liệu dù không bắt nguồn từ Hà Nội, nhưng qua bàn tay chế biến của người Hà Nội, lại được nâng tầm thành một món ăn đặc sản nức tiếng đất Kinh kỳ. Một trong số đó là chả rươi. Dù không phải vùng đất có rươi, Hà Nội lại là nơi sáng tạo nên món chả rươi trở thành một nét riêng trong văn hóa ẩm thực, mang đến một hương vị khó quên cho thực khách.

Hương cốm làng nghề Hà Nội

Hương cốm làng nghề Hà Nội

Ẩm thực

Nhắc đến ẩm thực Hà Nội, cốm là thức quà dân dã nhưng mang nét tinh tế riêng của đất Kinh kỳ. Với hương thơm dịu nhẹ, vị dẻo ngọt đặc trưng, cốm đã trở thành một phần ký ức của người Hà Nội. Tại các làng nghề truyền thống như làng Vòng, làng Mễ Trì, nghề làm cốm vẫn được gìn giữ qua nhiều thế hệ, góp phần lưu truyền nét đẹp văn hóa ẩm thực truyền thống của Thủ đô.

Hà Nội khởi động Lễ hội Ẩm thực quốc tế 2026

Hà Nội khởi động Lễ hội Ẩm thực quốc tế 2026

Ẩm thực

Từ những món ăn mang hương vị Hà Nội đến tinh hoa ẩm thực của nhiều quốc gia, tất cả sẽ cùng hội tụ tại một không gian lễ hội quy mô lớn vào cuối tháng 11 này. Lễ hội Ẩm thực quốc tế - Hà Nội Firebeat 2026 được định hướng trở thành sự kiện thường niên tầm cỡ quốc tế, sẽ diễn ra từ ngày 27 đến 29/11 tới đây tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC).

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời