Trong cuộc đời mỗi người, có những nơi chốn ta đi qua và có những nơi chốn ta thuộc về, có những mùa xuân đến rồi đi theo năm tháng, nhưng cũng có những mùa xuân ở lại trong ký ức. Đó là mùa xuân của yêu thương, của chở che, của một người luôn đứng phía sau, dõi theo ta suốt cuộc đời.
Có thể với nhiều người, mùa xuân là khi đất trời thay áo mới, nhưng với một người con, mùa xuân đôi khi chỉ đơn giản là nơi có cha mình ở đó.
Ngày còn bé, ba thường bảo tôi rằng những điều đẹp nhất trên đời đều dành cho mùa xuân. Mùa xuân là mùa rực rỡ nhất, mùa của sự sống trỗi dậy, của vạn vật sinh sôi nảy nở. Ba nói tôi cũng được sinh ra vào mùa xuân, vì thế mùa này với ba lại càng thêm ý nghĩa. Vào một ngày đầu năm mới, tôi cất tiếng khóc chào đời, và từ giây phút ấy, tôi trở thành mùa xuân của ba.
Từ đó, trong suy nghĩ non nớt của mình, “mùa xuân” chính là những gì đẹp đẽ nhất. Kể cả khi tôi rời quê lên thành phố, bắt đầu cuộc sống riêng, tôi vẫn tin như vậy. Tôi từng nói với ba: “Con sẽ đi tìm mùa xuân của riêng mình”. Ba không ngăn cản, chỉ mong thế giới sẽ đối xử với tôi dịu dàng, như cách ba vẫn luôn làm. Ba tôi là thế. Ông tôn trọng mọi lựa chọn của tôi, và hiếm khi nói đến chữ “nếu”. Ông không muốn tôi bắt đầu hành trình của mình bằng nỗi lo vấp ngã, nhưng ông luôn để tôi hiểu rằng, chỉ cần tôi muốn quay về, sẽ luôn có ba chờ đợi.
Căn nhà nhỏ của gia đình tôi nằm sâu trong xóm, nơi mà mọi người quen gọi là xóm Chùa. Ngay đầu xóm là một ngôi chùa nhỏ, tên là Hồ Sơn cổ tự, nép mình giữa những cánh đồng lúa rộng lớn. Trong chùa chỉ có một vị sư già, vì thế, từ khi còn bé, tôi đã theo ba lên chùa phụ sư quét lá. Ba bảo, nếu siêng lên chùa, lòng sẽ thấy bình yên, còn nếu có thể giúp sư vài việc nhỏ, đó cũng là cách tích đức và sẻ chia.
Những ngày theo ba đi làm đồng về, tôi lại cùng ba lên chùa dọn cỏ, quét sân hoặc khiêng giúp sư những vật nặng. Chùa cũng có ruộng lúa riêng, ba tôi và nhiều người trong xóm thường đến cấy thuê. Nhưng sau mỗi vụ mùa, họ đều xin gửi lại tiền công như một chút lòng thành kính. Sư thương mọi người, lại dùng số tiền ấy lì xì cho lũ trẻ trong xóm.
Mỗi độ xuân về, ngôi chùa nhỏ trở nên rộn ràng hơn. Từ những ngày trước Tết, bà tôi và các cô trong xóm đã lên chùa dọn dẹp, lặt lá mai, treo câu đối, trang hoàng để đón năm mới. Dù đơn sơ, chùa vẫn mang dáng vẻ của mùa xuân. Sáng mồng Một, ba luôn dắt tôi lên lễ Phật, cầu mong một năm bình an và phước lành.
Xuân ở quê tôi bình yên và chậm rãi, nhịp sống không khác ngày thường là mấy, bởi ai cũng quen với cuộc sống giản dị. Hầu như nhà nào cũng có một khu vườn nhỏ, trồng mai, trồng cúc, có nhà còn trồng tắc để bán dịp Tết. Người quê không cần ra chợ hoa, bởi mùa xuân đã có sẵn trong chính khu vườn của mình.
Có một phong tục mà tôi vẫn nhớ mãi, đó là những đêm trăng sáng trước Tết, đàn ông trong xóm thường ra vườn lặt lá mai. Người ta tin rằng, việc ấy sẽ mang đến may mắn, bình an cho gia đình trong năm mới. Tôi từng theo ba ra vườn trong một đêm trăng như thế. Ánh trăng trải dài trên những tán lá, gió nhẹ lay động từng cành cây. Ba nói, có những niềm tin ta nên giữ, bởi đôi khi, chính niềm tin ấy giúp con người có thêm hy vọng và bình yên.
Những ngày giáp Tết, công việc đồng áng tạm ngơi, nhường chỗ cho niềm vui sum họp. Xóm tôi vẫn giữ tục dựng cây nêu, năm nào ba cũng là người phụ trách chặt tre. Cây tre được chọn phải cao, thẳng và đẹp nhất, thường nằm tận cuối lũy tre làng. Tôi vẫn nhớ hình ảnh ba và các chú chở tre về trên chiếc xe máy, một người ngồi trước giữ đầu tre, còn người phía sau phải chạy bộ theo để giữ phần còn lại. Hình ảnh ấy vừa vất vả, vừa khiến tôi bật cười.
Mùa xuân cũng là mùa của bếp lửa. Mùa của những nồi bánh chưng đỏ lửa suốt đêm. Nhà tôi vẫn giữ thói quen tự gói bánh, và đặc biệt là làm bánh in. Ba làm bánh in rất khéo, đổ khuôn thành nhiều hình dáng đẹp mắt. Mỗi mẻ bánh hoàn thành, ba luôn dành cho tôi chiếc bánh đầu tiên. Khi ấy, mùa xuân hiện lên trong nụ cười của đứa trẻ, giản dị mà trọn vẹn.
