Giấc mơ an cư ngày càng xa vời

Chị Nguyễn Ngọc Hương (35 tuổi) có mức thu nhập khoảng 30 triệu đồng/tháng. Hiện tại, chị đang sống cùng bố mẹ và hai con nhỏ trong căn nhà hơn 60 m² ở phường Thanh Xuân (TP. Hà Nội). Mong muốn tách ra ở riêng để các con có không gian học tập, sinh hoạt thoải mái hơn luôn thường trực, nhưng chị biết đó là điều gần như không thể vào lúc này. “Tôi cảm thấy bất lực khi giá nhà quá cao, không thể mua nổi với thu nhập hiện tại”, chị bày tỏ.

Còn với chị Ngô Thảo Minh (phường Giảng Võ, TP. Hà Nội), là một nhân viên ngân hàng, gần một phần ba thu nhập mỗi tháng của chị là dành cho tiền thuê phòng. Mơ đến một căn hộ của riêng mình, đồng nghĩa với việc chị phải trả góp suốt 25 năm. “Nếu vay ngân hàng 70%, mỗi tháng tôi sẽ phải trả gần 20 triệu đồng cả gốc lẫn lãi, gần bằng thu nhập của mình thì tôi sẽ không đảm bảo được sinh hoạt thiết yếu nữa. Nên giờ tôi chấp nhận thuê trọ, còn việc mua nhà thì không biết bao giờ mới thực hiện được", chị Minh nói.

Dù là những người nằm trong nhóm 20% dân số có thu nhập tốt nhất tại đô thị, giấc mơ an cư của họ vẫn quá xa vời, đặc biệt là khi mức thu nhập và giá nhà luôn trong cuộc đua không cân sức. Dữ liệu của Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam cho thấy, 10 năm qua, tốc độ tăng giá căn hộ tại Hà Nội đã bỏ xa mức tăng thu nhập của người dân. Cụ thể, năm 2014, thu nhập bình quân đầu người khoảng 4,1 triệu đồng/tháng, thì đến nay đạt hơn 8,3 triệu đồng, tức tăng gấp đôi. Tuy nhiên, giá chung cư trung bình trong cùng giai đoạn lại tăng từ 25 triệu đồng/m² lên hơn 75 triệu đồng/m², gấp tới ba lần.

Theo số liệu cập nhật mới nhất đến giữa năm 2025 của nền tảng dữ liệu về chi phí sống Numbeo, tỷ số giá nhà trên thu nhập (House Price to Income Ratio - HPR) của Việt Nam ở mức 27,3 lần, tức giá một căn hộ trung bình cao gấp hơn 27 năm thu nhập bình quân của một hộ gia đình, xếp thứ 5 trên tổng số các quốc gia trên thế giới. Đây là một tỉ lệ cao bất thường đối với một nền kinh tế đang phát triển.

Tiến sĩ Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế cho rằng: “Phân khúc bất động sản nhà ở hợp túi tiền còn thiếu. Thiếu cung, quan hệ cung cầu sẽ mất cân xứng. Một vài phân khúc lâu nay vẫn còn tồn kho như bất động sản du lịch nghỉ dưỡng, một số phân khúc cao cấp vượt quá thu nhập của người dân".

Giá nhà neo cao một cách phi lý đang tạo rào cản khó vượt qua cho những người có nhu cầu ở thực. Đây không chỉ là dấu hiệu của một thị trường thiếu lành mạnh, mà còn phản ánh những "lỗ hổng" trong cơ chế quản lý. Nếu không có những chính sách can thiệp đủ mạnh để kiểm soát đầu cơ và cân bằng cung - cầu, giấc mơ an cư của hàng triệu người trẻ ở đô thị sẽ mãi dang dở.