Từ lâu, bánh chưng Tranh Khúc đã nổi tiếng thơm ngon và được người dân Hà Nội ưa chuộng. Trong những ngày cuối năm này, người dân làng Tranh Khúc thuộc xã Duyên Hà, huyện Thanh Trì ngoại thành Hà Nội lại tất bật vào vụ để kịp cung cấp cho thị trường những chiếc bánh chưng thơm ngon phục vụ nhu cầu dịp Tết.
Tới làng bánh chưng Tranh Khúc những ngày cận tết, không khí Tết đã rộn ràng, nhà nào, nhà nấy đều tất bật từ sáng sớm đến tối muộn. Sân nhà của các hộ gia đình trong thôn dường như có phần chật chội hơn ngày thường bởi những cuộn lá rong, bao gạo trắng, những bó lạt, mâm đậu vàng.
Chị Nguyễn Thị Thu, một trong những nhà làm số lượng lớn cho biết, gia đình chị làm nghề gói bánh chưng đến nay gần 30 năm rổi nhưng chị cũng không biết nghề gói bánh chưng tại Tranh Khúc xuất hiện tự bao giờ, trong hoàn cảnh gì, mà chỉ biết rằng do ông cha truyền lại. Cứ như vậy từ đời này qua đời khác, nghề làm bánh chưng vẫn được giữ gìn qua bao thế hệ, tạo nên một thương hiệu nổi tiếng - bánh chưng Tranh Khúc.
Năm nào cũng vậy, để chuẩn bị cho vụ bánh chưng Tết, gia đình chị Thu đều phải đặt mua lá dong từ trước đó hàng tháng trời. Thời điểm vào vụ bắt đầu từ khoảng 20 Tết đến sáng ngày 30, ra Tết thì lại bắt đầu vào khoàng mùng 3 để phục vụ Rằm Tháng Giêng và các lễ hội. Trung bình mỗi năm, gia đình chị gói bán khoảng 10 vạn bánh chưng. Ngày thường, mỗi ngày gia đình chị gói khoảng 100 đến 200 chiếc bánh, nhưng từ Rằm tháng Chạp trở đi, mỗi ngày, gia đình chị gói bán hàng nghìn chiếc. Để kịp đơn hàng, nhà chị Thu mỗi ngày có đến cả chục người làm. Mỗi người một việc, từ chọn lá dong, rửa lá, vo gạo, đãi đỗ, ướp thịt, làm nhân… và gói bánh… Tất bật nhưng không khí cũng hết sức vui vẻ và rộn ràng.
Theo chị Thu, để làm ra chiếc bánh chưng ngon đòi hỏi sự kỳ công, khéo léo của người làm. Quan trọng nhất là khâu chọn nguyên liệu, lá dong phải là lá dong nếp, to bản, đặc biệt không được rách, được rửa sạch, lau khô, để khi gói, vừa tạo được sắc xanh tự nhiên cho vỏ bánh khi luộc chín, bánh sẽ thơm. Ngoài lá dong, gạo nếp gói bánh của làng cũng phải là gạo nếp cái hoa vàng; thịt lợn phải là thịt ba chỉ, có đủ cả mỡ, nạc làm cho bánh vừa thơm lại ngậy; đậu xanh hạt phải mẩy khi đồ lên thơm phức.
Khác với các nơi, người dân làng Tranh Khúc không cần dùng khuôn gỗ để gói mà họ gói bánh trực tiếp bằng đôi bàn tay khéo léo, một người gói bánh lành nghề chỉ vài phút đã gói xong một chiếc. Theo kinh nghiệm của người làng Tranh Khúc, gói bánh băng tay sẽ chặt hơn và như thế bánh mới được dền, ngon và giữ được hương vị đặc trưng của bánh chưng Tranh Khúc.
Để bánh chưng ngon ngoài gạo nếp dẻo, nhân bánh ngon, thì khâu luộc bánh cũng rất quan trọng. Ở Tranh Khúc, ngày xưa các nhà thường nấu bánh bằng củi khô, nhưng ngày nay người ta nấu bằng nồi điện hoặc nồi hơi, mỗi nồi có thể luộc được tới 700 chiếc bánh, tuy vậy, thời gian nấu vẫn phải đảm bảo tầm 10 - 12 tiếng để các hạt gạo mềm nhừ quyện lấy nhau đem lại hương vị thơm ngon độc đáo. Cứ cuối buổi chiều, các nhà bắc bếp luộc bánh. Bánh chưng sau khi luộc cả đêm, đến gần sáng thì được vớt ra, để ráo nước, rồi ép bánh cho chắc.
