Khi trà không phải là trà
Tin tứcTrà vốn là một thức uống quen thuộc của người Việt Nam nói chung cũng như người Hà Nội nói riêng từ bao đời nay, là một nét văn hóa không thể thiếu trong đời sống.
Với người Hà Nội, uống trà là một thú chơi thanh đạm. Pha cho mình cũng như pha trà mời khách, người ta phải để vào đó nhiều công phu. Sự cầu kỳ, tỉ mỉ của nghệ thuật ướp trà, pha trà rồi thưởng trà…, tất cả phối hợp hoàn hảo với nhau để tạo nên nét văn hóa thưởng trà riêng có của người Hà Nội xưa.
Việt Nam là quốc gia xuất khẩu trà đứng thứ 5 thế giới, là cái nôi sinh ra cây chè. Nhưng với nhịp sống hiện đại, tại Hà Nội thị trường có nhiều các loại trà được pha chế du nhập từ nước ngoài. Tuy nhiên, những nét đẹp và giá trị của trà vẫn giữ nguyên tinh thần của mình. Bởi giá trị của trà luôn bền vững cùng thời gian, gắn liền với lịch sử phát triển văn hóa của dân tộc.
Trà nương Nguyễn Thùy Linh bày trà lên bàn trà và chuẩn bị các công đoạn để pha một ấm trà. Bộ pha trà gồm bình trà, tống rót, lọc trà, chén uống trà. Sau đó bỏ trà, pha nước sôi, làm nóng ấm chén, thong thả nhìn hơi nước bốc lên để đoán nhiệt độ nước thích hợp với loại trà khách dùng. “Thứ nhất mình nên chú ý về loại trà mà mình pha để lựa chọn nhiệt độ nước cho phù hợp. Thứ hai tránh để rót nước thừa tràn ra ngoài. Thứ ba là tránh để các trà cụ bị va chạm vào nhau cũng như là khi rót nước thì tránh để tiếng nước bị to. Là một trà nương thì mình cần điều chỉnh tâm trạng trước khi pha trà cho khách để những động tác của mình được dứt khoát và người thưởng trà sẽ cảm nhận được cảm giác trọn vẹn hương vị trong chén trà", trà nương Nguyễn Thùy Linh chia sẻ.
Với văn hóa người Hà Nội hiện nay, đãi khách nhất thiết phải có trà. Trà tạo nên mối quan hệ, tạo nên đối thoại – đối thoại với người khác, với chiều sâu nội tâm, trò truyện với chính mình. Uống trà liên kết những người đàm đạo trong không gian và thời gian. Trà, đó là sự giao tiếp giữa các nền văn hóa.
Trà là không chỉ là văn hóa, mà còn là đồ uống không thể thiếu trong đời sống của người Hà Nội. Với nghệ nhân Nguyễn Việt Bắc – làm sao để giá trị của trà đến với mọi người quen thuộc như từng nhịp thở, trở thành lối sống lành mạnh, anh đã dày công nghiên cứu các loại trà Việt cổ trong 15 năm. “Những thức trà như trà sen Hà Nội mang âm hưởng rất riêng. Hương sen ở Hà Nội cũng đặc biệt, cách làm sen Hà Nội cũng khác, tất cả được gắn kết trực tiếp và đi song song với đời sống của người dân".
Thưởng trà là một thú vui tao nhã của người Việt nói chung và người Hà Nội nói riêng. Trong mỗi tách trà ấy chứa đựng cả một bầu trời lễ nghi và triết lý cuộc sống được người xưa đúc kết qua ngàn năm lịch sử. Sự cầu kỳ của nghệ thuật ướp trà, sự tỉ mỉ của nghệ thuật pha trà, sự thanh tao trong nghệ thuật thưởng trà . Tất cả phối hợp hoàn hảo với nhau để tạo nên nét văn hóa thưởng trà đặc biệt của người Hà Nội từ ngàn xưa cho đến ngày nay.
Trà vốn là một thức uống quen thuộc của người Việt Nam nói chung cũng như người Hà Nội nói riêng từ bao đời nay, là một nét văn hóa không thể thiếu trong đời sống.
Từ khoá
Kể từ ngày người Hà Nội đi mở đất ở thung lũng Nam Ban bên dòng Đạ Dâng ngàn vạn năm tuổi đã được 50 năm. Tròn 5 thập kỷ thành lập Vùng kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng (1976-2026) cũng là ngần ấy năm cái tên “Lâm Hà” từng bước được định hình rồi trở thành nỗi nhớ, niềm xúc động về một biểu tượng cho tình đoàn kết gắn bó giữa Đảng bộ, nhân dân Thủ đô Hà Nội và tỉnh Lâm Đồng.
Nếu như rối nước mượn sức đẩy và sự biến ảo của làn nước để làm sân khấu, thì rối cạn lại thách thức người nghệ sĩ bằng sự đa dạng trong cách thức biểu đạt.
Bước vào kỷ nguyên mới, những giá trị truyền thống đang đứng trước yêu cầu được tiếp nối bằng tư duy mới, chuẩn mực mới và sức sáng tạo mới. Xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh vì thế không chỉ là gìn giữ bản sắc, mà còn là quá trình khơi thông nguồn lực văn hóa, phát huy sức mạnh con người, tạo động lực để Thủ đô phát triển hiện đại, bền vững và hội nhập.
Trong đời sống của người Hà Nội, chén trà không chỉ là một thức uống. Trà hiện diện trong những cuộc gặp gỡ, trong các sự kiện ngoại giao và trong nếp sinh hoạt của mỗi gia đình. Từ cách chọn trà, pha trà đến cách nâng chén, mời nhau, mỗi cử chỉ đều chứa đựng những giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Từ quả đu đủ xanh mộc mạc, người Hà Thành xưa đã sáng tạo nên một nghệ thuật vô cùng tinh tế: Tỉa hoa đu đủ chẻ cánh. Giữa nhịp sống hiện đại, nét tinh hoa ấy vẫn đang được gìn giữ và thổi vào một sức sống mới, nhờ đôi bàn tay tài hoa của nghệ nhân. Một trong số những người nghệ nhân thổi hồn hiện đại vào nét hoa chẻ cánh cổ truyền là chị Nguyễn Thị Thu.
Mỗi độ hè về, khi những đầm sen ở hồ Tây bắt đầu khoe sắc cũng là lúc mùa trà sen Hà Nội bước vào thời điểm nhộn nhịp nhất trong năm. Từ những bông sen còn ngậm sương sớm, qua bàn tay khéo léo của người làm nghề, hương sen thanh khiết được ướp vào từng cánh trà, tạo nên một thức quà tinh tế đã trở thành nét văn hóa đặc trưng của người Hà Nội.