Tào phớ, hương vị dân dã nơi phố thị

Có những thức quà dân dã tưởng chừng giản đơn, nhưng lại mang theo cả một trời ký ức tuổi thơ, cả hồn cốt tinh tế của Hà Nội và tào phớ là một trong những món ăn như thế.

Tào phớ, hương vị dân dã nơi phố thị

Tôi còn nhớ những buổi chiều oi ả ở phương Nam, thường theo chân một người bạn ghé hàng tào phớ trong hẻm nhỏ của bà cụ gốc Hà Nội. Quán đơn sơ, chỉ vài chiếc ghế con, nhưng lúc nào cũng đông người. Bà cụ vấn tóc bằng chiếc trâm bạc, chậm rãi mà duyên dáng, khẽ nhìn tôi rồi hỏi: “Cháu chắc là người Hà Nội, hay từ miền Bắc vào phải không? Bà thấy cháu rất hay ghé ăn. Bà nấu đúng vị Hà Nội đấy!”. Tôi mỉm cười, tay nâng bát tào phớ trắng muốt, thoảng hương hoa nhài, chợt thấy lòng mình nôn nao biết bao nỗi niềm.

Với người Hà Nội, tào phớ không hẳn chỉ là món ăn vặt. Bố tôi, một người rất đam mê ẩm thực, thường đùa vui rằng tào phớ là món người ta có thể ăn bất cứ lúc nào: sáng, trưa hay chiều tối. Những lát tào phớ mỏng tang, trắng ngần, chan thêm nước đường ủ hoa nhài thơm dịu… tất cả tạo nên sự tinh tế rất riêng mà không phải nơi nào cũng có. Với tôi, một sáng thức giấc giữa lưng chừng giấc mơ sẽ trở nên thi vị hơn khi được thưởng thức một bát tào phớ đúng chuẩn. Đôi lần, theo chân bố dạo chơi những góc phố nhỏ đầy sương của Hà Nội vào buổi sớm mai, đứa trẻ là tôi thường thích thú khi ngồi nhẩn nha nếm vị ngọt như tan trong miệng của lát tào phớ, thấy bản thân như được tiếp thêm nhiều năng lượng cho một ngày mới.

Tôi nhớ ngày còn nhỏ, cứ độ hai giờ chiều, khi nghe tiếng rao “Ai tào phớ…” bọn trẻ con chúng tôi không ai bảo ai, khẽ khàng thức giấc sau giờ ngủ trưa. Chúng tôi xin vội bố mẹ vài đồng rồi cứ thế đứng bao quanh bác gái bán tào phớ ở sân khu tập thể, vui vẻ xếp hàng chờ tới lượt. Lũ trẻ với ánh mắt trong veo, cứ thế say mê ngắm nhìn đôi tay thoăn thoắt hớt từng lớp tào phớ mỏng tang, thoang thoảng hương hoa mà không hề bị vỡ vụn. Trong ánh nắng chiều buông nhẹ, bát nước đường ẩn hiện vài nụ hoa nhài hoặc hoa bưởi trắng muốt càng tạo nên điểm nhấn, khiến món tào phớ trở nên hấp dẫn đến kỳ lạ. Suốt nhiều năm tháng, lũ trẻ con chúng tôi chẳng ai biết tên bác gái bán tào phớ là gì, nhưng mỗi khi vắng gánh tào phớ của bác ấy lại như thiếu vắng một điều gì đó rất thân thuộc. Chợt nghĩ mình thật may mắn vì được sinh ra trong thời điểm dẫu thiếu thốn về vật chất nhưng lại đong đầy biết bao ký ức thật đẹp về Hà Nội.

Các con, các cháu tôi sau này chẳng còn được nhiều dịp nghe lại tiếng rao văng vẳng, thấy được gánh hàng đơn sơ của bác gái bán tào phớ như trong ký ức của nhiều người Hà Nội thuở trước. Nhiều năm sau, khi đã là một người trưởng thành, tôi vẫn giữ thói quen thưởng thức món tào phớ ngọt lành vào giữa trưa oi ả. Bát tào phớ trong góc nhìn của một người trưởng thành, dù không còn cảm giác háo hức của đứa trẻ năm xưa, nhưng vẫn ngọt thanh, phảng phất hương thơm dịu mát của hoa nhài, xua tan những nhọc nhằn sau một ngày làm việc, và gọi về biết bao kỷ niệm.

Đôi lần, lạc bước chơi vơi giữa phố cổ những đêm mùa thu, tôi hay ghé ngang một gánh tào phớ ven đường. Cảm giác thưởng thức bát tào phớ nóng trong ánh đèn vàng lung linh, cảm nhận không gian tĩnh mịch dần thưa vắng tiếng xe cộ là một cảm giác rất đỗi thi vị, đặc biệt với những ai yêu quý mảnh đất kinh kỳ.

Bố tôi thường nói: “Tào phớ đơn giản trong cách chế biến, nhưng lại cực kỳ tinh tế ở hương vị”. Người Hà Nội đã thổi vào món ăn dân dã ấy sự cầu kỳ của văn hoá ẩm thực: từ cách chọn hạt đậu tương tròn trịa mịn màng, đến nước đường hoa mai chưa tinh luyện, ủ cùng hoa nhài để hương thơm ngấm sâu, càng lâu càng dịu ngọt. Đó chính là cái tài tình, biến món ăn bình dân thành một ký ức không thể nào quên.