Trong mâm cỗ ngày Tết của người Việt không thể thiếu bánh chưng xanh để dâng cúng lên ban thờ tổ tiên. Đây là nét đẹp văn hóa truyền thống đã ăn sâu vào tiềm thức của mỗi người dân Việt Nam từ bao đời nay. Vào dịp Tết Nguyên đán hàng năm, bánh chưng Tranh Khúc đã góp phần làm phong phú thêm danh sách món ăn của người Việt.
Những ngày cuối tháng 11 và đầu tháng 12 âm lịch, người dân trồng bưởi tại phường Phú Diễn (quận Bắc Từ Liêm, TP. Hà Nội, nơi được coi là thủ phủ của bưởi Diễn) lại tất bật vào vụ mùa thu hoạch phục vụ cho Tết Nguyên đán.
Xã Quảng Phú Cầu (huyện Ứng Hòa, TP. Hà Nội) từ lâu đã nổi tiếng với nghề tăm hương và hương truyền thống hơn 100 năm. Nơi đây là địa chỉ cung cấp nguồn hương lớn cho khu vực phía Bắc. Chỉ còn ít ngày nữa là đến đến Tết Nguyên đán, làng nghề cũng trở nên tất bật, hối hả vào vụ sản xuất cuối năm.
Nằm cách trung tâm thành phố Hà Nội khoảng 30km, thôn Tràng Cát, xã Kim An, huyện Thanh Oai, Hà Nội từ lâu nổi tiếng với nghề trồng lá dong. Nơi đây còn được xem là vựa lá dong lớn nhất nhì miền Bắc và được mệnh danh là nơi trồng “ngọc xanh” của đất trời. Mỗi dịp Tết Nguyên đán hàng năm, làng lá dong Tràng Cát lại tất bật thu hoạch lá dong phục vụ nhu cầu gói bánh chưng ngày Tết.
Làng Hoàng Trung (xã Hồng Dương, huyện Thanh Oai) có nghề truyền thống làm giò, chả hàng trăm năm nay. Vào dịp Tết Nguyên đán, làng làm giò chả Hoàng Trung lại tất bật làm ngày, làm đêm để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.
Vào mỗi dịp Tết đến xuân về, kẹo mứt trở thành thức quà không thể thiếu trong mọi ngôi nhà. Trên thị trường hiện bày bán rất nhiều các sản phẩm mứt đủ chủng loại, hương vị. Tuy nhiên, nỗi lo về vệ sinh an toàn thực phẩm đã khiến cho nhiều nhiều chị em có xu hướng chọn mua các loại mứt "handmade", để ăn và làm quà biếu mỗi dịp Tết.
Từ khoá
Vì Nguyễn Bính viết “Bữa ấy mưa xuân phơi phới bay” mà người ta nhớ mưa phùn hay vì mưa phùn mà thơ Nguyễn Bính thành hay? Chỉ biết là mưa xuân - mưa phùn phủ lên mọi nỗi nhớ về Tết Hà Nội.
Hướng tới Đại hội XVIII Đảng bộ Thành phố, nhìn lại nhiệm kỳ XVII có thể thấy Hà Nội đã đạt nhiều thành tựu quan trọng, trong đó nổi bật nhất là việc đưa văn hóa trở thành một trụ cột phát triển ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội.
Không chỉ đơn thuần là một ngành kinh tế mới nổi, công nghiệp văn hóa đang trở thành sức mạnh mềm, góp phần khẳng định vị thế Hà Nội – thành phố ngàn năm văn hiến.
2021 - 2030 là giai đoạn có nhiều đột phá, sáng tạo cần được nhìn nhận đánh giá, tìm được bài học kinh nghiệm để vững bước trong giai đoạn kỷ nguyên mới.
Kể từ ngày người Hà Nội đi mở đất ở thung lũng Nam Ban bên dòng Đạ Dâng ngàn vạn năm tuổi đã được 50 năm. Tròn 5 thập kỷ thành lập Vùng kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng (1976-2026) cũng là ngần ấy năm cái tên “Lâm Hà” từng bước được định hình rồi trở thành nỗi nhớ, niềm xúc động về một biểu tượng cho tình đoàn kết gắn bó giữa Đảng bộ, nhân dân Thủ đô Hà Nội và tỉnh Lâm Đồng.
Một không gian nghệ thuật mới bên hồ Hoàn Kiếm đang dần được hình thành. Những ngày này, công nhân đang khẩn trương hoàn thiện các hạng mục, đồng thời chỉnh thử hệ thống ánh sáng để chuẩn bị cho “Dải lụa ký ức” – công trình dự kiến đưa vào trải nghiệm từ ngày 8/10.