Tôi đã đi qua nhiều mùa xuân để trưởng thành. Tôi rời quê, mang theo ước mơ tìm kiếm mùa xuân của riêng mình nơi đất lạ. Nhưng càng đi xa, càng bỏ lại sau lưng lũy tre làng, ngôi chùa nhỏ, những người hàng xóm thân quen, cánh đồng lúa và hàng rào dâm bụt… tôi lại càng nhận ra mình đang xa dần mùa xuân thực sự.
Mùa xuân ấy không nằm ở những nơi xa xôi: mùa xuân ấy là nơi có ba, là nơi có vòng tay chờ đợi, là nơi tôi luôn được yêu thương và trở về.
Tôi không hối hận vì đã đi xa, bởi mỗi hành trình đều cho tôi những bài học quý giá. Chỉ khi đi xa, con người ta mới hiểu hết ý nghĩa của hai chữ trở về.
Nếu ngày thơ bé, ba đã dạy tôi rằng mùa xuân là những gì đẹp đẽ nhất của cuộc đời, thì bây giờ tôi hiểu: nơi nào có ba, nơi đó chính là mùa xuân của tôi.
Có những điều khi còn ở rất gần, ta nghĩ đó là điều bình thường, nhưng chỉ khi đi xa, ta mới hiểu: có một người đã âm thầm trở thành mùa xuân trong suốt cuộc đời mình. Cha không nói nhiều về yêu thương, cha không gọi tên những hy sinh, nhưng cha luôn ở đó - như một mùa xuân lặng lẽ, bền bỉ và không bao giờ rời đi. Và có lẽ, dù ta có đi qua bao nhiêu mùa trong đời, thì nơi bình yên nhất vẫn luôn là nơi có cha chờ ta trở về.
Huyền Trân
Có những điều trong cuộc sống lặp lại đến mức ta tưởng như rất bình thường, nhưng rồi, khi đi xa hơn, trưởng thành hơn, ta mới nhận ra: chính những điều lặp lại ấy lại là nơi giữ ấm trái tim mình lâu bền nhất. Với nhiều người, Tết không bắt đầu từ lịch, không bắt đầu từ chợ hoa hay mâm cỗ; tết bắt đầu từ một câu hỏi quen thuộc của mẹ: Bao giờ con về?
Có những cái Tết không mở đầu bằng mai vàng, pháo hoa, mà bằng thùng quà nhỏ vượt nửa vòng trái đất, mang hương vị quê nhà. Chạm vào điều quen thuộc, ta mới hay yêu thương chưa từng vơi, chỉ chờ ngày trở về.
Có một điều thật lạ là Tết dường như không chỉ nằm trong những ngày trên tờ lịch. Tết không hẳn bắt đầu vào khoảnh khắc giao thừa, và cũng không kết thúc khi phố phường đã thôi rực rỡ, khi những cành đào bắt đầu phai màu.
Buổi sáng ở phố, cái lạnh chỉ còn khe khẽ như một cái chạm nhẹ. Vài giọt nắng vàng nhạt xiên qua hàng cây đứng tuổi, rơi xuống vạt cỏ non dưới thềm, làm những ngọn mềm khẽ rung lên trong im lặng. Không gian dường như vẫn còn giữ lại chút dư âm của tháng Chạp.
Có những cơn mưa đi qua rất nhanh, chỉ đủ làm ướt một khoảng sân, một mái hiên, rồi bất chợt tạnh. Nhưng cũng có những cơn mưa ở lại trong một mùi đất ẩm, một mái hiên cũ, trong ký ức về một người đã xa.
Có những giây phút lòng ta chùng xuống khi nhớ về một khoảng sân cũ, một mùi hương quen và một câu nói đã từng nghe rất nhiều lần trong ký ức. Có lẽ bởi những gì gắn với người mình thương thường không chỉ nằm ở những điều lớn lao, mà còn ở những khoảnh khắc rất nhỏ đã đi cùng ta qua năm tháng.
Có những mùa trong năm chỉ cần một làn gió, một mùi hương hay một vệt nắng cũng đủ đánh thức trong ta cả một miền ký ức. Với mùa thu, có lẽ đó là sắc vàng - màu của nắng hanh, của đồng lúa chín, của những chiếc lá rời cành và cũng là màu của những tháng ngày đã đi qua nhưng vẫn ở lại trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người.
Có những thành phố, người ta yêu bởi vẻ đẹp của nó. Nhưng cũng có những thành phố, người ta thương bởi trong từng con phố, hàng cây, mặt hồ đều có một phần đời mình ở đó. Hà Nội với cô gái tên Nhật Hạ là một thành phố như thế. Một nơi có những điều khiến người ta mệt mỏi, nhưng cũng có những điều rất đỗi dịu dàng khiến ta đi xa rồi vẫn muốn quay về.
Có những thành phố, người ta chỉ cần sống một thời gian là có thể kể vanh vách những con phố, những hàng cây, những món ăn quen thuộc. Nhưng cũng có những thành phố, ta phải đi qua rất nhiều năm tháng, qua những mùa nắng, mùa mưa, qua những cuộc gặp gỡ và chia xa, ta mới dần hiểu vì sao mình thương nơi ấy đến thế. Hà Nội với tôi là một thành phố như vậy.
Có những mùa trăng đi qua từ rất lâu, nhưng mỗi khi nhớ lại, ta vẫn thấy nguyên vẹn một khoảng trời tuổi thơ. Đó có thể là ánh trăng rằm trên mái nhà, là tiếng trống ếch vọng từ đầu ngõ, là chiếc đèn ông sao cha tự làm hay một món quà quê giản dị được mẹ, được bà chắt chiu dành cho con trẻ.