Nhiều năm rời xa Hà Nội, bận rộn nơi xứ người, nhưng tôi vẫn luôn mang theo ký ức về bát tào phớ trắng ngần bên gánh hàng rong phố nhỏ. Mặc cho bây giờ, tào phớ đã được cách tân đủ kiểu - thêm thạch, trân châu, hoa quả, hạt sen hay dừa sợi - thì tôi vẫn thương nhớ cái hương vị nguyên sơ ngày nào: nước đường hoa nhài thoảng trong gió, lát tào phớ tan nơi đầu lưỡi, để lại dư vị thanh tao, như chính nét tinh tế của người Hà Nội.

Ánh Tuyết

Tin liên quan

Hương vị mùa thu

Hương vị mùa thu

Podcast

Giữa nhịp sống bộn bề, đôi khi chỉ cần một làn gió nhẹ, một vạt hoa trắng bên đường, hay hương sen cuối mùa thoang thoảng từ hồ quê cũng đủ khiến lòng ta chùng lại, dịu dàng và mênh mang.

Khói lam chiều neo giữ hồn quê

Khói lam chiều neo giữ hồn quê

Podcast

Khói lam - mộc mạc mà thân thương, mang theo hương cơm mới, mùi khoai sắn, hơi ấm gia đình và cả những bài học đầu đời mẹ dặn con bên bếp lửa hồng.

Bình yên trong cơn giông

Bình yên trong cơn giông

Podcast

Có những buổi chiều Hà Nội bất chợt nổi giông, mây đen kéo đến cuồn cuộn, gió gào rít tưởng chừng như muốn cuốn đi tất cả. Thế nhưng, ngay giữa khoảnh khắc dữ dội ấy, khi ta tìm được một chốn dừng chân để lắng lại, ta mới thấy rõ hơn giá trị của hai chữ “bình yên”.

Nhớ nồi canh chua nấu khế

Nhớ nồi canh chua nấu khế

Podcast

Nắng thu ánh vàng dịu dàng nơi đầu ngõ. Cây khế cuối vườn mới hôm nào còn xanh mướt nay đã lốm đốm lá vàng. Thoảng đâu đây mùi hương khế chín. Có người chợt nhớ về tô canh năm nào mẹ nấu cho ba: canh chua cá khô nấu khế.

Lưu Hường Blog chiều

Tháng Mười Một nhớ thương

Tháng Mười Một nhớ thương

Podcast

Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.

Dưới trời hoa dã quỳ

Dưới trời hoa dã quỳ

Podcast

Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Podcast

Có những cuộc hẹn chẳng cần một lý do đặc biệt, cũng không cần phải chuẩn bị điều gì cầu kỳ. Đôi khi, chỉ là một buổi chiều chợt muốn gặp nhau, cùng đi qua vài con phố quen, ngồi bên tách trà nóng và kể những câu chuyện thường ngày. Hà Nội vẫn luôn có những góc phố dịu dàng như thế, nơi người ta có thể tạm gác lại những lo toan để sống chậm hơn một chút, lắng nghe nhau nhiều hơn một chút.

Hà Nội - Những dấu giọt thời gian

Hà Nội - Những dấu giọt thời gian

Podcast

Có những thành phố ta yêu không chỉ bởi những con đường đang hiện hữu, mà còn bởi những gì đã lắng sâu trong ký ức. Một tiếng rao quen, mùi hương của một mùa hoa cũ, hay câu chuyện được người thân kể đi kể lại qua năm tháng. Tất cả có thể trở thành những dấu mốc riêng, để mỗi khi nhớ về, ta lại thấy cả một miền thời gian hiện lên. Với Hà Nội, những ký ức ấy còn là sự giao thoa giữa làng và phố, giữa nét xưa cũ và nhịp sống hiện đại.

Hà Nội đổi thay và trăn trở

Hà Nội đổi thay và trăn trở

Podcast

Có những thành phố, dù không phải nơi ta sinh ra, vẫn có thể trở thành một phần ký ức không thể tách rời. Bởi ở đó, ta đã sống những năm tháng tuổi trẻ, đã đi qua những con đường quen, gặp gỡ những con người thân thương và lưu giữ biết bao câu chuyện của riêng mình. Với Hà Nội, có lẽ tình cảm ấy còn được bồi đắp qua từng lần trở lại, khi thành phố đã đổi thay nhiều, nhưng những ký ức xưa vẫn còn nguyên vẹn trong lòng người.

Thu, viết cho người

Thu, viết cho người

Podcast

Có những mùa thu đi qua đã lâu, nhưng mỗi khi trở lại vẫn khiến lòng người xao động. Bởi trong ký ức của mỗi chúng ta, có thể có một mùa thu gắn với cuộc gặp gỡ đầu tiên, một mối tình từng rất đẹp, hoặc một cuộc chia xa mà phải mất rất nhiều năm tháng mới có thể học cách chấp nhận. Đôi khi, chỉ một giai điệu cũ vang lên giữa một buổi sáng bình thường cũng đủ đánh thức cả một miền thương nhớ.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời